Bộ Nội vụ đang xây dựng và lấy ý kiến về dự thảo nghị định mới về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức, thay thế quy định hiện hành.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là Bộ Nội vụ đề xuất bãi bỏ loạt cơ chế cũ như thăng hạng chức danh nghề nghiệp, chế độ tập sự và chuyển sang mô hình quản lý theo vị trí việc làm...
Theo cơ quan soạn thảo, sau năm năm thực hiện, việc quản lý viên chức theo mô hình chức nghiệp (hạng chức danh nghề nghiệp) kết hợp với vị trí việc làm chưa thực sự tạo động lực để viên chức phấn đấu nâng cao chất lượng công việc.
Công tác tuyển dụng, đào tạo, bồi dưỡng, đánh giá, bố trí, sử dụng chưa thực sự gắn với yêu cầu của vị trí việc làm; chưa thực sự tuyển chọn, thu hút, khuyến khích người có đức, có tài, có năng lực, trình độ, nhất là nguồn nhân lực trẻ, chất lượng cao.
Bỏ chế độ tập sự
Về tuyển dụng viên chức, Bộ Nội vụ đã lược bỏ toàn bộ nội dung quy định về tập sự.
Theo quy định hiện hành, người được tuyển dụng vào viên chức phải thực hiện chế độ tập sự để làm quen với môi trường công tác, tập làm những công việc của vị trí việc làm được tuyển dụng. Còn trong Luật Viên chức 2025 nêu rõ người trúng tuyển phải đáp ứng ngay yêu cầu của vị trí việc làm và được xếp lương tương ứng, không phải thực hiện chế độ tập sự.
Chính vì vậy, việc bỏ quy định này được kỳ vọng sẽ giảm các thủ tục hành chính không cần thiết, lựa chọn được đúng người cũng như thu hút người giỏi vào làm việc trong khu vực công.
Trước đó, Luật Cán bộ, công chức 2025 có hiệu lực thi hành từ 1-7-2025 cũng đã bỏ quy định về chế độ tập sự và người được tuyển dụng cần đáp ứng các yêu cầu của vị trí việc làm, được xếp vào ngạch lương tương ứng.
Một đề xuất đáng chú ý khác là bãi bỏ toàn bộ quy định về thi, xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp.
Quy định hiện hành nêu rõ viên chức muốn nâng hạng phải tham gia các kỳ thi hoặc xét thăng hạng, đáp ứng nhiều tiêu chí về năng lực, trình độ, kinh nghiệm làm việc, bằng cấp, chứng chỉ.
Thay vì phụ thuộc vào hạng chức danh nghề nghiệp, trong dự thảo mới quy định việc bố trí, sử dụng, đánh giá hay bổ nhiệm viên chức đều dựa trên yêu cầu cụ thể của từng vị trí việc làm.
Bộ Nội vụ nhìn nhận việc này khi được thực hiện thì cũng đồng thời bãi bỏ các thủ tục hành chính về thi, xét nâng hạng chức danh nghề nghiệp, góp phần tiết kiệm chi phí, giảm áp lực thi cử…
Được tổ chức hội nghị trực tuyến khi làm quy trình quy hoạch
Bên cạnh đó, dự thảo nghị định cũng bỏ quy định bắt buộc thi ngoại ngữ tại vòng 1 tuyển dụng ở tất cả các vị trí. Cơ quan có thẩm quyền tuyển dụng được giao quyết định tổ chức thi trong trường hợp vị trí việc làm có yêu cầu về ngoại ngữ. Theo cơ quan soạn thảo, việc lược bỏ này giúp tránh lãng phí nguồn lực, gây tốn kém trong quá trình thực hiện.
Dự thảo đã lược bỏ quy định về sử dụng kết quả kiểm định chất lượng đầu vào viên chức khi hoàn thiện hồ sơ tuyển dụng hoặc khi dự thi vòng 1 tuyển dụng viên chức…
Ngoài ra, để giảm thiểu thủ tục hành chính, Bộ Nội vụ cũng đề xuất không phải lập hồ sơ bổ nhiệm theo quy định trong trường hợp đổi tên cơ quan, tổ chức, đơn vị mà không thay đổi mô hình tổ chức. Lúc này, cấp có thẩm quyền quyết định thay đổi chức vụ theo vị trí việc làm mới tương ứng. Thời hạn giữ chức vụ tính theo quyết định bổ nhiệm cũ, không phải thực hiện quy trình bổ nhiệm và không phải lập hồ sơ bổ nhiệm theo quy định.
Dự thảo cho phép sử dụng hồ sơ điện tử trong trường hợp pháp luật cho phép, chấp nhận hình thức tổ chức hội nghị trực tuyến hoặc kết hợp trực tuyến - trực tiếp trong quy trình quy hoạch, bổ nhiệm. Bộ Nội vụ cho hay điều này sẽ giúp giảm chi phí đi lại, rút ngắn thời gian xử lý công việc, nhất là với những đơn vị có tổ chức và hoạt động ngoài khu vực của cơ quan quản lý…
Liên quan đến việc tiếp nhận vào viên chức, dự thảo nghị định mới đã đề xuất bổ sung đối tượng là chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, luật sư giỏi, doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc đang công tác tại cơ quan, tổ chức, đơn vị ngoài khu vực công lập. Điều này nhằm phù hợp với quy định của Luật Viên chức trong việc thực hiện thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao và người có kinh nghiệm, đáp ứng ngay yêu cầu công việc vào làm việc.
Đồng thời, bỏ đối tượng là cán bộ, công chức cấp xã để phù hợp với quy định của Luật Cán bộ, công chức năm 2025.
