VKSND TP.HCM đã ban hành cáo trạng truy tố các bị can: Bùi Tiến Lực, Nguyễn Thanh Phong, Phan Thanh Hải, Hồ Hiếu, Mai Quang Anh và Lương Văn Nam về một hoặc các tội mua bán bộ phận cơ thể người và sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.
Từ người bán thận thành người điều hành đường dây mua bán
Theo hồ sơ, năm 2018, bị can Bùi Tiến Lực quen biết Trần Thanh Hòa (đã chết ngày 14-4-2024) trong thời gian chờ bán thận. Năm 2019, thận của Lực được bán để ghép cho một người tên Sen (không rõ lai lịch); còn Hòa bị bệnh lý huyết áp cao nên không cắt, ghép được thận.
Bị can Lực biết về quy trình khám bệnh và hồ sơ thủ tục ghép thận nên tham gia việc mua, bán thận của người khác để hưởng lợi. Lực nhờ Hòa phụ giúp tìm người bán thận, dẫn người mua thận, người bán thận đi xét nghiệm và thỏa thuận chia cho Hòa 20 triệu đồng/1 ca ghép thận thành công.
Ngoài ra, Lực và Hòa còn trực tiếp làm giả các giấy tờ như giấy đǎng ký kết hôn, giấy đǎng ký khai sinh, xác nhận của UBND địa phương, đơn tự nguyện hiến thận, đơn xin chấp nhận hiến thận... để thay đổi thông tin lý lịch của người bán thận thành người có mối quan hệ họ hàng với người được nhận thận nhằm hợp thức hóa hồ sơ nộp cho bệnh viện.
Để làm được các giấy tờ giả, bị can Lực lên mạng đặt mua của đối tượng (không rõ lai lịch) con dấu giả, phôi giấy khai sinh; trực tiếp giả các đơn tự nguyện hiến thận, đơn chấp thuận hiến thận có xác nhận của địa phương bằng cách tự ký giả chữ ký của chủ tịch xã và đóng dấu giả.
Bị can Hồ Hiếu (là người được bị can Lực nuôi để chờ bán thận) đã soạn thảo Giấy khai sinh, Giấy đăng ký kết hôn in ra phôi giấy để cho Lực ký tên, đóng dấu giả...
Năm 2019, Nguyễn Thanh Phong và Phan Thanh Hải được Bùi Tiến Lực nuôi ăn ở trong thời gian chờ bán thận nên quen biết Trần Thanh Hòa. Sau khi bán thận, cả hai được Hòa hướng dẫn cách thức tìm người mua, người bán thận và tham gia vào đường dây mua bán thận do Lực điều hành.
Sau đó, Lương Văn Nam tham gia hoạt động mua bán thận cùng Lực từ năm 2020. Đến năm 2022, Mai Quang Anh và Hồ Hiếu cũng tham gia vào đường dây này.
Từ tháng 11-2019 đến tháng 10-2023, Bùi Tiến Lực, Trần Thanh Hòa và các bị can còn lại đã mua, bán thận cho tổng cộng 28 trường hợp (trong đó 15 trường hợp được cắt, ghép thận, CQĐT đã thu được hồ sơ bệnh án; 13 trường hợp chưa được cắt, ghép thận không có hồ sơ bệnh án).
Các 28 trường hợp mua thận từ các bị can sẽ phải trả tiền từ 370 triệu đồng đến 1,1 tỉ đồng. Sau khi trừ đi các chi phí xét nghiệm, điều trị và chi phí sinh hoạt người bán thận thời gian chờ phẫu thuật, các bị can hưởng lợi từ 10 triệu đồng đến 500 triệu đồng.
Bị can trong đường dây mua bán thận đưa cả vợ đi bán thận
Theo cáo trạng, bị can Bùi Tiến Lực trực tiếp chỉ đạo mua bán thận 15 trường hợp (đã cắt ghép thành công 12 trường hợp). Trong các vụ này, tham gia phụ giúp cho Lực mua bán thận có Trần Thanh Hòa và các bị can Phan Thanh Hải, Hồ Hiếu, Mai Quang Anh và Lương Văn Nam.
Năm 2021, bà MTD dẫn cháu ruột là ông K đi điều trị chạy thận tại một bệnh viện ở TP.HCM. Thông qua người bệnh (không rõ lai lịch), bà D thỏa thuận với bị can Lực về chi phí khám phẫu thuật cắt ghép thận trọn gói 1,1 tỉ đồng (đưa trước 100 triệu đồng).
Bị can Lực thỏa thuận mua một quả thận của bị can Mai Quang Anh giá 300 triệu đồng. Bị can Lực yêu cầu bà D đưa giấy tờ để Lực tự làm giả giấy tờ pháp lý nộp hồ sơ vào bệnh viện.
