Ngày 28-4, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) thông báo sẽ rút khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) và OPEC+ từ ngày 1-5, theo hãng thông tấn WAM.
Quyết định này giáng một đòn nặng nề vào các nhóm xuất khẩu dầu mỏ và Saudi Arabia - quốc gia lãnh đạo trên thực tế của nhóm - vào thời điểm cuộc chiến tranh Iran gây ra cú sốc năng lượng và làm bất ổn nền kinh tế toàn cầu, theo hãng tin Reuters.
Bộ trưởng Năng lượng UAE Suhail Mohamed al-Mazrouei nói với Reuters rằng quyết định này được đưa ra sau “việc xem xét kỹ lưỡng các chính sách hiện tại và tương lai liên quan đến mức sản lượng” và được thực hiện một cách độc lập.
Tờ Gulf News đưa ra 5 lý do UAE quyết định rời OPEC.
Lý do thứ nhất: Chấm dứt sản xuất dựa trên hạn ngạch
Việc rời khỏi OPEC và OPEC+ đưa UAE khỏi các thỏa thuận sản lượng tập thể. Quốc gia này sẽ không còn hoạt động theo hạn ngạch sản xuất do nhóm này đặt ra. Thay vào đó, họ sẽ tự quyết định sản lượng dựa trên năng lực sản xuất và điều kiện thị trường của riêng mình.
UAE cho biết họ có kế hoạch nâng cao năng lực sản xuất từ khoảng 3,4 triệu thùng mỗi ngày lên 5 triệu thùng mỗi ngày vào năm 2027.
Ông Michael Brown – Chuyên gia phân tích thị trường cấp cao tại Pepperstone (Úc) - cho biết sự bất mãn của UAE đối với hạn ngạch của OPEC đã được thể hiện rõ ràng, với việc các giới hạn này được xem là cản trở đầu tư vào cơ sở hạ tầng và mở rộng sản xuất.
“Mục tiêu sản lượng 5 triệu thùng dầu mỗi ngày vào năm 2027 mà UAE đặt ra trước xung đột giờ đây có thể dễ đạt được hơn, từ đó giúp giá dầu thô bình ổn nhanh hơn sau khi cuộc xung đột ở Trung Đông kết thúc” - ông Brown cho hay.
Lý do thứ hai: Tính linh hoạt cao hơn trong các quyết định cung ứng
Việc hoạt động ngoài OPEC cho phép UAE điều chỉnh sản lượng mà không cần phối hợp với các nhà sản xuất khác.
Chính phủ UAE cho biết nguồn cung bổ sung sẽ được đưa ra thị trường dần dần, phù hợp với nhu cầu và điều kiện hiện hành.
Lý do thứ ba: Giảm vai trò trong quản lý thị trường phối hợp
OPEC và OPEC+ từ trước đến nay vẫn quản lý nguồn cung dầu trong những thời kỳ biến động.
Dữ liệu gần đây cho thấy sản lượng của OPEC giảm 27% xuống còn 20,79 triệu thùng mỗi ngày trong tháng 3. Mức giảm này vượt quá mức cắt giảm được ghi nhận trong cú sốc do đại dịch COVID-19 năm 2020, cũng như các sự gián đoạn nguồn cung trước đó vào những năm 1970 và 1991.
Việc UAE rút khỏi OPEC làm giảm số lượng các nhà sản xuất tham gia vào các quyết định sản xuất phối hợp.
Chuyên gia Brown cho rằng mặc dù quyết định của UAE chắc chắn là một sự kiện then chốt đối với thị trường năng lượng toàn cầu, nhưng những tác động ngắn hạn của động thái này có thể sẽ tương đối hạn chế.
Lý do thứ tư: Phù hợp với chiến lược kinh tế trong nước
Động thái này diễn ra khi UAE tiếp tục đa dạng hóa nền kinh tế. Các ngành phi dầu mỏ chiếm khoảng 75% tổng sản phẩm quốc nội, trong khi quốc gia này tiếp tục đầu tư vào việc mở rộng công suất dầu khí cùng với năng lượng tái tạo và năng lượng carbon thấp.
Chính phủ UAE cho biết quyết định trên cũng phản ánh hồ sơ năng lượng đang phát triển và chiến lược dài hạn của họ.
Lý do thứ năm: Bối cảnh khu vực và địa chính trị
Động thái trên diễn ra sau khi Qatar rời OPEC năm 2019. Các nhà sản xuất dầu mỏ vùng Vịnh như Bahrain và Oman vẫn nằm ngoài OPEC nhưng đã tham gia vào các nỗ lực quản lý nguồn cung của tổ chức này.
Quyết định của UAE cũng được đưa ra khi các nhà sản xuất đang đối mặt những thách thức trong việc vận chuyển hàng xuất khẩu qua eo biển Hormuz - một tuyến đường quan trọng cho dòng chảy năng lượng toàn cầu.
“Khi cuộc xung đột Mỹ-Iran tiếp diễn và eo biển Hormuz vẫn không thể vượt qua, vấn đề quan trọng nhất đối với thị trường dầu thô không phải là sản lượng, mà là việc vận chuyển sản phẩm đến nơi cần thiết. Thông báo ngày hôm nay không làm thay đổi điều gì về mặt đó” - ông Brown nói.
UAE cho biết họ sẽ tiếp tục tham gia đối thoại với các nhà sản xuất và người tiêu dùng trong khi hoạt động bên ngoài OPEC và OPEC+.
OPEC, được thành lập năm 1960, thỏa thuận và ấn định hạn ngạch sản xuất cho các thành viên nhằm kiểm soát giá dầu. UAE từng là thành viên của OPEC lần đầu tiên thông qua Tiểu vương quốc Abu Dhabi vào năm 1967, và sau đó khi trở thành một quốc gia độc lập vào năm 1971.
