Bộ TN&MT vừa ban hành Quyết định 891 về kế hoạch thực hiện quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2021-2025. Theo đó, bộ này đã lên kế hoạch hoàn thành lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 4 (Euro 4) đối với mô tô, xe máy sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới. Việc áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 4 đối với các loại xe này được nhiều chuyên gia ủng hộ, vì hiện nay ở châu Âu đã áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 5.
Hoàn thành lộ trình trong quý IV-2022
Theo kế hoạch tại Quyết định 891 của Bộ TN&MT: Các bộ, ngành liên quan cần xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, ban hành lộ trình áp dụng quy chuẩn khí thải phương tiện mô tô, xe máy sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới mức 4. Lộ trình phải hoàn thành trong quý IV-2022.
| |
Mô tô, xe máy sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới đang đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 3. Ảnh: Đ.TRANG |
“Các bộ, ngành rà soát, hoàn thiện và trình ban hành lộ trình áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải của phương tiện giao thông cơ giới đường bộ lưu hành ở Việt Nam (bao gồm phương tiện sản xuất, lắp ráp, nhập khẩu và đang lưu hành ở Việt Nam)” - nội dung của kế hoạch nêu.
Kế hoạch trên triển khai thực hiện theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ đối với Báo cáo số 133 (ngày 30-12-2021) của Bộ TN&MT về rà soát việc thực hiện lộ trình áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải của phương tiện giao thông cơ giới đường bộ lưu hành ở Việt Nam.
Theo tìm hiểu, từ ngày 1-1-2017 đến nay, các loại mô tô, xe máy sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới đang áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 3. Riêng đối với xe máy đang lưu hành, ngoài việc phải đăng ký cấp biển số thì loại xe này chưa phải chịu bất kỳ hình thức kiểm soát khí thải nào. Trong khi đó, các dòng ô tô đang lưu hành phải kiểm tra khí thải định kỳ tại các trung tâm đăng kiểm xe cơ giới.
Cần sớm có lộ trình áp dụng
Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, chuyên gia ô tô, xe máy Nguyễn Minh Đồng cho biết tại các nước châu Âu, xe hơi đã đáp ứng tiêu chuẩn khí thải mức 6 và xe máy mới phải đạt tiêu chuẩn mức 5 từ năm 2020. Trong khi đó, ở họ số lượng xe máy ít và người dân chỉ sử dụng xe máy khoảng 3-4 tháng trong một năm.
Ông Đồng cũng nhận định Việt Nam là một quốc gia điển hình về sử dụng mô tô, xe máy và chiếm tới 95% tổng số xe cơ giới. Đây là loại phương tiện đi lại được nhiều người dân lựa chọn.
Chuyên gia cho biết nhiều nghiên cứu cho thấy hệ số phát thải CO, HC của mô tô cao gấp 6,4 lần ô tô hạng nhẹ.
“Tuy nhiên, các loại mô tô, xe máy cũng là nguồn chính thải ra các chất độc hại như CO, HC, VOC, NOx... gây ô nhiễm không khí, đặc biệt là ở các đô thị lớn, nơi có mật độ phương tiện tham gia giao thông nhiều” - ông Đồng nhấn mạnh.
Do đó, ông Đồng cho rằng nếu Việt Nam đáp ứng được tiêu chuẩn khí thải mức 4 thì sẽ góp phần làm giảm ô nhiễm không khí. Theo đó, mỗi xe máy sẽ cần đáp ứng catalys (bộ lọc khí hoặc bộ chuyển đổi khí thải) với một bộ thiết kế cho xe khoảng 12-15 USD, tùy theo thiết kế của ống pô. Bộ này gắn trên xe máy giúp chuyển đổi khí thải và sử dụng khoảng 2-3 năm hoặc 20.000 km.
“Nhiều nghiên cứu cho thấy hệ số phát thải CO, HC của mô tô cao gấp 6,4 lần ô tô hạng nhẹ. Do đó, cần sớm có lộ trình áp dụng đối với mô tô, xe máy đang lưu hành và các loại xe máy mới là rất cần thiết” - chuyên gia Đồng cho hay.
Đại diện Cục Đăng kiểm Việt Nam cũng cho rằng Việt Nam nên sớm áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 4 cho mô tô, xe máy mới để tương đương với tiêu chuẩn của châu Âu.
“Riêng xe máy đang lưu hành thì hiện chưa kiểm định bao giờ nên cần khảo sát, điều tra và đánh giá tác động để đưa lộ trình áp dụng phù hợp. Đồng thời, đối với xe máy mới đáp ứng tiêu chuẩn Euro 4 cũng cần đòi hỏi các nhà sản xuất có đáp ứng được năng lực hay không, công nghệ sản xuất như thế nào” - vị này cho hay.
Vị này cũng cho biết thêm, theo Quyết định 49/2011 của Thủ tướng thì mô tô, xe máy sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới đang đáp ứng tiêu chuẩn khí thải Euro 3.•
Sẽ có tiêu chuẩn khí thải mới cho ô tô
Quyết định 891 của Bộ TN&MT cũng lên kế hoạch rà soát, sửa đổi và xây dựng các quy chuẩn kỹ thuật môi trường, tiêu chuẩn quốc gia về quản lý chất lượng không khí và khí thải cho các ngành sản xuất và phương tiện giao thông vận tải.
Cụ thể, Bộ TN&MT sẽ phối hợp với Bộ GTVT rà soát các quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn kỹ thuật môi trường đối với khí thải phương tiện giao thông cơ giới đường bộ lưu hành. Sau đó, các bộ đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc xây dựng mới.
Hiện nay, Quyết định 49/2011 quy định các loại ô tô sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới phải áp dụng tiêu chuẩn khí thải mức 5 từ ngày 1-1-2022.
Riêng đối với ô tô đang lưu hành, tại Quyết định 16/2019 của Thủ tướng quy định: Ô tô lắp động cơ cháy cưỡng bức và ô tô lắp động cơ cháy do nén tham gia giao thông sản xuất trước năm 1999 được tiếp tục áp dụng mức 1; sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2008 áp dụng mức 2; sản xuất sau năm 2008 cũng áp dụng mức 2.
