Ngày 13-3, Ukraine và các đồng minh châu Âu đã chỉ trích quyết định của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc nới lỏng một phần các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Nga, trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh do cuộc chiến với Iran, theo hãng tin Al Jazeera.
Cụ thể, Bộ Tài chính Mỹ ngày 12-3 đã ban hành giấy phép có thời hạn 30 ngày, cho phép các quốc gia được mua dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Nga hiện đang mắc kẹt trên biển. Quyết định này được đưa ra khi thị trường năng lượng toàn cầu bị xáo trộn do cuộc chiến Mỹ/Israel với Iran.
Tổng thống Ukraine - ông Volodymyr Zelensky cho rằng động thái này sẽ “củng cố vị thế của Nga”, khi các nỗ lực do Mỹ hậu thuẫn nhằm đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến sự giữa Moscow và Kiev đang rơi vào bế tắc.
“Tiền thu được từ bán năng lượng đang được Nga dùng để mua vũ khí, và cuối cùng tất cả đều được sử dụng để chống lại chúng tôi” - ông Zelensky nói trong cuộc họp báo tại Paris cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.
Ông Zelensky nói việc Mỹ nới lỏng trừng phạt có thể mang lại cho Nga khoảng 10 tỉ USD để phục vụ chiến dịch quân sự đặc biệt mà họ phát động ở Ukraine, và “điều đó chắc chắn không giúp ích cho hòa bình”.
Trong khi đó, Tổng thống Macron nhấn mạnh tính chất hạn chế từ quyết định của Mỹ, đồng thời lưu ý châu Âu sẽ tiếp tục duy trì sức ép đối với Moscow.
“Có thể hôm nay Nga nghĩ rằng cuộc chiến ở Iran sẽ mang lại cho họ một khoảng thời gian nghỉ ngơi. Nhưng họ đã nhầm” - ông Macron nói.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa cho rằng quyết định của Washington “rất đáng lo ngại vì ảnh hưởng đến an ninh châu Âu”.
“Gia tăng sức ép kinh tế đối với Nga là yếu tố quyết định để buộc nước này chấp nhận các cuộc đàm phán nghiêm túc cho một nền hòa bình công bằng và lâu dài. Việc nới lỏng trừng phạt sẽ giúp Nga có thêm nguồn lực để tiến hành cuộc chiến chống Ukraine” - ông Costa viết trên mạng xã hội X.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng cho rằng “việc nới lỏng trừng phạt vào thời điểm này, với bất kỳ lý do nào, đều là sai lầm”.
“Chúng tôi tin rằng đó là hướng đi sai. Chúng tôi muốn đảm bảo Nga không lợi dụng cuộc chiến ở Iran để làm suy yếu Ukraine” - ông Merz nói.
Theo công ty phân tích dữ liệu năng lượng Vortexa, hiện có khoảng 7,3 triệu thùng dầu Nga đang được lưu trữ trên biển, trong khi 148,6 triệu thùng đang nằm trên các tàu đang vận chuyển.
Người phát ngôn Điện Kremlin - ông Dmitry Peskov nói quyết định của Washington nhằm ổn định thị trường năng lượng thế giới.
“Ở khía cạnh này, lợi ích của chúng tôi trùng khớp” - ông Peskov nói.
Trước đó trong tuần, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) thông báo 32 quốc gia thành viên đã nhất trí giải phóng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp nhằm hạ nhiệt giá năng lượng.
