Nhà văn Trầm Hương và Người cha hiện đại

Tiểu thuyết Người cha hiện đại của nhà văn Trầm Hương gửi thông điệp: Không cần nhiều tiền bạc, vật chất để làm một người cha tốt.

Với trải nghiệm của một bà mẹ đơn thân, nhà văn Trầm Hương đã viết Người cha hiện đại từ thổn thức của những đứa con thiếu vắng tình cha. Những câu hỏi tha thiết của hai chị em Chuồn Kim: “Những năm tháng mẹ tôi chống đỡ với bệnh tật, miệt mài làm việc và nuôi chúng tôi lớn lên, ba ở đâu?” hay “Có phải ba đòi giết con từ nhỏ để giữ chỗ đứng phải hôn ba?” làm nhói lòng người đọc.

Vật chất không đủ để nuôi đứa trẻ lớn

. Tiểu thuyết Người cha hiện đạiviết cho người lớn đọc nhưng được thể hiện qua góc nhìn của con trẻ. Ý nghĩa của cách thể hiện này là gì, thưa chị?

+ Tôi viết Người cha hiện đại vì nỗi lòng những đứa trẻ thiếu vắng tình thương của cha mẹ trong gia đình. Tôi để chính con trẻ nói lên nỗi lòng, cảm xúc của chúng để các bậc cha mẹ nghe được mà thay đổi hành vi, điều chỉnh cuộc sống của mình trước khi quá muộn. Trong truyện, Chuồn Kim đã đánh dấu những ngày ba về nhà bằng mực xanh lên các ô lịch. Và nó đã đau lòng khi thấy quá nhiều ô lịch bỏ trống. Thứ trẻ con cần không phải là của cải, vật chất xa hoa… Chuồn Kim thèm được ba hỏi nó có mỏi tay khi tập đàn, thèm được ấp bàn tay lạnh giá vào ngực ba khi mưa lạnh, thèm được ba dẫn đi Nhật Bản ngắm hoa anh đào như lời ba hứa… Thế nhưng những ước mơ của nó rơi vào vô vọng khi người cha thừa thời gian, tiền bạc dắt tay người đàn bà khác đi khắp các châu lục, chiêm ngưỡng mọi kỳ quan thế giới. Nhà triết học hiện đại Osho từng nói những đứa trẻ không thể đơn thuần được nuôi nấng bằng tiền bạc mà còn phải được nuôi sống bằng tình yêu của cha mẹ. Giá như người lớn bớt ích kỷ, bớt toan tính cá nhân để hiểu nỗi lòng của con mình thì những đứa trẻ sẽ được sống trọn vẹn tuổi thơ và không bị những vết thương tâm hồn.

. Trong sách nói rõ những tổn thương của hai đứa trẻ là do thiếu trách nhiệm của người cha. Nhưng dường như người mẹ cũng có lỗi?

+ Sai lầm của người mẹ trong Người cha hiện đại là đã quá tin vào tình yêu, khi người đàn ông gây cho chị ảo tưởng mình là mối tình duy nhất của anh ta. Nhưng lúc này không phải là lúc để nói về sai lầm trong tình yêu. Quan trọng là cách ứng xử, trách nhiệm với những việc mình đã gây ra. Người mẹ đã hy sinh nhiều thứ: Mất bao cơ hội thăng tiến nghề nghiệp và còn chịu đựng cả sự sỉ vả, tổn thương, nhẫn nhục sống và nuôi nấng các con. Còn người cha có quá nhiều thời gian, công sức để theo đuổi những “mối tình tuyệt đẹp” khác. Khi sóng bước cùng những người đàn bà khác, anh ta đã quên rằng ở nơi nào đó có những đứa trẻ đang bơ vơ...

