Ngày 23-4, tại Đường Sách TP.HCM (đường Nguyễn Văn Bình, TP.HCM), Hội Nhà báo Việt Nam (Văn phòng đại diện phía Nam) phối hợp với Sở VH&TT TP.HCM cùng Hội Xuất bản Việt Nam tổ chức ra mắt tủ sách Côn Đảo với chủ đề “Huyền thoại Côn Đảo”, đồng thời phát động chương trình hiến tặng tài liệu, sách.
Chương trình nằm trong chuỗi hoạt động trọng tâm của Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026.
Chia sẻ tại chương trình, ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở VH&TT TP.HCM, cho biết, đây là hoạt động trọng điểm trong việc lan tỏa văn hóa đọc, góp phần bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa Côn Đảo, vùng đất thiêng liêng gắn với nhiều dấu ấn của dân tộc.
“Những năm qua TP.HCM luôn xác định phát triển văn hóa đọc là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần xây dựng con người Thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình” - ông Nguyễn Ngọc Hồi nói.
Cùng với đó, việc triển khai thư viện số được đánh giá phù hợp xu thế chuyển đổi số, giúp mở rộng khả năng tiếp cận tri thức, vượt qua giới hạn không gian, thời gian, vừa bổ trợ tủ sách truyền thống, vừa tạo điều kiện để người dân và du khách tra cứu, học tập.
Trong thời gian tới, Sở VH&TT TP.HCM định hướng phát triển không gian đọc gắn với đặc thù văn hóa, lịch sử từng địa phương; kết hợp hài hòa giữa sách in và tài nguyên số, nhằm tăng cường huy động sự tham gia của các tổ chức, cá nhân trong hoạt động hiến tặng sách, tài liệu.
Riêng với Côn Đảo, ông Nguyễn Ngọc Hồi kỳ vọng tủ sách và thư viện số sẽ trở thành điểm nhấn văn hóa, giúp người dân và du khách không chỉ tham quan mà còn có điều kiện tìm hiểu sâu hơn về lịch sử, con người nơi đây, qua đó góp phần giáo dục truyền thống yêu nước và gìn giữ các giá trị văn hóa dân tộc.
Là một trong những người tích cực thực hiện tủ sách này, TS. Kiến trúc sư Hoàng Anh Tú (Trường Đại học Kiến trúc TPHCM) cho biết những cuốn sách đặt trong không gian này không phải là những cuốn sách bình thường mà còn là pho lịch sử, pho đấu tranh cách mạng của dân tộc, là cả một niềm tự hào.
“Với thư viện này, mọi người có thể đến đọc sách, xem sách và cảm nhận những tinh thần huyền thoại Côn Đảo, đồng thời nơi đây cũng mở ra sự kết nối với cả thế giới thông qua hệ thống thư viện số” - TS Tú chia sẻ.
Cũng tại chương trình, bà Hoàng Thị Khánh, Trưởng ban liên lạc cựu tù chính trị và tù binh TP.HCM, người từng 6 năm bị giam cầm tại Côn Đảo, cho biết sau khi trở về, các cựu tù luôn trăn trở về việc làm sao để công chúng hiểu đúng, đầy đủ và khách quan về lịch sử Côn Đảo, cần có sự chung tay của các cơ quan, đơn vị liên quan.
Mục tiêu là giúp người đọc tiếp cận sự thật lịch sử, qua đó giáo dục thế hệ trẻ ý thức gìn giữ di tích, cảnh quan và giá trị đặc biệt của Côn Đảo, “địa ngục trần gian”, “bàn thờ Tổ quốc”.
Bà cũng đề nghị nghiên cứu biên soạn thêm các ấn phẩm bằng tiếng nước ngoài phổ biến, nhằm giúp bạn bè quốc tế tiếp cận đầy đủ hơn về thiên nhiên, lịch sử và hành trình đấu tranh của các thế hệ tại Côn Đảo.
Tại chương trình, ban tổ chức công bố danh mục 309 bài báo toàn văn đề xuất đưa vào tủ sách, chia thành ba nhóm nội dung: 62 bài về địa danh, giai thoại giới thiệu tổng quan Côn Đảo và các giá trị văn hóa, lịch sử, tâm linh; 110 bài về hệ thống nhà tù Côn Đảo và Nghĩa trang Hàng Dương, tái hiện đời sống và tinh thần đấu tranh của tù nhân chính trị; 137 bài khắc họa phong trào đấu tranh của các chiến sĩ cách mạng, thể hiện ý chí kiên trung và tinh thần bất khuất.
Trong khuôn khổ chương trình, ban tổ chức cũng phát động hoạt động hiến tặng sách, tài liệu, tư liệu quý liên quan đến Côn Đảo và lịch sử Việt Nam. Các cá nhân, nhà nghiên cứu, nhà báo, nhà xuất bản và tổ chức trong và ngoài nước được kêu gọi tham gia nhằm bổ sung nguồn tư liệu, góp phần lan tỏa giá trị lịch sử, văn hóa đến cộng đồng.
