Những ngày qua, hàng loạt doanh nghiệp (DN) taxi và xe khách tại TP.HCM bức xúc trước việc bị ngành GTVT buộc phải cử cán bộ quản lý đi tập huấn nghiệp vụ vận tải hành khách. Cạnh đó, lái xe và nhân viên phục vụ trên xe cũng bị CSGT, thanh tra GTVT hỏi về giấy chứng nhận (GCN) tập huấn nghiệp vụ.
Tuýt còi trái luật
Theo Nghị định 110 năm 2006 về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng ô tô, người lái xe và nhân viên phục vụ trên các loại xe khách liên tỉnh cố định, xe buýt, xe khách hợp đồng, xe taxi phải qua tập huấn chuyên môn nghiệp vụ và được cấp GCN nghiệp vụ. Nghị định 146 năm 2007 có quy định về xử phạt các đối tượng trên không có GCN nghiệp vụ.
Sau đó, Nghị định 91 năm 2009 (thay thế Nghị định 110) quy định: “Lái xe taxi, lái xe buýt, nhân viên phục vụ trên xe phải được tập huấn, hướng dẫn về nghiệp vụ vận tải khách, an toàn giao thông”. Như vậy, đối tượng phải qua tập huấn đã giảm, chỉ còn người lái taxi, lái xe buýt, nhân viên phục vụ; và người đã qua tập huấn không phải được cấp GCN. Cạnh đó, Nghị định 34 năm 2010 (thay thế Nghị định 146) không còn quy định xử phạt người không có GCN tập huấn khi hành nghề.
Tháng 1-2011, ông Nguyễn Văn Quyền, Phó Tổng Cục trưởng Tổng cục Đường bộ VN, ký văn bản khẳng định: Việc lập biên bản và xử phạt nhân viên phục vụ trên xe không có GCN tập huấn là không đúng quy định. Tổng cục Đường bộ VN đề nghị Tổng cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự an toàn xã hội có ý kiến chỉ đạo lực lượng CSGT trong cả nước không lập biên bản vi phạm và xử phạt người không có GCN tập huấn.
CSGT không còn kiểm tra, xử phạt người không có GCN tập huấn. Ảnh minh họa: LƯU ĐỨC
Tuy nhiên, đến nay việc kiểm tra, xử phạt người không có GCN tập huấn vẫn được CSGT, thanh tra GTVT ở một số nơi thực hiện. Anh Bùi Minh Hoàng, lái xe taxi hãng M., kể: “Tôi đã nhiều lần bị CSGT, thanh tra GTVT đòi trình GCN tập huấn. Tôi đã cố gắng thuyết phục họ là quy định mới không có loại giấy này. Họ gắt: “Trước sao sau vậy!””.
Theo ông Lã Hữu Long, Đội trưởng Thanh tra GTVT số 1, cơ sở xử phạt là trên xe không bố trí đủ lái xe, nhân viên phục vụ với mức phạt từ 2 đến 3 triệu đồng. “Phải có GCN tập huấn mới chứng minh được người bị kiểm tra có đúng là lái xe, nhân viên phục vụ, không có thì thanh tra GTVT biết dựa vào cái gì?” - ông Long lập luận.
“Buộc” phải đóng tiền, “buộc” nhận GCN
Cuối tháng 8-2011, trong thông báo mở lớp tập huấn gửi tới 21 tỉnh, thành phía Nam (từ Ninh Thuận trở vào) do ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô VN (Hiệp hội), ký có đề nghị: Học viên khi đi học “nộp học phí 650.000 đồng/học viên để được cấp tài liệu và GCN tập huấn”. Điều này khiến nhiều DN, lái xe, nhân viên phục vụ thắc mắc vì GCN tập huấn đã không còn nằm trong quy định của pháp luật thì cấp để làm gì.
Đến nay Hiệp hội vẫn cấp GCN tập huấn cho học viên các tỉnh, thành. Ông Hồ Văn Hưởng, Phó Chủ tịch Hiệp hội, giải thích: Việc vẫn cấp là để giải quyết số hồ sơ, đơn xin tồn do nhiều địa phương, DN gửi lên từ lâu.
Đúng ra, cho dù hồ sơ tập huấn nghiệp vụ còn tồn đi nữa thì các quy định hiện hành đã không còn buộc phải có GCN. Vậy thì cớ gì Hiệp hội yêu cầu đóng tiền để cấp giấy.
Học đối phó
Tại TP.HCM, giữa tháng 8-2011, Sở GTVT và Trung tâm Quản lý, điều hành vận tải hành khách công cộng (Trung tâm) gửi thông báo tới các DN, hợp tác xã taxi, xe buýt yêu cầu cử cán bộ quản lý vận tải, cán bộ an toàn giao thông đi học các lớp tập huấn do Hiệp hội tổ chức. Sau đó, các cán bộ trên sẽ về đơn vị tập huấn lại cho lái xe và nhân viên phục vụ trên xe dưới sự giám sát của cán bộ Trung tâm.
“Do kết quả tổ chức tập huấn là cơ sở để được cấp giấy phép kinh doanh nên các DN, hợp tác xã mới buộc phải tổ chức lớp, chứ bản thân nội dung và thời gian học cũng chẳng giúp gì cho việc nâng cao chất lượng phục vụ của xe buýt, xe taxi!” - chủ một DN nói. Anh Huỳnh Hùng, cán bộ vận tải, cho biết: “Trong 16 tiết học tập huấn theo quy định thì có đến tám tiết về lịch sử ngành vận tải ô tô, quản lý nhà nước về vận tải… Còn các nội dung như kỹ năng lái xe trong đô thị để nâng cao an toàn hoặc kỹ năng phục vụ khách trên xe buýt thì rất thiếu, mờ nhạt. Vậy thì việc mở các lớp tập huấn rềnh rang, tốn kém có cải thiện được chất lượng xe buýt, taxi không?”.
Vì vậy, chủ một DN bật mí “chiêu” đối phó của mình: “Tôi mở lớp tập huấn cho 100 người vào Chủ nhật, chiều thứ Bảy mới gửi thư mời theo đường bưu điện để cán bộ Trung tâm xuống giám sát. Thứ Hai, Trung tâm nhận được thư mời, cử cán bộ xuống thì cũng phải ký xác nhận cho chúng tôi đã mở lớp!”.
| Đầu tháng 7-2011, Sở GTVT ban hành quy chế phối hợp tổ chức kiểm tra xe buýt, trong đó có nội dung kiểm tra GCN tập huấn của đội ngũ lái xe và nhân viên trên xe. Theo tôi, ở đây đã có sự nhầm lẫn của người đánh máy văn bản. Mục đích của Sở là kiểm tra, đánh giá các hành vi, thái độ phục vụ của lái xe, tiếp viên sau khi được tập huấn nghiệp vụ chứ không phải kiểm tra giấy. Ông DƯƠNG HỒNG THANH, Phó Giám đốc Sở GTVT TP.HCM Nghị định 34 đâu có điều khoản nào để áp dụng mà ra quyết định xử phạt việc không có giấy tập huấn? Anh em nào dùng “quán tính cũ” để gây khó dễ cho nhà xe, nếu có bằng chứng cụ thể chúng tôi sẽ xử lý nghiêm. Một lãnh đạo Phòng CSGT đường bộ - đường sắt, |
LƯU ĐỨC - HOÀNG LONG
