Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Báo cáo tổng hợp điều chỉnh quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Theo Bộ, việc thực hiện Nghị quyết 202/2025 về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp tỉnh, tổ chức lại cả nước còn 34 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương được đánh giá là "cuộc cách mạng" về sắp xếp tổ chức bộ máy. Bối cảnh này yêu cầu điều chỉnh quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế để phù hợp với sự chuyển đổi căn bản của hệ thống chính trị, kiến tạo không gian phát triển mới và hạn chế đầu tư dàn trải.
Phát triển bệnh viện đa khoa cấp tỉnh đảm nhận chức năng vùng
Việt Nam thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính từ 63 tỉnh, thành phố còn 34 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. Trong đó, 19 tỉnh và 4 thành phố được hình thành trên cơ sở sáp nhập, 11 tỉnh/thành phố giữ nguyên.
Quá trình này tạo ra các đơn vị hành chính có quy mô dân số và diện tích lớn hơn. Sau sắp xếp, số tỉnh trên 1 triệu dân tăng mạnh từ 7 tỉnh lên 20 tỉnh (chiếm gần 60% tổng số tỉnh/thành phố), không còn tỉnh nào dưới 450.000 dân.
Để phù hợp với 6 vùng kinh tế - xã hội mới theo Nghị quyết 252/2025, nhằm đảm bảo khả năng tiếp cận của người dân tới các dịch vụ điều trị nội trú chuyên sâu và góp phần giảm tình trạng quá tải của các bệnh viện tuyến cuối ở các thành phố lớn, Bộ Y tế đề xuất quy hoạch thực hiện điều chỉnh phương án đầu tư nâng cấp một số bệnh viện đa khoa cấp tỉnh thành bệnh viện đảm nhận chức năng vùng (bệnh viện vùng).
Bệnh viện đa khoa cấp tỉnh đảm nhận chức năng vùng là bệnh viện tuyến tỉnh có năng lực cung ứng các dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu cho người dân và hỗ trợ, chuyển giao chuyên môn kỹ thuật cho các cơ sở khám chữa bệnh trong vùng.
Các bệnh viện vùng có nhiệm vụ: (1) Cung ứng dịch vụ y tế cho người dân trong tỉnh và cung ứng dịch vụ điều trị nội trú cho các tỉnh lân cận trong vùng; (2) Chỉ đạo tuyến và hỗ trợ kỹ thuật cho các cơ sở y tế trong vùng; (3) Đào tạo thực hành và đảm nhận vai trò ứng phó cấp vùng khi có dịch bệnh, thảm họa.
Bệnh viện đa khoa cấp tỉnh đảm nhận chức năng vùng đáp ứng ít nhất một trong các tiêu chí sau:
- Bệnh viện đa khoa thuộc một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được xác định là trung tâm vùng kinh tế - xã hội theo các Nghị quyết của Bộ Chính trị, Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
- Ưu tiên kế thừa các bệnh viện đã được giao nhiệm vụ đảm nhận chức năng vùng được đầu tư trong giai đoạn trước.
- Là bệnh viện đa khoa tỉnh có khoảng cách tiếp cận tới bệnh viện của các tỉnh lân cận trong khoảng thời gian từ 3,5-4 giờ và có năng lực cung cấp dịch vụ kỹ thuật thuộc cấp chuyên sâu.
Trong đó, Bộ Y tế cho rằng nên ưu tiên đầu tư một số bệnh viện đa khoa tỉnh có năng lực cung ứng các dịch vụ kỹ thuật chuyên sâu ở vùng có địa bàn rộng, khó khăn trong tiếp cận các bệnh viện tuyến trung ương (vùng Trung du và Miền núi phía Bắc) và vùng có quy mô dân số lớn, mật độ dân số cao (vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Đông Nam Bộ).
