Chiều 23-3, Bộ Tư pháp tổ chức cuộc họp Hội đồng thẩm định Hồ sơ chính sách Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi). Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh, Chủ tịch Hội đồng đã chủ trì cuộc họp.
Đề xuất 7 chính sách
Theo dự thảo Tờ trình Chính sách của Luật Xử lý vi phạm hành chính (XLVPHC) sửa đổi, Bộ Công an, cơ quan chủ trì soạn thảo, đề xuất 7 chính sách. Trong đó, có chính sách về các quy định chung của Luật XLVPHC nhằm hoàn thiện quy định về thời hiệu xử phạt; mức phạt tiền vi phạm hành chính, mức phạt tiền tối đa trong các lĩnh vực; hoàn thiện quy định về đối tượng bị xử lý vi phạm hành chính; tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ; miễn trách nhiệm để phù hợp với thực tiễn.
Cùng với đó là chính sách về đơn giản hóa trình tự, thủ tục xử phạt; ứng dụng khoa học, công nghệ để cụ thể và đơn giản hóa quy trình xử phạt; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ nhằm giúp công tác xử phạt được thực hiện nhanh chóng, tiết kiệm thời gian, công sức cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan, nâng cao hiệu lực, hiệu quả của công tác này, phù hợp với xu thế phát triển chung, mang tính tất yếu trong kỷ nguyên mới của dân tộc.
Ngoài ra, chính sách hoàn thiện khung pháp lý về các biện pháp xử lý hành chính nhằm bảo đảm sự thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật và khắc phục được toàn bộ những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn đặt ra.
Mục tiêu là quản lý tốt hơn các đối tượng bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường đặc khu, đưa vào trường giáo dưỡng, đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc; đơn giản hóa trình tự thủ tục lập hồ sơ đề nghị, xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính; quản lý chặt chẽ người bị đề nghị áp dụng biện pháp xử lý trong thời gian làm thủ tục áp dụng biện pháp xử lý hành chính…
Thẩm quyền của Tòa án
Tại cuộc họp, đại diện các Bộ, ngành, cơ quan đã tham gia ý kiến đối với dự thảo các chính sách của Luật XLVPHC (sửa đổi), trong đó tập trung vào tính khả thi, tính thống nhất của hệ thống pháp luật và yêu cầu bảo đảm quyền con người.
Đại diện Bộ Tài chính cơ bản nhất trí với một số định hướng chính sách, trong đó đồng thuận với việc quy định theo hướng khung tại chính sách về các quy định chung của Luật XLVPHC nhưng đề nghị làm rõ các nội dung cần giao Chính phủ quy định chi tiết.
Đối với chính sách về đơn giản hóa trình tự, thủ tục xử phạt; ứng dụng khoa học, công nghệ trong quy trình xử phạt, Bộ Tài chính đề nghị nghiên cứu kỹ quy định về áp dụng luật chuyên ngành để tránh xung đột, làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước trong từng lĩnh vực.
Về xử phạt trên môi trường điện tử, Bộ Tài chính nhất trí về chủ trương nhưng lưu ý cần đánh giá kỹ tính khả thi, có lộ trình và quy định chuyển tiếp phù hợp. Một số chính sách khác như thi hành quyết định xử phạt, cưỡng chế, biện pháp ngăn chặn và cơ chế tài chính cũng được đề nghị rà soát, làm rõ nội dung, tránh trùng lặp với pháp luật hiện hành, đặc biệt là Luật Ngân sách nhà nước và pháp luật về giá.
Đáng chú ý, đại diện TAND Tối cao đề nghị không chuyển thẩm quyền quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính từ Tòa án sang Chủ tịch UBND cấp xã. Theo đại diện Tòa án, đây là các biện pháp hạn chế quyền con người nên cần được xem xét, quyết định bởi cơ quan tư pháp độc lập.
Việc đề xuất chuyển thẩm quyền không chỉ chưa phù hợp với Hiến pháp và các chủ trương tại Nghị quyết số 27-NQ/TW, mà còn thiếu cơ sở thực tiễn, chưa đánh giá đầy đủ tác động, đồng thời có nguy cơ phát sinh chồng chéo, vướng mắc trong cơ chế khiếu nại, khiếu kiện.
Cùng quan điểm, đại diện VKSND Tối cao kiến nghị giữ thẩm quyền của Tòa án đối với các biện pháp xử lý hành chính, nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm cơ chế kiểm sát khách quan, độc lập nhằm bảo vệ quyền con người.
Bên cạnh đó, đại diện VKS đề xuất tiếp tục quy định mức phạt tiền tối đa trong Luật, không giao Chính phủ quy định và không kéo dài thời hiệu xử phạt nhằm bảo đảm tính kịp thời, nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước…
Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cho rằng hồ sơ chính sách cơ bản đủ điều kiện trình Chính phủ sau khi tiếp thu, hoàn thiện.
Thứ trưởng Oanh nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt trong sửa đổi Luật là bảo đảm quyền con người, quyền công dân, coi đây là nguyên lý cốt lõi của Nhà nước pháp quyền.
Việc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính thực chất là sự hạn chế quyền tự do cá nhân, do đó phải được xem xét, quyết định bởi cơ quan tư pháp độc lập, thông qua quy trình tranh tụng chặt chẽ, nhằm bảo đảm khách quan và kiểm soát quyền lực.
Vì vậy, đề nghị cân nhắc rất kỹ các chính sách có tác động trực tiếp đến quyền con người, bảo đảm phù hợp với Hiến pháp, cũng như các cam kết quốc tế của Việt Nam.
