* Theo đạo diễn Bùi Tuấn Dũng thì qua điện thoại, nhà văn Trần Thanh Hà khẳng định chưa hề thỏa thuận với bất cứ ai về việc chuyển thể tiểu thuyết Vũ điệu tử thần thành kịch bản sân khấu. Những người biết việc đều cho rằng, nếu không nhận được sự đồng ý của tác giả văn học, chắc ông đã không làm cái việc mất công để rồi rất có thể sẽ phải đối diện với một vụ kiện? Vậy, sự thật là thế nào?
![]() |
| Nhà viết kịch Văn Sử. |
- Họ nói đúng đấy. Tôi đã viết gần 40 kịch bản sân khấu, trong đó có nhiều kịch bản chuyển thể từ tác phẩm văn học như Miền xa thẳm của Phạm Hoa, Gót sen ba tấc của Phùng Ký Tài.v.v. và đó là những vở rất thành công. Từng có nhiều năm làm Trưởng phòng Nghệ thuật của Cục Nghệ thuật Biểu diễn, xử lý nhiều vụ tranh chấp về tác quyền sân khấu nên tôi rất hiểu và có ý thức về vấn đề tác quyền.
Cách đây không lâu, đoàn kịch Nam Định đề nghị tôi viết tiếp một vở kịch về đề tài lực lượng vũ trang (trước đó, tôi đã viết Vàng đen và hiện tạiVàng đen vẫn đang là vở ăn khách của đoàn kịch Nam Định). Nhận lời, tôi lục tìm trong những vốn mình có nhưng không tìm thấy ý tưởng nào thích hợp. Rồi tôi đọc tiểu thuyết Vũ điệu tử thần (tôi chưa hề xem bộ phim này) và lập tức bị cuốn hút. Nội dung cuốn sách vừa có tính dự báo, vừa gần gũi với thực tế cuộc sống VN hiện nay. Vì không biết tác giả nên tôi đã thông qua nhà phê bình lý luận sân khấu Nguyễn Thị Minh Thái để có được số điện thoại của Trần Thanh Hà và liên hệ với tác giả qua điện thoại. Chị Hà hẹn sẽ có câu trả lời sau 1 ngày và câu trả lời là: "Đồng ý"! Tôi bắt tay vào chuyển thể, rất nhanh, khoảng 2 tuần sau tôi điện thoại cho Trần Thanh Hà hỏi xem có vấn đề gì vướng mắc không, kể cả vấn đề ứng xử với đạo diễn Bùi Tuấn Dũng. Chị Hà khẳng định, đại loại: “Với đạo diễn thì không có vấn đề gì, nếu anh chuyển thể tốt”.
* Có nghĩa, ông chuyển thể là được sự đồng ý của nhà văn Trần Thanh Hà?
- Đương nhiên. Sau khi có sự đồng ý “lần 2” của Trần Thanh Hà tôi mới gửi kịch bản cho đoàn kịch Nam Định. Họ đồng ý và góp ý nên rút gọn cốt truyện, nhân vật phù hợp với “sức” của đoàn và kết nối câu chuyện tương ứng với độ dài 1h45 phút diễn. Hiện tại kịch bản đã được đưa vào kế hoạch dàn dựng, đoàn kịch Nam Định cũng đã mời họa sĩ, nhạc sĩ tham gia vào vở này. Đọc kịch bản mọi người đều thích, đều khẳng định đây sẽ là vở diễn hấp dẫn.
Nói thật tuổi tôi bây giờ, đã có vốn liếng gần 40 kịch bản được dựng, tôi không hề có ý háo danh mượn thành quả của người làm thành của mình. Sau khi biết đạo diễn Bùi Tuấn Dũng không đồng ý với bất cứ một sự chuyển thể nào từ cuốn tiểu thuyếtVũ điệu tử thần, tôi đã điện thoại cho Trần Thanh Hà nhiều lần nhưng chị ấy không nghe máy. Thực tế, khi quyết định chuyển thể tiểu thuyết Vũ điệu tử thần, tôi đã đọc lời giới thiệu ở phần đầu cuốn sách, trong đó ghi rất rõ tiểu thuyết lấy cái tứ của kịch bản điện ảnh Vũ điệu tử thần, chứ không phải là “chuyển thể từ kịch bản điện ảnh”. Vì thế, tôi cứ nghĩ chỉ cần có phép của tác giả văn học là ổn.
* Vậy, bây giờ ông định thế nào, bởi đạo diễn Bùi Tuấn Dũng không muốn có một phiên bản Vũ điệu tử thần nào khác nữa?
- Tôi rất thích cuốn tiểu thuyết này và cũng thấy tâm đắc với kịch bản mình chuyển thể. Tôi quý tài năng của Trần Thanh Hà và muốn nối dài sức ảnh hưởng của cuốn sách đến với đông đảo công chúng ở một định dạng khác. Nhưng nếu chị Hà và anh Dũng không thỏa thuận được với nhau về vấn đề tác quyền thì tôi sẽ hủy kịch bản và sẽ viết một kịch bản khác cho đoàn kịch Nam Định. Có điều, trong lúc sân khấu đang rất khan hiếm kịch bản chất lượng mà bên văn học lại đang sẵn có nhiều tác phẩm hay nếu không được phép chuyển thể thì thật phí quá. Tuy nhiên, dựa vào những gì anh Dũng đã phát biểu trên báo chí, thì việc hủy kịch bản chắc chắn sẽ xảy ra rồi.
* Xin cảm ơn ông!
| Giải quyết theo hướng nào? Trong lúc trao đổi với nhà viết kịch văn Sử, chúng tôi đã điện thoại cho đạo diễn Bùi Tuấn Dũng, nói với đạo diễn những suy nghĩ của ông Văn Sử về vấn đề tác quyền và mong muốn Vũ điệu tử thần được dàn dựng bên sân khấu. Khẳng định quan điểm của mình, đạo diễn Bùi Tuấn Dũng cho biết: “Tôi không muốn có bất cứ một phiên bản Vũ điệu tử thần nào, ngoài bộ phim đã dựng và cuốn tiểu thuyết của Trần Thanh Hà mà tôi đã đồng ý cho chuyển thể từ kịch bản điện ảnh. Nếu ông Văn Sử vẫn muốn kịch bản được dựng thì phải đổi tên kịch bản, tên nhân vật, các tình tiết… sao cho hợp lý mà không vi phạm tác quyền kịch bản điện ảnh và tiểu thuyết Vũ điệu tử thần”. Về điều này, ông Văn Sử cho biết việc thay đổi tình tiết đến mức “không vi phạm tác quyền tiểu thuyết Vũ điệu tử thần" là việc không thể. Bởi, kịch bản của ông được chuyển thể từ tiểu thuyết này. Nếu thay đổi để được đạo diễn cho phép thì liệu nhà văn Trần Thanh Hà có đồng ý không”. Vì thế, ông Sử sẽ chuyển kịch bản cho đạo diễn Bùi Tuấn Dũng xem, đồng thời sẽ trực tiếp trao đổi qua điện thoại để tìm sự thống nhất về hướng giải quyết. Nếu không tìm được sự thống nhất, ông sẽ điện thoại cho đoàn kịch Nam Định hủy kịch bản”. |
Theo Nguyệt Anh (TT&VH)
