Trong vài năm qua, công nghệ gần như chiếm lĩnh nội thất ô tô với màn hình cảm ứng khổng lồ và giao diện tối giản. Các nhà sản xuất ưu tiên xu hướng này do chi phí thấp và nhu cầu từ khách hàng. Tuy nhiên, điều này đang bắt đầu phản tác dụng.
Ngày càng nhiều tài xế tránh sử dụng màn hình cảm ứng khi lái xe. Các chuyên gia lo ngại việc phụ thuộc quá nhiều vào giao diện kỹ thuật số làm tài xế mất tập trung. Châu Âu và Trung Quốc hiện dẫn đầu nỗ lực đảm bảo việc số hóa không gây ảnh hưởng đến an toàn.
Tại châu Âu, cuộc tranh luận về điều khiển cảm ứng bùng lên khi Euro NCAP cập nhật quy trình đánh giá an toàn. Quy định mới có hiệu lực từ tháng 1-2026. Tổ chức này không khuyến khích các khoang lái chỉ dựa hoàn toàn vào màn hình cảm ứng.
Để đạt xếp hạng năm sao, xe phải có nút điều khiển vật lý cho các chức năng chính. Các chức năng bao gồm: đèn báo rẽ, cần gạt nước, đèn báo nguy hiểm, còi và gọi khẩn cấp. Những mẫu xe chỉ điều khiển qua màn hình sẽ bị trừ điểm.
Hướng dẫn của Euro NCAP không mang tính bắt buộc pháp lý nhưng có tác động thương mại rất lớn. Xếp hạng năm sao là lợi thế tiếp thị quan trọng mà ít hãng xe nào dám bỏ qua.
Lý do thay đổi rất đơn giản: người lái càng thao tác nhiều trên menu, mắt họ càng rời khỏi đường lâu hơn. Điều này làm tăng nguy cơ tai nạn, nhất là trong tình huống khẩn cấp hoặc khi hệ thống bị treo.
Cách tiếp cận của châu Âu đang được Trung Quốc áp dụng. Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) đã đề xuất dự thảo quy định mới. Theo đó, các xe phải trang bị nút bấm vật lý cho chức năng an toàn thiết yếu.
Dự thảo yêu cầu đèn báo rẽ, đèn báo nguy hiểm, cần số và chức năng gọi khẩn cấp phải có nút vật lý. Các nút này cần đạt diện tích bề mặt tối thiểu 10x10 mm. Mục tiêu là giúp người lái thao tác dễ dàng mà không cần rời mắt khỏi đường.
Sự thay đổi này gây bất ngờ vì Trung Quốc từng là quốc gia đi đầu trong việc áp dụng nội thất tràn ngập màn hình. Giờ đây, các ưu tiên đang quay trở lại với tính tiện dụng và an toàn.
Nhiều hãng xe lớn đã bắt đầu thay đổi. Volkswagen thừa nhận quá phụ thuộc vào màn hình cảm ứng là một sai lầm và đang đưa nút bấm trở lại. Mercedes-Benz và Hyundai cũng khẳng định nút bấm truyền thống vẫn là giải pháp tốt nhất cho các thao tác thường xuyên.
Ngay cả Tesla, biểu tượng của nội thất tối giản, cũng được cho là đang cân nhắc đưa cần gạt xi nhan truyền thống trở lại. Nỗ lực của Trung Quốc còn mở rộng sang hệ thống lái tự động cấp độ 3 và 4 với các tiêu chuẩn khắt khe hơn.
Sau nhiều năm chạy đua màn hình lớn, ngành công nghiệp ô tô dường như đang quay lại một nguyên tắc cốt lõi. Đối với các chức năng quan trọng, nút bấm vật lý vẫn là giải pháp trực quan và an toàn nhất.
