Tình hình Trung Đông tiếp tục xuất hiện nhiều thông tin quan trọng.
Iran nói bắn hạ “máy bay thù địch”, Mỹ bác thông tin máy bay bị hạ
Truyền thông Iran tối 28-5 đưa tin hệ thống phòng không nước này đã bắn hạ một “máy bay thù địch” tại tỉnh ven biển Bushehr.
Hãng thông tấn Tasnim dẫn lời ông Masoud Tangestani, lãnh đạo hạt Jam thuộc tỉnh Bushehr, cho biết vụ việc xảy ra trong tối 28-5 và hiện tình hình trong khu vực đã trở lại bình thường.
Đài truyền hình nhà nước IRIB cho biết vụ đánh chặn diễn ra khoảng một giờ trước thời điểm phát tin.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) bác bỏ thông tin từ truyền thông Iran cho rằng một máy bay Mỹ đã bị bắn hạ trên lãnh thổ Iran.
“Không có máy bay Mỹ nào bị bắn hạ. Tất cả khí tài trên không của Mỹ vẫn được kiểm soát đầy đủ” - CENTCOM viết trên mạng xã hội X.
Kuwait, UAE lên án “hành động gây hấn” của Iran nhằm vào Kuwait
Ngày 28-5, Ngoại trưởng Kuwait - ông Sheikh Jarrah Jaber al-Ahmad al-Sabah đã điện đàm với người đồng cấp Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) Sheikh Abdullah bin Zayed Al Nahyan sau những hành động bị cho là “gây hấn tội lỗi của Iran nhằm vào Kuwait”, theo kênh Al Jazeera.
Trong thông cáo tóm tắt cuộc điện đàm do Bộ Ngoại giao Kuwait công bố, hai bên khẳng định Kuwait có “toàn quyền thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền, duy trì an ninh, ổn định và bảo vệ người dân cũng như cư dân trên lãnh thổ nước này”.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cáo buộc Iran đã phóng một tên lửa đạn đạo về phía Kuwait trong đêm, đồng thời cho biết tên lửa này đã bị lực lượng Kuwait đánh chặn thành công, đài CNN đưa tin.
“Việc chính quyền Iran vi phạm nghiêm trọng lệnh ngừng bắn xảy ra chỉ vài giờ sau khi lực lượng Iran phóng 5 UAV tấn công cảm tử gây ra mối đe dọa rõ ràng trong và gần eo biển Hormuz” - CENTCOM viết trên mạng xã hội X.
Phần mình, Iran không tuyên bố cụ thể rằng nước này nhắm mục tiêu vào Kuwait. Tuy nhiên, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã tấn công một căn cứ được quân đội Mỹ sử dụng để đáp trả các cuộc không kích của Mỹ gần eo biển Hormuz.
Mỹ-Iran đạt thỏa thuận gia hạn ngừng bắn 60 ngày?
Hãng Reuters ngày 28-5 dẫn 4 nguồn thạo tin cho biết Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa chính thức phê duyệt.
Theo hãng tin Axios, đơn vị đầu tiên đưa tin về diễn biến này, thỏa thuận quy định cách xử lý kho uranium được làm giàu ở mức cao của Iran. Đây cũng sẽ là một trong những vấn đề đầu tiên được đưa ra thảo luận trong khoảng thời gian gia hạn 60 ngày.
Theo báo cáo, các nhà đàm phán Mỹ đã trình bày chi tiết thỏa thuận cuối cùng với ông Trump, song ông chưa đồng ý ngay lập tức.
“Một quan chức Mỹ cho biết tổng thống đã nói với các bên trung gian rằng ông cần thêm vài ngày để cân nhắc” - Axios dẫn lời nguồn tin.
Nhà Trắng từ chối bình luận. Phía Iran cũng chưa chính thức xác nhận chấp nhận thỏa thuận.
Cùng ngày 28-5, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết Washington và Tehran đã đạt được “nhiều tiến triển” trong quá trình đàm phán, song Tổng thống Donald Trump hiện chưa sẵn sàng ký kết bất kỳ thỏa thuận nào.
“Chúng tôi vẫn đang trao đổi qua lại về một vài điểm liên quan đến câu chữ trong văn bản. Hai bên đã đạt được rất nhiều tiến triển” - ông Vance nói với các phóng viên.
Bản ghi nhớ kéo dài 60 ngày có nội dung quy định việc lưu thông qua eo biển Hormuz sẽ “không bị hạn chế”. Một quan chức Mỹ cho biết điều này đồng nghĩa không thu phí, không quấy rối tàu thuyền và Iran phải gỡ toàn bộ thủy lôi tại eo biển trong vòng 30 ngày.
Theo Axios, Mỹ cũng sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran theo tiến độ khôi phục hoạt động vận tải thương mại. Washington đồng thời có thể cấp một số miễn trừ trừng phạt để Tehran tự do xuất khẩu dầu mỏ.
Bản ghi nhớ cũng bao gồm cam kết của Iran rằng nước này sẽ không theo đuổi vũ khí hạt nhân. Hai vấn đề đầu tiên được đưa vào đàm phán trong giai đoạn 60 ngày là cách xử lý kho uranium làm giàu ở mức cao của Iran và vấn đề làm giàu uranium.
Ngoài ra, Nhà Trắng cam kết thảo luận việc nới lỏng trừng phạt và giải phóng các khoản tiền Iran bị đóng băng như một phần của tiến trình đàm phán. Thỏa thuận cũng đề cập cơ chế hỗ trợ Iran tiếp nhận hàng hóa và viện trợ nhân đạo.
Theo báo cáo, bản ghi nhớ còn bao gồm nội dung chấm dứt xung đột giữa Israel và Hezbollah tại Lebanon.