Đến ngày 8-12-2021, ông K và bị can Quang Anh được phẫu thuật ghép thận tại bệnh viện. Bà D đã chuyển khoản và đưa tiền mặt cho Lực 1,1 tỉ đồng, Lực trả 400 triệu đồng cho Quang Anh. Sau khi trừ đi các chi phí, Lực hưởng lợi khoảng 60 triệu đồng.
Hay trường hợp vào năm 2020, bà LTT đang điều trị suy thận tại một bệnh viện ở TP.HCM thì gặp một người đàn ông (không rõ lai lịch) cho số điện thoại của Lực. Bà T liên hệ, thỏa thuận mua một quả thận từ Lực với giá 400 triệu đồng (không bao gồm chi phí khám, phẫu thuật, Lực tạm ứng 50 triệu đồng).
Năm 2021, bị can Lực tìm được một nam thanh niên (không rõ lai lịch) bán thận nhưng đi xét nghiệm chỉ số máu HLA không hợp, bà T bị tiềm ẩn lao nên không phẫu thuật được.
Đến tháng 6-2022, Nguyễn Ý Ngoan (vợ của bị can Nguyễn Thanh Phong) cần bán 1 quả thận nên Phong nhờ Lực tìm người mua. Bị can Lực giới thiệu người cần ghép thận là bà Tưởng cho Phong.
Sau khi thỏa thuận, Phong đã bán một quả thận của vợ với giá 1,1 tỉ đồng. Bị can Lực sẽ giúp Phong làm hồ sơ giấy tờ giả, giả giấy khai sinh của Ngoan thành tên Lê Thị Chung là em gái bà Tưởng.
Sau khi ghép thận thành công, Phong nhận 1,1 tỉ đồng từ bà T và chia cho Lực số tiền 10 triệu đồng làm giả con dấu, tài liệu. Sau khi trừ đi chi phí, Phong và vợ hưởng số tiền 500 triệu đồng.
Cũng theo hồ sơ, từ tháng 3-2021 đến tháng 10-2023, bị can Nguyễn Thanh Phong trực tiếp chỉ đạo và tham gia 9 trường hợp mua bán thận. Trong 9 trường hợp mua bán, thận, đã cắt ghép 2 trường hợp, còn lại 7 trường hợp đã nhận tiền nhưng chưa tiến hành cắt ghép thì bị cơ quan công an phát hiện.
Trần Thanh Hòa (đã chết ngày 14-4-2014) đã trực tiếp chỉ đạo, tham gia thực hiện 4 trường hợp (đã cắt ghép 1 trường hợp) mua bán thận.
Từ loạt bài điều tra của PV Pháp Luật TP.HCM
Ngày 9-10-2023, sau một thời gian dài thâm nhập điều tra, báo Pháp Luật TP.HCM đã đăng tải loạt bài "Thâm nhập đường dây mua, bán thận ở TP.HCM" của nhóm tác giả Võ Thanh Tùng (Minh Hậu), Sang Grip (Tự Sang), Trần Hữu Ngọc (Trần Ngọc). Tuyến bài đã đạt giải B, thể loại điều tra tại Giải Báo chí quốc gia lần thứ XVIII, năm 2024.
Bài 1: Từ người từng bán thận, phát hiện đường dây “khủng”
Từ manh mối của một người từng bán thận để lại, PV Pháp Luật TP.HCM đã lần ra được đường dây mua, bán thận với quy mô rất lớn tại TP.HCM. Đường dây này có nhiều chân rết chuyên săn lùng người mua, bán thận trên phạm vi cả nước. Một quả thận thường được chúng mua với giá 300 triệu, phù phép hồ sơ để có thể bán lại cho người có nhu cầu hơn 1,2 tỉ....
Bài 2: Săn tìm người, đưa về nuôi, chờ bán thận
Bài 3: Ông "trùm" không lộ mặt
Bài cuối: Lôi kéo cả người từng bán thận vào đường dây
Sau phản ánh của báo, Ban Giám đốc Công an TP đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát hình sự (PC02), Công an huyện Bình Chánh phối hợp các đơn vị liên quan khẩn trương xác minh, điều tra, đặc biệt chú ý mở rộng diện bị hại để làm làm rõ toàn bộ đường dây, thủ đọan hoạt động của các đối tượng.
Ngày 24-10-2023, Cơ quan CSĐT Công an huyện Bình Chánh đã ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can như đã nêu trên.
Quá trình điều tra, cơ quan chức năng xác định hành vi bị truy cứu của các bị can thuộc Khoản 3 Điều 154 BLHS với mức hình phạt đến chung thân nên thuộc thẩm quyền của cơ quan tố tụng cấp thành phố. Vì vậy, hồ sơ sau đó được chuyển từ Cơ quan CSĐT Công an huyện Bình Chánh lên cấp thành phố để điều tra theo thẩm quyền.