Nhà văn Trầm Hương và bìa tiểu thuyết Người cha hiện đại. (Ảnh do nhân vật cung cấp)

Dạy con nhìn cuộc đời nhiều màu sắc

. Nhiều người mẹ đơn thân thường tìm cách giữ bí mật hoặc nói khác đi về người cha với con của mình. Người mẹ trong truyện chia sẻ mọi sự thật về cha cho hai đứa bé, kể cả những mối tình của ông. Theo chị, điều đó có tốt cho những đứa trẻ?

+ Nói tốt hơn để làm gì? Tôi thấy đó là sự lừa dối. Tệ hại hơn, nó dẫn đến sự vỡ mộng của những đứa trẻ. Người mẹ cần nói rõ sự thật cho con cái hiểu để các con mạnh mẽ, cứng cáp hơn. Tôi nói với các con vì không có ba ở bên, thương mẹ, các con phải sống tốt, học giỏi. Tôi nói sự thật bằng tất cả lòng bao dung để con tự lý giải được vì sao cha chúng lại hành động như vậy. Sự thật dù tàn nhẫn, đắng chát nhưng trẻ con cần được đối diện. Khi không còn những giấc mơ hão huyền, con trẻ sẽ phải nỗ lực hơn, sẽ tự bước đi bằng đôi chân của chúng. Những đứa con của tôi biết ăn khổ qua từ nhỏ, cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. (Cười).

. Chị có lo ngại những sự thật cay đắng đó quá sức chịu đựng với tâm hồn non nớt của trẻ và ảnh hưởng đến thái độ với cuộc đời của chúng khi chúng lớn lên?

+ Dạy con không nhìn đời bằng một màu hồng cũng có nghĩa là dạy con không nhìn đời chỉ bằng một màu xám. Cuộc đời là bức tranh nhiều màu sắc. Tôi thường nỗ lực liên hệ thực tế để những đứa trẻ tin rằng trên đời có rất nhiều người cha vĩ đại, như chú Anh suốt mấy mươi năm kiên trì tập cho đứa con tật nguyền có được bước đi ngay ngắn; như cha bạn Rồng Xanh dẫu mất mấy ngón tay vì tai nạn lao động, dẫu không thành đạt… vẫn là người cha luôn đồng hành với con trong những trận đấu võ… Tôi muốn con hiểu gia đình đơn thân chỉ là một trường hợp của cuộc đời, không phải mọi gia đình đều như vậy.

. Là một người mẹ đơn thân, điều gì giúp chị nuôi dạy tốt các con? Có lúc nào chị cảm thấy bất lực?

+ Phụ nữ ngày nay cần có kỹ năng tổ chức, sắp xếp gia đình. Mấy mẹ con tôi sống hạnh phúc. Bình thường, tôi không thấy có vấn đề gì cả. Thế nhưng khi tôi thấy người cha nào ân cần chăm sóc con họ là tôi mủi lòng. Tôi cũng đọc được những phút chạnh lòng như thế trong mắt con mình. Những lúc đó, tôi bối rối. Con trai tôi đang tuổi dậy thì. Nó cần người cùng xem bóng đá, cùng chơi thể thao và nói những câu chuyện của đàn ông. Nó cần một hình tượng người đàn ông để hướng tới. Người cha có thể không âu yếm, không chăm sóc con chu đáo, tỉ mỉ nhưng có những giá trị thiêng liêng khác mà người mẹ không thể thay thế được.

. Có người không muốn lập gia đình, chọn cách làm mẹ đơn thân. Suy nghĩ của chị về quan điểm trên?

+ Tôi nghĩ ở hoàn cảnh chẳng đặng đừng người ta bắt buộc phải làm mẹ đơn thân. Làm mẹ đơn thân phải một mình gồng gánh trách nhiệm rất nặng nề. Người mẹ ấy phải đối diện với nhiều câu hỏi xé lòng. Không phải người mẹ nào cũng đủ sức vượt qua nghịch cảnh. Nhưng trên tất cả, tình mẫu tử thật thiêng liêng. Nếu có tình yêu thương, người ta sẽ điều chỉnh được nhiều thứ.

. Cảm ơn chị.

TRÀ GIANG