Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa ban hành Quyết định số 595 về việc triển khai chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” trên phạm vi toàn quốc trong năm 2026.
Xử lý thực chất hồ sơ tồn đọng
Theo Cục Thuế, chiến dịch được triển khai nhằm làm sạch, chuẩn hóa dữ liệu và giảm thiểu số lượng người nộp thuế đang ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế; cũng như các trường hợp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.
Theo thống kê của cơ quan thuế, tổng số người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có nợ thuế là khoảng 963.500 trường hợp, trong đó có 325.500 doanh nghiệp và 638.000 hộ kinh doanh. Con số này là rất lớn, khi cả nước hiện có gần 1,1 triệu doanh nghiệp đang còn hoạt động.
Lãnh đạo Cục Thuế cho biết trong những năm qua, thực trạng các doanh nghiệp, cá nhân, hộ kinh doanh ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế, chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước, có những doanh nghiệp nợ thuế chưa đến 1.000 đồng, thậm chí vài đồng đến vài chục đồng.
Ví dụ như, danh sách 28.970 người nộp thuế còn nợ thuế và các khoản thu khác với ngân sách nhà nước tính đến tháng 3-2026 được Thuế cơ sở 2 (TP. HCM) công bố, có những doanh nghiệp nợ thuế rất nhỏ như nợ 83 đồng, 250 đồng hoặc 446 đồng hay 511 đồng…
Bên cạnh đó, rất nhiều trường hợp bỏ địa chỉ kinh doanh, gây khó khăn cho công tác quản lý, kiểm tra và thu hồi nợ thuế. Đây là hành vi làm gián đoạn kết nối quản lý giữa cơ quan nhà nước với người nộp thuế.
Ngoài ra, có một bộ phận đối tượng đã lợi dụng sự thông thoáng của thủ tục thành lập doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh để thành lập pháp nhân nhưng không phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh. Họ sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hợp thức hóa chi phí, trốn thuế, gây ảnh hưởng đến việc quản lý nhà nước về lĩnh vực thuế và môi trường kinh doanh.
“Việc này khiến hồ sơ tồn đọng gia tăng, kéo dài thời gian xử lý thủ tục hành chính, lãng phí nguồn lực xã hội và gây ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh”, lãnh đạo Cục Thuế cho hay.
Chưa kể, việc tồn tại danh sách này còn tác động trực tiếp đến người nộp thuế tuân thủ tốt và tiềm ẩn rủi ro thất thu ngân sách nhà nước, làm phát sinh nhiều rủi ro pháp lý đối với chủ doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật, cá nhân, chủ hộ kinh doanh khi không thực hiện hoặc chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế theo quy định.
Do đó, Cục Thuế khẳng định việc triển khai chiến dịch Làm sạch dữ liệu này là cần thiết, cấp bách, nhằm xử lý thực chất hồ sơ tồn đọng, tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế có thiện chí tuân thủ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ, kiểm soát rủi ro ngay từ đầu vào.
Xử lý dứt điểm các 'hồ sơ ảo'
Chiến dịch đặt mục tiêu trong năm 2026, 100% người nộp thuế thuộc diện theo dõi sẽ được phân công đầu mối quản lý cụ thể từ cấp đơn vị, lãnh đạo đến công chức phụ trách và được cập nhật trên hệ thống theo dõi, kiểm đếm thống nhất toàn ngành.
Mục tiêu tối thiểu 80% người nộp thuế sẽ được rà soát, cập nhật thông tin cá nhân của chủ doanh nghiệp, người đại diện theo pháp luật, thông tin liên hệ và các dữ liệu liên quan phục vụ công tác quản lý thuế.
Toàn bộ hồ sơ tồn trên hệ thống ứng dụng quản lý thuế sẽ được rà soát, xác định lại trạng thái thực tế nhằm xử lý dứt điểm các trường hợp “hồ sơ ảo”, tức những hồ sơ không còn phát sinh trên thực tế hoặc đã hoàn thành xử lý nhưng chưa được cập nhật kết quả trên hệ thống.
Với nhiệm vụ xử lý hồ sơ tồn đọng, ngành Thuế đặt mục tiêu tối thiểu 35% số hồ sơ tồn đọng ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế tại thời điểm 31-3-2026, sẽ được xử lý dứt điểm trước ngày 31-12-2026.
Trong đó, ưu tiên xử lý ngay với nhóm hồ sơ không phát sinh doanh thu, không phát sinh hóa đơn, hồ sơ đủ điều kiện xác nhận nghĩa vụ, hoặc hồ sơ kéo dài trên 12 tháng.
Trong nhiệm vụ công khai, xử lý vi phạm, ngành Thuế đặt mục tiêu 100% doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký có lập hóa đơn điện tử nhưng không kê khai thuế được rà soát, đánh giá rủi ro và phân nhóm xử lý.
Ngoài ra, 100% doanh nghiệp không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký không hợp tác để khắc phục, hoàn thành nghĩa vụ thuế được công khai thông tin.
Mục tiêu khác được ngành Thuế đặt ra là 100% vụ việc có dấu hiệu hình sự rõ ràng được củng cố hồ sơ, chuyển tin báo, hồ sơ kiến nghị điều tra, khởi tố sang cơ quan công an.
Về việc ngăn ngừa phát sinh mới, ngành Thuế đặt mục tiêu giảm thời gian giải quyết bình quân của các hồ sơ giải thể, chấm dứt hoạt động phát sinh mới kể từ quý 2-2026 xuống còn không quá 4 tháng với hồ sơ thuộc thẩm quyền cơ quan thuế và đủ điều kiện xử lý.
Theo kế hoạch, chiến dịch sẽ được triển khai đồng bộ trong toàn ngành Thuế với sự phối hợp của cơ quan đăng ký kinh doanh, chính quyền địa phương, cơ quan công an, cơ quan hải quan và các đơn vị liên quan nhằm đảm bảo dữ liệu người nộp thuế được đồng bộ, minh bạch và chính xác.
