Trong bối cảnh du lịch thế giới phục hồi chậm và kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, du lịch Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng ấn tượng, trở thành điểm sáng của khu vực châu Á.
Tận dụng cơ hội này, TP.HCM đang đẩy mạnh phát triển kinh tế đêm và khai thác tiềm năng du lịch Cần Giờ nhằm gia tăng sức cạnh tranh, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao mức chi tiêu của du khách.
Tăng trưởng khách du lịch quốc tế ấn tượng
Trong bối cảnh du lịch thế giới phục hồi chậm, Việt Nam tiếp tục nổi lên là điểm sáng của khu vực. Theo báo cáo của UN Tourism, lượng khách du lịch quốc tế toàn cầu trong quý I-2026 đạt 307 triệu lượt, tăng 2% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, Việt Nam ghi nhận mức tăng 12,4% khách quốc tế, cao gấp bốn lần mức trung bình của châu Á.
Riêng tháng 5, cả nước đón gần 1,8 triệu lượt khách quốc tế, tăng 16,5%; nâng tổng lượng khách trong 5 tháng đầu năm lên 10,6 triệu lượt, mức cao nhất từ trước đến nay, đạt khoảng 42% mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026.
Các chuyên gia nhận định, sự phục hồi mạnh mẽ của thị trường quốc tế không chỉ phản ánh sức hút ngày càng lớn của Việt Nam mà còn cho thấy khả năng thích ứng nhanh của ngành du lịch trước những biến động kinh tế và địa chính trị toàn cầu. Nếu tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng hiện nay, mục tiêu đón 25 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026 hoàn toàn khả thi.
Ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, cho rằng ngành du lịch đang đứng trước những mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng trong giai đoạn mới. Để hướng tới mục tiêu đón từ 45 đến 50 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2030, toàn ngành cần duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân từ 25 đến 30% mỗi năm.
Lượng khách 5 tháng đầu năm tạo đà thuận lợi để ngành phấn đấu cán mốc tối thiểu 30 triệu lượt khách trong năm nay. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh trong khu vực cũng ngày càng gia tăng khi nhiều quốc gia liên tục tung ra các chính sách kích cầu và thu hút du khách quốc tế.
Bên cạnh việc gia tăng lượng khách, ngành du lịch cần đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua việc kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu và nâng cao trải nghiệm của du khách.
Muốn vậy, các địa phương phải liên tục đổi mới sản phẩm, khai thác hiệu quả tài nguyên bản địa và phát triển những mô hình du lịch có giá trị gia tăng cao như kinh tế đêm, du lịch xanh, du lịch văn hóa và nghỉ dưỡng chất lượng cao.
Theo ông Bình, trong cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt giữa các điểm đến trong khu vực, địa phương nào tạo được những trải nghiệm khác biệt, giữ chân được du khách lâu hơn và khiến du khách quay trở lại nhiều lần sẽ có lợi thế lớn trong việc bứt phá tăng trưởng.
TP.HCM phát triển kinh tế đêm và nâng tầm du lịch sinh thái biển
Là đầu tàu du lịch của cả nước, TP.HCM đang tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trong khu vực. Trong đó, phát triển kinh tế đêm được xem là một trong những chiến lược trọng tâm.
Theo ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP.HCM, kinh tế đêm có vai trò quan trọng trong việc kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu và nâng cao trải nghiệm của du khách. Với lợi thế là trung tâm kinh tế, văn hóa lớn nhất cả nước, TP.HCM sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển các sản phẩm du lịch đêm tương tự những đô thị hàng đầu khu vực như Bangkok, Singapore hay Kuala Lumpur.
Một trong những lợi thế nổi bật là hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện với tuyến metro số 1, mạng lưới du lịch đường thủy, buýt sông và các tuyến du thuyền trên sông Sài Gòn. Đây là nền tảng để hình thành các chuỗi sản phẩm du lịch đêm đặc sắc, kết nối nhiều điểm đến trong cùng một hành trình trải nghiệm.
