Chính phủ vừa ban hành Nghị định 374/2025 quy định chi tiết một số điều của Luật Việc làm về bảo hiểm thất nghiệp (BHTN). Nghị định có hiệu lực từ 1-1, làm rõ mức đóng, mức hưởng, các trường hợp được bảo lưu thời gian đóng BHTN, đồng thời chuẩn hóa cách tính, khắc phục những bất cập trước đây.
Bổ sung chính sách hỗ trợ doanh nghiệp
Về mức đóng, Nghị định 347 giữ nguyên quy định hiện hành, đó là người lao động và người sử dụng lao động đều phải đóng BHTN bằng 1% tiền lương tháng của người lao động. Nhà nước có trách nhiệm hỗ trợ đóng 1% tiền lương tháng cho người lao động tham gia BHTN.
Tuy nhiên, hiện nay Quỹ BHTN đang kết dư ở mức tương đối an toàn nên Nhà nước chưa thực hiện hỗ trợ phần đóng này. Quy định này nhằm bảo đảm tính ổn định của quỹ, đồng thời tạo dư địa điều chỉnh chính sách khi cần thiết.
Một điểm mới đáng chú ý là chính sách hỗ trợ doanh nghiệp sử dụng người lao động khuyết tật. Theo đó, người sử dụng lao động tuyển mới người lao động khuyết tật không phải đóng BHTN thuộc trách nhiệm của mình. Thời gian được hỗ trợ tối đa không quá 12 tháng đầu kể từ thời điểm tuyển dụng.
Bộ Nội vụ - cơ quan soạn thảo nghị định, cho rằng quy định trên nhằm khuyến khích doanh nghiệp tạo việc làm cho người lao động khuyết tật, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và bình đẳng trong tiếp cận việc làm.
Cách xác định mức hưởng trợ cấp thất nghiệp
Nghị định 374/2025 quy định cụ thể cách tính mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng. Theo đó, mức hưởng được xác định bằng 60% mức lương bình quân của 6 tháng liền kề có đóng BHTN trước khi người lao động thất nghiệp.
Trường hợp trong những tháng cuối cùng trước khi thất nghiệp, người lao động có thời gian gián đoạn đóng BHTN thì 6 tháng để tính mức hưởng là bình quân tiền lương của 6 tháng đã đóng BHTN trước khi người lao động chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc theo quy định của pháp luật.
Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng đã đóng BHTN tại thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động, theo quy định của Bộ luật Lao động. Quy định trần mức hưởng nhằm bảo đảm sự cân đối của quỹ và tính công bằng giữa các nhóm người lao động.
Tháng hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính theo tháng dương lịch. Mỗi tháng hưởng trợ cấp được tính từ ngày người lao động bắt đầu hưởng trợ cấp đến ngày đó của tháng sau trừ đi 1 ngày. Trường hợp tháng sau không có ngày tương ứng thì ngày kết thúc của tháng hưởng trợ cấp là ngày cuối cùng của tháng đó.
Nghị định cũng quy định rõ thời hạn chi trả trợ cấp thất nghiệp. Theo đó, cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện chi trả trợ cấp thất nghiệp cho người lao động trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày người lao động hết thời hạn nhận quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp hoặc hết thời hạn thông báo về việc tìm kiếm việc làm hằng ngày theo quy định.
Quy định này nhằm bảo đảm quyền lợi của người lao động, tránh tình trạng chậm chi trả, đồng thời nâng cao trách nhiệm của cơ quan bảo hiểm xã hội trong tổ chức thực hiện chính sách.
Các trường hợp được bảo lưu thời gian đóng BHTN
Nghị định 374/2025 quy định cụ thể các trường hợp người lao động được bảo lưu thời gian đóng BHTN.
Thứ nhất, người lao động đã hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng còn thời gian đóng BHTN chưa được giải quyết hưởng. Điều kiện là tổng thời gian đã đóng trên 36 tháng đến đủ 144 tháng. Phần thời gian chưa giải quyết hưởng này được bảo lưu để tính cho lần hưởng tiếp theo. Trường hợp đã đóng trên 144 tháng thì phần chưa giải quyết hưởng không được bảo lưu.
Thứ hai, người lao động bị hủy quyết định hưởng trợ cấp thất nghiệp thì toàn bộ thời gian đã đóng BHTN nhưng chưa hưởng được bảo lưu.
Thứ ba, người lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệp nhưng bị chấm dứt hưởng thuộc các trường hợp pháp luật cho phép bảo lưu. Phần thời gian chưa hưởng tiếp tục được bảo lưu để tính cho lần sau.
Thứ tư, người lao động không đến nhận tiền trợ cấp thất nghiệp sau 3 tháng kể từ ngày hết thời hạn hưởng, nếu không có thông báo bằng văn bản. Khi đó, số tháng tương ứng với thời gian không nhận tiền được bảo lưu.
Thứ năm, người lao động được cơ quan bảo hiểm xã hội xác nhận bổ sung thời gian đóng BHTN sau khi đã chấm dứt hưởng trợ cấp. Nghị định quy định cách tính cụ thể để xác định số tháng được bảo lưu, kể cả trong trường hợp lần hưởng sau cùng có thời gian đóng dưới 36 tháng.
Ngoài ra, Nghị định khẳng định nguyên tắc chung: Mỗi 1 tháng đã hưởng trợ cấp thất nghiệp tương ứng với 12 tháng đã đóng BHTN. Thời gian này sẽ bị trừ khi xác định phần thời gian còn được bảo lưu.
Như vậy, so với quy định trước đây (Nghị định 28/2015), quy định mới đã bổ sung giới hạn tối đa 144 tháng được bảo lưu, liệt kê đầy đủ từng tình huống cụ thể và quy định rõ cách tính trong trường hợp phát sinh thời gian đóng bổ sung.
Vì sao không bảo lưu thời gian đóng trên 12 năm?
Theo Bộ Nội vụ, BHTN là loại hình bảo hiểm ngắn hạn, tính chia sẻ rủi ro cao. Mặt khác, quy định không bảo lưu đối với thời gian đóng trên 144 tháng (12 năm) là đảm bảo cân đối Quỹ BHTN.
