UBND TP.HCM vừa có báo cáo về công tác quản lý chất lượng môi trường không khí trên địa bàn TP. Qua kết quả quan trắc chất lượng môi trường không khí trên địa bàn TP cho thấy ô nhiễm không khí (ÔNKK) chủ yếu liên quan đến bụi.
Một số thời điểm nồng độ bụi tổng (TSP) và bụi mịn (PM) tại các vị trí có mật độ giao thông cao vượt ngưỡng cho phép, còn lại các thông số ô nhiễm khác đều trong ngưỡng cho phép.
Mùa nào có mức độ ô nhiễm không khí cao?
Theo đó, kết quả quan trắc giai đoạn 2021-2025 cho thấy tình trạng ô nhiễm vẫn diễn ra phổ biến. Giá trị trung bình các số liệu quan trắc của thông số nồng độ bụi tổng dao động trong khoảng 20-619,8 μg/Nm, có 92% số liệu quan trắc đạt quy chuẩn (nồng độ bụi trung bình một giờ: 300 μg/m).
Giá trị trung bình 24 giờ các số liệu quan trắc của thông số bụi mịn dao động trong khoảng 10-269,5 μg/m3, với 16% số liệu quan trắc vượt quy chuẩn (nồng độ PM trung bình 24 giờ: 50 μg/Nm).
"Chất lượng không khí có sự biến đổi theo thời gian trong ngày và có xu hướng biến đổi theo mùa trong năm (liên quan đến mật độ giao thông và các yếu tố khí tượng). Mức độ ô nhiễm vào mùa khô cao hơn mùa mưa, nồng độ PM trong không khí có xu hướng đạt mức cao nhất trong khoảng thời gian cuối và đầu năm"- báo cáo của UBND TP.HCM nêu rõ.
Các nguồn gây ô nhiễm môi trường không khí chính tại TP.HCM được xác định bao gồm: hoạt động giao thông vận tải; hoạt động sản xuất công nghiệp; hoạt động xây dựng; hoạt động nông nghiệp, dân sinh (đốt sinh khối, đốt rác không kiểm soát...).
Trong đó, giao thông đường bộ và công nghiệp được xác định là nguồn gây ÔNKK chính tại TP.HCM. Bên cạnh đó, chất lượng không khí tại TP cũng phụ thuộc rất lớn vào các yếu tố khí tượng... và chịu ảnh hưởng từ các nguồn ô nhiễm tầm xa.
Tính đến tháng 8-2025, TP.HCM đang quản lý 12.720.840 phương tiện (với 1.407.408 ô tô và 11.313.433 mô tô).
So với cùng kỳ năm 2024, tổng số phương tiện đang quản lý tăng 3,11% (ô tô tăng 8,33%, mô tô tăng 2,51%).
118 vị trí quan trắc tự động
Nhằm khắc phục tình trạng ÔNKK, TP.HCM đã và đang thực hiện nhiều giải pháp.
Cụ thể, TP.HCM đang triển khai quan trắc chất lượng môi trường không khí định kỳ tại 118 vị trí, quan trắc tự động, liên tục tại ba vị trí. Ngoài ra, có bốn trạm quan trắc tự động liên tục của Bộ NN&MT.
Hiện Sở NN&MT TP.HCM đang triển khai hai dự án:
- Thứ nhất là dự án đầu tư nâng cao năng lực quan trắc môi trường tại TP.HCM. Trong đó có 19 trạm quan trắc môi trường không khí tự động, liên tục.
- Thứ hai là dự án đầu tư mở rộng hệ thống quan trắc, chia sẻ cơ sở dữ liệu và quản lý môi trường phục vụ phát triển TP thông minh Bình Dương. Trong đó bao gồm 10 trạm quan trắc không khí xung quanh tự động. Hiện dự án đang được lập hồ sơ mời thầu, dự kiến đến quý IV-2025 giải ngân 30% gói thầu và hoàn thành năm 2026.
Theo lãnh đạo Sở NN&MT, năm 2026, Sở sẽ tập trung rà soát, cập nhật cơ sở dữ liệu nguồn thải có phát sinh khí thải, kiểm kê phát thải trên địa bàn TP mới gồm ba khu vực sau sáp nhập; triển khai các bước xây dựng Kế hoạch quản lý chất lượng môi trường không khí TP.HCM giai đoạn 2026 – 2030 phù hợp với phạm vi TP.HCM sau sáp nhập.
Bên cạnh đó, TP.HCM sẽ tăng cường kiểm soát ÔNKK trong lĩnh vực giao thông qua nhiều giải pháp, trong đó tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư phát triển hạ tầng giao thông công cộng. Đồng thời sẽ tăng cường kiểm soát phát thải từ phương tiện giao thông cơ giới theo lộ trình áp dụng QCVN về khí thải đối với xe ô tô và xe mô tô theo quy định của Chính phủ...
Theo UBND TP.HCM, ÔNKK là vấn đề liên vùng, liên ngành. Nhằm thực hiện được mục tiêu đề ra để khắc phục ÔNKK, UBND TP.HCM có kiến nghị bộ, ngành có hướng dẫn cụ thể về kiểm soát ÔNKK từ hoạt động của mỗi ngành như hoạt động xây dựng, nông nghiệp...
Đồng thời kiến nghị Bộ NN&MT, Bộ Công an tham mưu hoàn thiện cơ sở pháp lý, sửa đổi Nghị định 45/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, tạo thuận lợi cho việc xử phạt vi phạm hành chính đối với các hành vi đốt phụ phẩm nông nghiệp, đốt rác thải không đúng quy định gây ÔNKK; bổ sung biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường...