Tuy nhiên, điểm yếu của TP.HCM hiện nay là thiếu những sản phẩm giải trí chất lượng cao sau 22 giờ. Thành phố chưa có nhiều tổ hợp vui chơi quy mô lớn, các chương trình biểu diễn nghệ thuật đẳng cấp quốc tế hay trung tâm mua sắm hoạt động xuyên đêm như tại Singapore hoặc Thái Lan.
Song song với phát triển kinh tế đêm, TP.HCM đang định hình lại không gian du lịch theo hướng mở rộng ra biển, trong đó Cần Giờ được xem là mắt xích chiến lược cho giai đoạn tăng trưởng mới.
Theo Sở Du lịch TP.HCM, Cần Giờ đã đón hơn 3,5 triệu lượt khách trong 9 tháng đầu năm 2024. Tuy nhiên, doanh thu du lịch vẫn chưa tương xứng với tiềm năng do phần lớn du khách chỉ tham quan trong ngày, thời gian lưu trú ngắn và mức chi tiêu còn hạn chế.
Ông Nguyễn Hữu Ân, Phó Trưởng phòng Quy hoạch - Phát triển sản phẩm, Sở Du lịch TP.HCM, cho biết ngành du lịch đang chuyển hướng từ khai thác tài nguyên sang nâng cao giá trị trải nghiệm, phát triển sản phẩm chất lượng cao, mang bản sắc riêng, đưa Cần Giờ trở thành mắt xích quan trọng trong mô hình “một điểm đến - đa hệ sinh thái trải nghiệm”.
Các dự án hạ tầng trọng điểm như cầu Cần Giờ, sân bay quốc tế Long Thành và mạng lưới giao thông kết nối vùng được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới, giúp Cần Giờ trở thành trung tâm kết nối du lịch biển phía Nam. Bên cạnh đó, phát triển kinh tế đêm với các hoạt động văn hóa, ẩm thực, du lịch đường thủy và nghỉ dưỡng sinh thái sẽ góp phần kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu du khách và tạo sinh kế cho người dân địa phương.
Điều đáng chú ý không nằm ở việc Việt Nam đón thêm bao nhiêu triệu lượt khách quốc tế mà ở khả năng chuyển hóa dòng khách đó thành giá trị kinh tế bền vững cho điểm đến.
Nhiều năm qua, ngành du lịch thường đặt trọng tâm vào các chỉ tiêu tăng trưởng về lượng khách, nhưng trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, thước đo quan trọng hơn phải là mức chi tiêu, thời gian lưu trú và tỷ lệ khách quay trở lại.
TP.HCM đang đứng trước cơ hội tái định vị từ một điểm trung chuyển sang một điểm đến thực thụ. Hiện nay, phần lớn du khách quốc tế vẫn xem thành phố như cửa ngõ để tiếp tục hành trình đến các địa phương khác. Vì vậy, thách thức lớn nhất không phải là thu hút thêm khách mà là tạo ra những trải nghiệm đủ khác biệt để giữ chân họ lâu hơn.
Kinh tế đêm, du lịch đường sông hay phát triển Cần Giờ không nên được nhìn nhận như những sản phẩm riêng lẻ mà cần được kết nối thành một hệ sinh thái trải nghiệm hoàn chỉnh.
Khi du khách có thể khám phá văn hóa đô thị, thưởng thức ẩm thực, trải nghiệm sông nước và tiếp cận không gian sinh thái chỉ trong một điểm đến, TP.HCM mới tạo được lợi thế cạnh tranh khó sao chép.
Trong tương lai, cuộc đua của du lịch không còn là ai có nhiều tài nguyên hơn, mà là ai kể được câu chuyện điểm đến hấp dẫn hơn và tạo ra được nhiều giá trị hơn trên mỗi du khách.
TS Dương Đức Minh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển Kinh tế và Du lịch TP.HCM
