Đề xuất chuyến bay chậm 3 giờ phải hoàn vé: Khách đồng tình, hãng lo thiệt lớn

Để triển khai Luật Hàng không dân dụng 2025 vừa được Quốc hội thông qua, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định về vận tải hàng không. Một trong những nội dung đáng chú ý là sửa đổi quy định về nghĩa vụ của hãng hàng không khi chuyến bay bị chậm, huỷ theo hướng tăng trách nhiệm, bảo vệ tốt hơn quyền lợi của hành khách.

Theo cơ quan soạn thảo, thực tế thời gian qua cho thấy tình trạng chậm chuyến, huỷ chuyến vẫn diễn ra khá phổ biến, trong khi việc thực thi các quy định hiện hành còn thiếu đồng bộ, hành khách thường ở thế yếu khi yêu cầu quyền lợi.

Chậm 2 giờ phải phục vụ ăn, chậm 3 giờ hoàn vé

Dự thảo tiếp tục xác định chuyến bay bị chậm là chuyến bay có thời gian khởi hành thực tế muộn hơn từ 15 phút trở lên so với giờ khởi hành theo lịch bay.

Trong trường hợp này, hãng hàng không phải thông báo kịp thời, xin lỗi hành khách và nêu rõ lý do chuyến bay bị chậm; đồng thời cập nhật thời gian khởi hành dự kiến mới trên màn hình thông tin tại sân bay, với tần suất ít nhất 30 phút một lần.

Đối với chuyến bay chậm từ 2 giờ trở lên, hãng phải thực hiện các nghĩa vụ trên và phục vụ ăn, uống hoặc phát phiếu (voucher) có giá trị tương đương cho hành khách. Trong phạm vi trách nhiệm của mình, hãng cũng phải xem xét chuyển đổi thời gian bay theo yêu cầu của khách, miễn trừ điều kiện và phụ phí chuyển đổi nếu có.

Với chuyến bay chậm từ 3 giờ trở lên, hãng hàng không phải thực hiện các nghĩa vụ trên và hoàn trả toàn bộ tiền vé hoặc hoàn trả phần vé chưa sử dụng nếu hành khách không đồng ý chuyển đổi hành trình, thời gian khởi hành hoặc chuyển sang chuyến bay khác.

Trường hợp chuyến bay chậm từ 4 giờ trở lên, ngoài việc hoàn vé theo yêu cầu, hãng còn phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường cho hành khách đã được xác nhận chỗ và có vé hợp lệ.

Đối với chuyến bay chậm từ 6 giờ trở lên, trong khung thời gian từ 7 giờ đến 22 giờ, ngoài hoàn vé và bồi thường, hãng hàng không phải bố trí nơi ở phù hợp hoặc giải pháp thay thế khác nếu được sự đồng ý của hành khách.

So với quy định hiện hành, dự thảo đã rút ngắn mốc thời gian phát sinh nghĩa vụ hoàn vé và bồi thường. Cụ thể, thay vì chậm 5 giờ mới phải bồi thường, theo dự thảo, chuyến bay chậm từ 4 giờ đã phải thực hiện nghĩa vụ này; chậm từ 3 giờ, hành khách đã có quyền yêu cầu hoàn vé.

Dự thảo cũng bổ sung quy định đối với trường hợp hãng hàng không thay đổi lịch bay sớm hoặc muộn hơn từ 4 giờ so với giờ khởi hành ghi trên vé. Theo đó, hãng phải hoàn vé, chuyển đổi hành trình hoặc chuyển sang chuyến bay khác cho hành khách trong vòng 72 giờ so với giờ khởi hành ghi trên vé. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng kéo dài việc hoàn vé, đổi chuyến, gây bức xúc cho hành khách như thời gian qua.

Bộ Xây dựng cho rằng việc bổ sung quy định mới là cần thiết nhằm nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp vận tải hàng không, bảo vệ quyền lợi của hành khách khi lịch bay bị thay đổi nhiều lần, làm ảnh hưởng đến kế hoạch cá nhân và công việc.

Tuy nhiên, dự thảo cũng quy định rõ các trường hợp hãng hàng không không phải bồi thường, như chuyến bay bị chậm, huỷ do thời tiết xấu, nguy cơ mất an ninh, máy bay bị phá hoại, chiến tranh hoặc các trường hợp bất khả kháng khác theo quy định.

Hành khách ủng hộ, mong giám sát chặt hơn

Chị Nguyễn Thị Nhung (ngụ phường Biên Hoà, tỉnh Đồng Nai) cho rằng hiện nay một số hãng chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với hành khách khi chuyến bay bị chậm. “Có hãng chỉ phát phiếu ăn khi khách chủ động đòi quyền lợi. Nhiều bữa ăn được bố trí rất sơ sài, không tương xứng với thời gian chờ đợi kéo dài” - chị Nhung nói.

Theo chị, việc quy định rõ ràng hơn về mốc thời gian, nghĩa vụ hoàn vé và bồi thường sẽ giúp hành khách có cơ sở pháp lý để bảo vệ quyền lợi của mình, đồng thời buộc các hãng phải nghiêm túc hơn trong việc chăm sóc khách hàng khi chuyến bay bị chậm.

Anh Trương Hà Anh (ngụ phường Đại Mỗ, Hà Nội) cho biết năm 2025, ngành hàng không Việt Nam khai thác 275.246 chuyến bay nhưng chỉ có 181.237 chuyến bay đúng giờ, tỉ lệ đạt 65,8%, giảm 7,5 điểm phần trăm so với trung bình năm 2024.

“Chậm, huỷ chuyến ngày càng nhiều thì việc siết nghĩa vụ của hãng bay là cần thiết. Nếu không, người chịu thiệt vẫn là hành khách” - anh Hà Anh nói.

Ở chiều ngược lại, đại diện một số hãng hàng không đề nghị giữ nguyên quy định hiện hành hoặc điều chỉnh theo hướng giãn mốc thời gian phát sinh nghĩa vụ.

Theo đề xuất của các hãng, đối với chuyến bay chậm từ 2 giờ, hãng chỉ cần phục vụ nước uống; chậm từ 3 giờ mới phục vụ ăn; và chậm từ 5 giờ trở lên mới phải hoàn vé cho hành khách.

Các hãng cho rằng nếu áp dụng theo dự thảo, chi phí phục vụ hành khách, chi phí hoàn vé và bồi thường sẽ tăng đáng kể, ảnh hưởng đến doanh thu trong bối cảnh vận tải hàng không thương mại vẫn đang gặp nhiều khó khăn, nhất là chi phí nhiên liệu, bảo dưỡng, thuê tàu bay ở mức cao.

Đại diện Cục Hàng không cho biết các quy định mới nhằm buộc hãng hàng không nâng cao chất lượng công tác xây dựng lịch bay, bố trí đội tàu bay, hạn chế tình trạng chậm chuyến kéo dài. “Khi nghĩa vụ được quy định rõ ràng, hãng sẽ phải chủ động hơn trong điều hành khai thác” - đại diện Cục Hàng không nêu quan điểm.