Danh sách 16 bệnh viện đa khoa cấp tỉnh được đề xuất đầu tư nâng cấp thành bệnh viện vùng:
• Vùng Trung du và miền núi phía Bắc: Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ, Bệnh viện Lào Cai 1, Bệnh viện đa khoa tỉnh Sơn La.
• Vùng Đồng bằng sông Hồng: Bệnh viện Hữu nghị Việt Tiệp (Hải Phòng), Bệnh viện Thanh Nhàn (Hà Nội), Bệnh viện Xanh Pôn (Hà Nội), Bệnh viện đa khoa Bắc Ninh số 1.
• Vùng Bắc Trung bộ: Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An.
• Vùng Duyên hải Nam Trung bộ và Tây Nguyên: Bệnh viện đa khoa Đà Nẵng, Bệnh viện đa khoa tỉnh Khánh Hòa, Bệnh viện đa khoa tỉnh Bình Định, Bệnh viện đa khoa vùng Tây Nguyên (Đắk Lắk).
• Vùng Đông Nam bộ: Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) và Bệnh viện 115 (TP.HCM).
• Vùng Đồng bằng sông Cửu Long: Bệnh viện đa khoa Kiên Giang và Bệnh viện đa khoa Tiền Giang.
Cạnh đó, Bộ Y tế cũng đề xuất quy hoạch nâng cấp một số bệnh viện chuyên khoa cấp tỉnh thành bệnh viện đảm nhận chức năng vùng về ung bướu, tim mạch, sản/sản - nhi, lão khoa, phục hồi chức năng, y học cổ truyền, truyền nhiễm.
Phát triển bệnh viện cấp chuyên sâu mức kỹ thuật cao
Dự thảo quy hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030, mỗi vùng có ít nhất một bệnh viện cấp chuyên sâu mức kỹ thuật cao, mỗi tỉnh có ít nhất một bệnh viện cấp chuyên sâu.
Đặc biệt, Bộ Y tế đề xuất tiếp tục đầu tư, nâng cấp 6 bệnh viện cấp quốc gia hạng đặc biệt hiện có là bệnh viện cấp chuyên sâu mức kỹ thuật cao, đạt được chứng nhận chất lượng cấp quốc tế để trở thành bệnh viện hiện đại ngang tầm một số nước phát triển trong khu vực, gồm: Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện Chợ Rẫy, Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Việt Đức, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và Bệnh viện Quân y 175.
Về chỉ tiêu giường bệnh, Bộ Y tế đề xuất tăng chỉ tiêu lên mức 38 giường bệnh trên vạn dân vào năm 2030, cao hơn so với chỉ tiêu được giao (35 giường bệnh), nhằm tạo động lực phát triển, đón đầu thời kỳ dân số già được dự báo bắt đầu từ năm 2036.
Theo Bộ Y tế, việc điều chỉnh quy hoạch nhằm giải quyết các bất cập hiện tại. Kết quả rà soát cho thấy tổng số tỉnh chưa có bệnh viện cấp chuyên sâu là 14/34 tỉnh. Hiện có 3 vùng chưa có bệnh viện cấp chuyên sâu mức kỹ thuật cao gồm: Trung du và Miền núi phía Bắc, Nam Trung bộ và Tây nguyên, Đồng bằng sông Cửu long.
Ngoài ra, khoảng cách địa lý vẫn là thách thức lớn đối với khả năng tiếp cận dịch vụ y tế. Ví dụ, tại vùng Trung du và miền núi phía Bắc, khoảng cách trung bình từ Bệnh viện đa khoa Điện Biên đến các bệnh viện cấp chuyên sâu trong vùng là 415 km (xa nhất là Thái Nguyên với 502 km).
Dự thảo quy hoạch cũng định hướng phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện tại 100% các tỉnh, thành phố và phát triển hệ thống tổng đài quốc gia, thống nhất quản lý và điều phối hệ thống cấp cứu ngoại viện trên phạm vi toàn quốc.
