Hàng ngàn doanh nghiệp nhỏ hưởng lợi từ chính sách mới vừa ban hành

Chính phủ vừa ban hành Nghị định 20/2026 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị quyết 198/2025/QH15. Một trong những nội dung đáng chú ý tại Nghị định là miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp.

Theo đó, doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

Trường hợp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp được cấp trước thời điểm Nghị quyết 198 có hiệu lực (17-5-2025) mà còn thời gian áp dụng ưu đãi thì doanh nghiệp được hưởng ưu đãi theo quy định này cho thời gian còn lại.

Các chuyên gia cho rằng chính sách này không chỉ giúp giảm áp lực chi phí, cải thiện dòng tiền cho doanh nghiệp mới thành lập mà còn kỳ vọng tạo cú hích cho khu vực doanh nghiệp tư nhân, khuyến khích khởi nghiệp, nuôi dưỡng thêm những hạt giống doanh nghiệp trong giai đoạn đầu còn nhiều rủi ro.

Giảm bớt gánh nặng vốn cho doanh nghiệp trẻ

Đánh giá về chính sách này, bà Trịnh Thị Ngân, Trưởng Ban cố vấn Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội khẳng định: Chính sách được ban hành trước thềm Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 14 khiến bản thân doanh nghiệp hết sức phấn khởi và cảm kích.

Quy định miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu sau khi thành lập có ý nghĩa rất quan trọng. Doanh nghiệp sẽ giảm được một phần chi phí vay vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh trong giai đoạn mới thành lập còn nhiều khó khăn. Nghị định 20 sẽ tăng khả năng lợi nhuận cho những doanh nghiệp nhỏ mới thành lập.

Ngoài ra, chính sách này có thể thúc đẩy làn sóng các hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp, đó là yếu tố rất cần thiết trong xu thế kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Cũng trên cơ sở đó, Nhà nước có cơ sở để hoạch định chế độ, chính sách làm sao cho phù hợp với từng giai đoạn và điều hành kinh tế vĩ mô thuận lợi.

Giữ chân nhân tài, tạo hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững

Ngoài ra, Nghị định 20 còn ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp với các công ty khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và các cá nhân là chuyên gia, nhà khoa học có thu nhập từ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Theo đó, các cá nhân này được miễn thuế thu nhập cá nhân trong thời hạn 2 năm liên tục và giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với khoản thu nhập này.

Theo nhiều chuyên gia, những quy định này đã mở ra một chương mới đầy triển vọng, tạo động lực mạnh mẽ cho sự bứt phá của các doanh nghiệp trong nước, đặc biệt là những đơn vị tiên phong trong đổi mới và sáng tạo.

TS Nguyễn Minh Sơn, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội nhấn mạnh: Các cơ chế này sẽ trực tiếp tháo gỡ các rào cản lớn đối với doanh nghiệp tư nhân, nhất là các doanh nghiệp trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo thời gian qua, đặc biệt trong vấn đề thể chế chưa hoàn chỉnh và rủi ro pháp lý cao.

Ngoài ra, thủ tục hành chính phức tạp và chi phí tuân thủ cao đã làm triệt tiêu sáng kiến, sáng tạo. Cùng với đó là sự thiếu minh bạch trong tiếp cận nguồn lực, bất bình đẳng giữa các loại hình doanh nghiệp.

Nếu được triển khai đúng lộ trình, hiệu quả, Nghị định sẽ góp phần hình thành một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo công bằng, cạnh tranh và bền vững.

Tăng tốc thực thi, đơn giản hóa thủ tục

Còn ông Nguyễn Văn Phụng, nguyên Cục trưởng Cục Thuế Doanh nghiệp lớn (Tổng cục Thuế - nay là Cục Thuế) đánh giá Nghị định 20 được ban hành đã thỏa mãn mong mỏi bấy lâu nay của cộng đồng doanh nghiệp. Hơn nữa, việc ban hành Nghị định này còn hiện thực hóa Nghị quyết 198 của Quốc hội và chủ trương từ Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị.

Việc miễn thuế, hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất kinh doanh là rất thiết thực. Ông ví những doanh nghiệp mới thành lập, những doanh nghiệp khởi nghiệp với nguồn vốn hạn chế, lợi nhuận thấp, năng lực quản trị có hạn như những "chú chim non" đang cần dinh dưỡng để phát triển.

Việc ban hành Nghị định 206 với nhiều cơ chế ưu đãi về vốn, môi trường... như "nguồn dinh dưỡng" nuôi dưỡng nên những chú đại bàng trong tương lai.

Mặc dù đã có sự trợ lực từ Nhà nước, nhưng theo ông Phụng, để chính sách thẩm thấu vào cuộc sống thì không chỉ dừng ở hỗ trợ tài chính. Ông đánh giá hiện nay khả năng hấp thụ chính sách của doanh nghiệp còn yếu.

Vì vậy, để chính sách áp dụng đúng lúc, đúng người, hỗ trợ thực chất cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thì bên cạnh bài toán vốn, đơn giản hóa thủ tục và nâng cao năng lực là vấn đề cần giải quyết để giúp doanh nghiệp vừa mạnh vừa khỏe.

Một vấn đề nữa là thủ tục hành chính hiện nay vẫn chậm, phân tán giữa các cơ quan, địa phương khiến doanh nghiệp khó tiếp cận chính sách. Do vậy, bài toán tiếp theo là tăng tốc thực thi.

"Phải triển khai nhanh, quyết liệt và nhất quán. Có như vậy, không chỉ Nghị định 20/2026 và các cơ chế, chính sách khác mới là nguồn dinh dưỡng chất lượng nuôi lớn doanh nghiệp non trẻ" - ông Phụng nói.

Doanh nghiệp cần chủ động chuyển đổi và minh bạch

Về phía doanh nghiệp, bà Ngân cho rằng những doanh nghiệp “chim non” cần lấy yếu tố chuyển đổi số, minh bạch trong thông tin làm điều kiện để tận dụng tối đa cơ chế chính sách.

Theo bà, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 57 về đổi mới sáng tạo và đẩy mạnh khoa học công nghệ. Điều kiện tiên quyết trong giai đoạn hiện nay đối với mỗi doanh nghiệp cũng là đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Song song với đó, khi doanh nghiệp có một nền tài chính, hành chính minh bạch thì việc tiếp cận các chính sách như hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực; hỗ trợ các giải pháp kích cầu tiêu dùng, chính sách vốn... sẽ dễ dàng hơn.

Dành lời khuyên cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, bà Ngân nhấn mạnh: Tôi rất mong muốn các bạn trẻ hãy có một trái tim nóng và một cái đầu lạnh. Mỗi doanh nghiệp khởi nghiệp cần hết sức thận trọng khi đưa ra phương án sản xuất kinh doanh, tìm hiểu thật kỹ các chính sách cũng như pháp luật liên quan để thụ hưởng các cơ chế mà Nhà nước ban hành.

Bà Trịnh Thị Ngân, Trưởng Ban cố vấn Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội

Loạt quy định miễn thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa từ 15-1