Tình trạng cháy do đốt rác, cỏ khô và rơm rạ tại tỉnh Tây Ninh đang diễn biến phức tạp trong mùa khô năm nay khiến ngành chức năng phải liên tục phát đi cảnh báo và tăng cường biện pháp xử lý. Đáng chú ý, phần lớn các vụ cháy đều xuất phát từ sự chủ quan của người dân trong sinh hoạt và sản xuất.
Cháy lan từ những bất cẩn nhỏ
Theo thống kê, chỉ riêng quý I-2026, trên địa bàn tỉnh xảy ra hơn 10 vụ cháy lớn nhỏ. Dù lực lượng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ nỗ lực ứng cứu kịp thời, thiệt hại về tài sản ước tính vẫn lên đến hàng tỉ đồng. Các vụ cháy thường bùng phát nhanh trong điều kiện thời tiết nắng nóng, hanh khô, dễ lan rộng khi gặp gió lớn.
Thực tế ghi nhận nhiều vụ việc điển hình liên tiếp xảy ra trong những ngày cuối tháng 4. Cụ thể, vào khoảng 16 giờ 15 ngày 30-4, một đám cháy bùng phát tại khu đất trống diện tích khoảng 650 m² ở ấp 5, xã Mỹ Lệ do người dân đốt rác, gặp gió mạnh khiến lửa lan rộng.
Trước đó, tối 28-4, một vụ cháy khác xảy ra tại khu đất hoang rộng khoảng 4.000 m² ở ấp Bình Thạnh 1, xã Thuận Mỹ. Hàng chục cán bộ, chiến sĩ và người dân đã tham gia chữa cháy, dập tắt vụ cháy.
Không chỉ ở khu dân cư, các khu vực đồng ruộng, đất trống cũng liên tục xảy ra cháy. Ngày 25-4, đám cháy tại khu dân cư 7 mẫu (ấp 5, xã Thạnh Đức) thiêu rụi khoảng 1,5 ha cỏ khô. Tại khu vực ven Quốc lộ N2, nhiều vụ cháy với diện tích khoảng 5.000 m2 cũng được ghi nhận, nguyên nhân chủ yếu do vứt tàn thuốc hoặc đốt thực bì.
Dù chưa ghi nhận thiệt hại về người nhưng các vụ cháy gây ảnh hưởng lớn đến môi trường, làm giảm tầm nhìn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và đe dọa khu dân cư lân cận. Đặc biệt, trong điều kiện thời tiết cực đoan, nguy cơ cháy lan trên diện rộng là hoàn toàn có thể xảy ra.
Cảnh báo từ ngành chức năng
Nguyên nhân chính được xác định là do thói quen đốt rơm rạ sau thu hoạch của người dân vẫn còn phổ biến.
Bà Đinh Thị Phương Khanh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, cho biết hiện nay, các diện tích lúa vụ Đông Xuân 2025 - 2026 đang trong giai đoạn thu hoạch rộ. Để chuẩn bị cho vụ Hè Thu, người dân vẫn còn thói quen đốt rơm rạ sau khi thu hoạch. Việc đốt đồng làm ảnh hưởng đến môi trường, nguy cơ gây cháy lan và làm giảm tầm nhìn do khói bụi, gây mất an toàn cho các phương tiện tham gia giao thông.
Theo bà Khanh, việc đốt rơm rạ còn làm suy giảm chất lượng đất, phá vỡ cân bằng hệ sinh thái. Trong khi đó, rơm rạ hoàn toàn có thể được tận dụng cho nhiều mục đích khác như làm phân bón hữu cơ, thức ăn chăn nuôi hoặc cải tạo đất.
Trước thực trạng này, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã đề nghị các địa phương tăng cường tuyên truyền, yêu cầu người dân không đốt rơm rạ, đặc biệt tại các khu vực gần trường học, cây xăng, tuyến giao thông hoặc hệ thống điện. Lực lượng chức năng sẽ kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Theo quy định, hành vi đốt phụ phẩm cây trồng ngoài trời gần khu dân cư hoặc tuyến giao thông chính có thể bị xử phạt từ 2,5 đến 3 triệu đồng. Ngoài ra, việc phơi rơm rạ trên đường bộ cũng bị xử phạt từ 200.000 đến 250.000 đồng.
Các vụ cháy liên tiếp không chỉ là hệ quả của điều kiện thời tiết mà còn phản ánh rõ hạn chế trong nhận thức và thói quen của một bộ phận người dân. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, việc thay đổi hành vi, nâng cao ý thức phòng cháy chữa cháy là yêu cầu cấp thiết nhằm giảm thiểu rủi ro và bảo vệ cộng đồng.
