Ngày 19-8, Chi cục Quản lý chất lượng và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản TP.HCM, Chi cục Kiểm lâm TP.HCM và các đơn vị liên quan đã lên kế hoạch thu gom rùa tai đỏ tại một số nhà chùa để tiêu hủy, đồng thời vận động các cơ sở không bày bán và giao nộp loài động vật ngoại lai nguy hiểm này.
Chỉ giải quyết phần ngọn
Do bản chất hung dữ, tạp ăn (thậm chí ăn cả đồng loại) và sinh sản nhanh nên rùa tai đỏ được tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế liệt vào danh sách 100 loài xâm hại nguy hiểm nhất thế giới. Tuy nhiên, do người dân không nhận thức được tác hại nguy hiểm của loài động vật này nên đã mang đi phóng sinh. Ông Trần Đình Vĩnh, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý chất lượng và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản TP.HCM, cho biết hiện chưa đánh giá về số lượng rùa tai đỏ ở các con sông tại TP.HCM cũng như sự tàn phá của nó đối với môi trường tự nhiên sông Sài Gòn. Nhưng việc khảo sát sơ bộ cho thấy số lượng rùa tai đỏ ở một số nhà chùa trên địa bàn TP.HCM rất lớn và sự xuất hiện của loài động vật này đe dọa sự đa dạng sinh học của sông Sài Gòn.
Ông Vĩnh cho biết đã làm việc với Thành hội Phật giáo TP.HCM và đề nghị kết hợp với các đơn vị liên quan để thu gom lượng rùa tai đỏ ở các chùa trên địa bàn thành phố, đưa về Trung tâm Cứu hộ động vật hoang dã Củ Chi tiêu hủy. Tuy nhiên, việc thu gom này cũng không giải quyết được triệt để vì hiện nay đã có sự phát tán rùa tai đỏ ra môi trường tự nhiên. “Cần có sự kiểm soát của các cơ quan quản lý đối với việc nhập khẩu các loài động vật ngoại lai xâm hại như rùa tai đỏ. Chứ hiện nay, để nhập về và phát tán ra môi trường tự nhiên thì không thể kiểm soát được” - ông Vĩnh nói.
Toàn bộ rùa được bày bán đều là rùa tai đỏ, mỗi con có giá 40.000-60.000 đồng. Ảnh: MP
Chỉ vận động, không xử phạt
Thông tư 53/2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xác định thủy sinh ngoại lai xâm hại là loài thủy sinh vật ngoại lai lấn chiếm nơi sinh sống hoặc gây hại đối với các loài sinh vật bản địa, làm mất cân bằng sinh thái tại nơi chúng xuất hiện và phát triển. Chủ sở hữu thủy sinh ngoại lai có nguy cơ xâm hại phải đăng ký lưu giữ (trong đó có biện pháp khoanh vùng, tránh thoát ra tự nhiên); cấm tự ý phóng sinh và phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về hành vi này.
Thông tư 53 yêu cầu phải có biện pháp cô lập, tiêu diệt ngay khi có căn cứ xác định những loài thủy sinh ngoại lai xâm hại. Theo ông Vĩnh, trong trường hợp phát hiện người dân nuôi nhốt hay bày bán rùa tai đỏ thì chỉ có thể vận động tự nguyện giao nộp. Để lập biên bản thu giữ thì phải có cơ sở, yêu cầu của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hoặc UBND TP.HCM.
Ông Nguyễn Đình Cương, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm TP.HCM, cho biết Cục Quản lý chất lượng và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) vừa yêu cầu các địa phương quản lý chặt, không cho phóng sinh và tịch thu, tiêu hủy khi phát hiện rùa tai đỏ. Hiện Chi cục Kiểm lâm TP.HCM đã lập một tổ đến các cơ sở bán cá kiểng để thu gom. “Khi đề cập đến tác hại của loài thủy sinh này thì người dân đều tự nguyện giao nộp để tiêu hủy. Nhưng nếu người dân không tự nguyện, chúng tôi cũng… bối rối vì cơ sở ra quyết định tịch thu chưa ổn” - ông Cương nói.
| Không nên phóng sinh rùa tai đỏ Ngày 19-8, ông Chu Tiến Vĩnh, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thủy sản (Bộ NN&PTNT), khuyến cáo người dân không nên phóng sinh rùa tai đỏ ra môi trường trong mùa Vu lan. Bộ NN&PTNT sẽ có công văn gửi UBND các tỉnh, thành cảnh báo người dân, đồng thời ngành hải quan cũng không cho nhập loài rùa này. Trước đó, Công ty Cổ phần Nhập khẩu thủy sản Cần Thơ nhập 40 tấn rùa tai đỏ (24.000 con) về xã Phú Thành (huyện Trà Ôn, Vĩnh Long). Ông Vĩnh cho biết công ty này đã được phép nhập về làm thực phẩm do loài này chưa có trong danh mục cấm nhập. Tuy nhiên, theo ông Vĩnh, dù chưa có tài liệu nghiên cứu đầy đủ về rùa tai đỏ nhưng một số cảnh báo loài rùa này có thể xâm hại tới môi trường. Tới 31-8, công ty này vẫn phải tái xuất về Mỹ, hoặc phải tiêu hủy để phòng ngừa. VŨ TRẦN Mua rùa tai đỏ phóng sinh Ngay trước cổng chùa Diệu Pháp (phường 13, quận Bình Thạnh), cập sông Sài Gòn, nhiều người dân vô tư trưng biển hiệu “Bán chim, cá, rùa phóng sanh”, trong đó có rùa tai đỏ. Ảnh: HG Trên địa bàn TP.HCM, rùa tai đỏ được bày bán công khai trước các cổng chùa. Rùa tai đỏ cũng dễ dàng mua được trên đường Lý Chính Thắng (quận 3), dọc đường Đinh Tiên Hoàng (quận Bình Thạnh), góc ngã tư đường Hoàng Văn Thụ-Út Tịch (quận Phú Nhuận), đường Trần Hưng Đạo (quận 5). Điều nguy hại là người dân không chỉ mua rùa tai đỏ về nuôi cảnh trong nhà mà còn dùng để phóng sinh với khối lượng lớn ra sông Sài Gòn. HÀN GIANG |
MINH PHONG