Tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng sáng 7-2, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị, đã trình bày nội dung chuyên đề về đánh giá 5 năm thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm và kế hoạch giai đoạn 2026-2030.
Giai đoạn bứt phá hoàn thành trên 3.000 km đường bộ cao tốc
Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, giai đoạn 2021-2025, bối cảnh đất nước có nhiều thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen, nhưng khó khăn thách thức nhiều hơn như đại dịch covid-19, xung đột vũ trang và thiên tai… Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. 22/26 chỉ tiêu kinh tế - xã hội chủ yếu đạt và vượt kế hoạch. Riêng năm 2024 và 2025, toàn bộ 15/15 chỉ tiêu đều đạt và vượt.
Kinh tế vĩ mô ổn định, tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn này ước đạt 6,3%/năm. Đáng chú ý, nếu không tính năm 2021 chịu tác động nặng nề của dịch bệnh COVID-19 thì mức tăng trưởng bình quân giai đoạn 2022-2025 đạt khoảng 7,24-7,29%/năm, vượt mục tiêu đề ra.
Quy mô GDP tăng mạnh, đạt trên 514 tỉ USD vào năm 2025, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.000 USD; GNI bình quân đầu người ước 4.700 USD, đưa Việt Nam vào nhóm thu nhập trung bình cao…
Công tác phòng, chống dịch COVID-19 được thực hiện quyết liệt, hiệu quả gắn với phục hồi và phát triển kinh tế. Ba đột phá chiến lược về thể chế, nguồn nhân lực và kết cấu hạ tầng đạt nhiều kết quả thực chất. Đây cũng là giai đoạn bứt phá với trên 3.000 km đường bộ cao tốc được hoàn thành, hai cảng biển cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, Cái Mép Thị Vải và các cảng hàng không trọng điểm, trong đó có Cảng hàng không quốc tế Long Thành (giai đoạn 1) được đầu tư đồng bộ…
Cạnh đó, phát triển kinh tế - xã hội các vùng và liên vùng được chú trọng; Kinh tế biển được thúc đẩy, đạt nhiều kết quả tích cực. Công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân được tăng cường. Tuổi thọ trung bình năm 2025 đạt 74,8 năm, số năm sống khoẻ khoảng 67 năm…
Bên cạnh kết quả đạt được, báo cáo cũng chỉ rõ bảy nhóm hạn chế. Trong đó, ổn định kinh tế vĩ mô chưa thật sự vững chắc, chất lượng tăng trưởng chậm cải thiện. Năng suất lao động còn thấp so với khu vực. Thể chế phát triển vẫn là điểm nghẽn lớn; phân cấp, phân quyền chưa mạnh và thủ tục hành chính còn rườm rà; tham nhũng, tiêu cực trên một số lĩnh vực còn diễn biến phức tạp, nghiêm trọng. Cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số triển khai chậm; nhiều dịch vụ công trực tuyến chưa thuận tiện…
Lấy phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững
Về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho hay đây là giai đoạn bước ngoặt mới để dân tộc vươn mình. Đảng nêu rõ quan điểm "lấy phát triển để ổn định, ổn định để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững". Lần đầu tiên, bảo vệ môi trường được coi là nhiệm vụ trung tâm cùng phát triển kinh tế, xã hội.
Đáng chú ý, Đảng xác định mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2026-2030 từ 10% trở lên. Đây là con số rất cao và thách thức, thể hiện yêu cầu rất cao để Việt Nam tránh nguy cơ tụt hậu, tránh rơi vào bẫy thu nhập trung bình để cất cánh, phát triển.
Để thực hiện thành công các mục tiêu, 12 định hướng, sáu nhiệm vụ trọng tâm và ba đột phá chiến lược đã được đề ra.
Thứ nhất, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, tập trung xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững, trong đó thể chế chính trị là then chốt, thể chế kinh tế là trọng tâm, các thể chế khác là quan trọng.
Chuyển mạnh phương thức quản lý nhà nước từ tiền kiểm sang hậu kiểm gắn với xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn để quản lý và tăng cường kiểm tra, giám sát. Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng nền hành chính phục vụ, chuyên nghiệp, hiện đại, minh bạch…
Thứ hai, về xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm động lực chính.
Thứ ba, tập trung triển khai đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Tháo gỡ dứt điểm các nút thắt trong cơ chế quản lý và đầu tư cho khoa học công nghệ.
Thứ tư, quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu. Phấn đấu mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Thứ năm, phát triển văn hóa ngang tầm với chính trị, kinh tế. Xây dựng hệ thống an sinh xã hội đa tầng, bao phủ toàn dân với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, đồng bộ trên nền tảng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.
“Với tinh thần như Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo “Lựa chọn đúng - triển khai nhanh - làm đến nơi đến chốn - đo lường bằng kết quả”, chúng ta quyết tâm nỗ lực cao nhất; chung sức, đồng lòng để thực hiện thành công hai mục tiêu chiến lược 100 năm mà trọng trách lịch sử Đại hội XIV đã xác lập” – ông Nguyễn Thanh Nghị nói.
Tập trung ba đột phá chiến lược
Trong nhiệm kỳ Đại hội XIV, ba đột phá chiến lược được xác định tập trung vào những nội dung then chốt.
Cụ thể, đột phá mạnh mẽ về thể chế phát triển, nâng cao năng lực hoạch định và tổ chức thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; thúc đẩy đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ, kiến tạo phát triển; kinh tế nhà nước thực sự giữ vai trò chủ đạo; thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân…
Tập trung chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trình độ cao; đẩy mạnh thu hút và trọng dụng nhân tài; khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Đổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ.
Tiếp tục hoàn thiện đồng bộ và đột phá mạnh mẽ trong xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội; nhất là kết cấu hạ tầng giao thông đa phương thức, hạ tầng công nghệ phục vụ cho quá trình quản lý, quản trị và kiến tạo phát triển, hạ tầng phục vụ chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu.
