Ôn thi cuối cấp: Học bạ đẹp không quyết định trúng tuyển trường tốp đầu

Sáng 22-4, tại Báo Pháp Luật TP.HCM đã diễn ra talkshow “Tăng tốc mùa thi 2026: Học đúng - thi trúng”. Đồng hành với chương trình là Công ty iCD Việt Nam, Công ty gia sư eTeacher.

Tại đây, các chuyên gia, nhà giáo đã cung cấp thông tin cần thiết về các kỳ thi cuối cấp năm 2026, đồng thời có những có những chia sẻ thẳng thắn giải tỏa các vấn đề thường gặp với phụ huynh, học sinh ở giai đoạn nước rút.

Học bạ đẹp không chắc đậu trường tốp đầu

Chia sẻ tại talkshow, ông Dương Hữu Đức, Hiệu trưởng Trường THCS Quang Trung (phường Gò Vấp), cho biết kỳ thi lớp 10 năm 2026 ở TP.HCM cơ bản không có thay đổi. Tuy nhiên, ngày thi sớm hơn một tuần, điều này thuận lợi vì học sinh vừa hết năm học, kiến thức còn nhớ nhưng sẽ là khó khăn nếu chủ quan trong ôn tập.

Mặt khác, những năm gần đây, đề ngữ văn luôn có những câu hỏi hay, bám sát với cuộc sống. Do vậy, nếu "học vẹt", ít rèn luyện với dạng câu hỏi này khó đạt điểm cao.

Đặc biệt, đây là năm đầu tiên các trường THCS không được thu tiền dạy thêm. Vì thế, các thầy cô ngữ văn, toán, tiếng Anh khối 9 chuyển sang tự nguyện dạy miễn phí từ 1 đến 4 tiết để hỗ trợ. Điều này ít nhiều sẽ tác động đến kết quả năm nay.

Theo ông Đức, áp lực của các em lúc này là không chắc có đủ điểm vào trường mơ ước, không chắc đã chọn đúng nguyện vọng, không chắc đã học hết kiến thức…

Còn với học sinh lớp 12, ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (phường Bến Thành), nói đây là năm học đặc biệt vì có nhiều thay đổi. Học sinh đứng trước nhiều kỳ thi khác nhau.

Theo ông, các em vừa phải học thật tốt để đậu tốt nghiệp, đồng thời phải đảm bảo ba môn theo tổ hợp cần đạt ít nhất 15 điểm để có cơ hội xét tuyển.

Về ôn tập, ông Phú cho biết các trường phải kết thúc chương trình trước ngày 31-5. Việc ôn tập thực tế đã được trường triển khai xuyên suốt.

“Vào mùa thi, không ít cha mẹ đặt kỳ vọng rất cao, muốn con phải đạt mức điểm này, vào ngành kia, vào trường nọ... điều đó tạo sức ép lớn cho học sinh.

Đơn cử, vừa rồi có em thi đánh giá năng lực để xét tuyển đại học nhưng không dám xem điểm vì chờ ba mẹ cùng xem, dù em hơn 900 điểm” – ông Phú nêu thực tế.

Ông Phú cũng chỉ ra sai lầm khi phụ huynh và học sinh quá nóng vội trong chọn nguyện vọng, đặc biệt với học sinh lớp 9. Theo ông, Sở GD&ĐT đã công bố thời gian đăng ký nguyện vọng, nhưng khi có chỉ tiêu cụ thể mới có đầy đủ dữ liệu chọn lựa.

Về việc có người cho rằng các trường đang “làm đẹp học bạ” theo ông là không chính xác. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 hướng đến phát triển năng lực và hình thành phẩm chất cho học sinh. Trường phải dạy để học sinh đạt được chuẩn kiến thức cần có, vì vậy điểm số có thể cao không phải là mục tiêu duy nhất. Điều quan trọng hơn là giúp học sinh phát triển toàn diện kỹ năng và năng lực.

Từ đó, ông lưu ý phụ huynh không nên chỉ nhìn vào kết quả học tập của con rồi chọn các trường tốp đầu. Theo ông, học giỏi ở trường là một chuyện, còn thi tuyển sinh là câu chuyện khác. Điều này cũng tương tự với học sinh lớp 12. Kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa để xét tốt nghiệp, vừa xét tuyển ĐH, nếu mục tiêu là đậu tốt nghiệp, học sinh học đủ chương trình trên lớp có thể đáp ứng được. Nhưng để cạnh tranh vào các ngành, trường ĐH có điểm chuẩn 29 hoặc gần 30 điểm thì chỉ học trong trường là chưa đủ. Các em phải tự học, ôn luyện nhiều hơn.

Ở góc độ là một đơn vị hỗ trợ giáo dục, bà Nguyễn Thị Mỹ Duyên, Quản lý chuyên môn Công ty Gia sư eTeacher cũng cho biết việc các trường đại học thay đổi phương án tuyển sinh khiến học sinh lớp 12 khá hoang mang. Trong khi đó, đối với học sinh lớp 9 cũng áp lực không kém về tỉ lệ chọi và độ khó của đề thi vì quy mô học sinh hiện nay rất lớn.

Bà Duyên cũng cho biết, thời gian này, đơn vị thường xuyên nhận được những cuộc gọi của phụ huynh yêu cầu ôn luyện cấp tốc khi các kỳ thi quan trọng đang cận kề. Cụm từ “học cấp tốc” không còn xa lạ nhưng ẩn chứa nhiều rủi ro. Việc dồn sức học với cường độ khổng lồ khi sát ngày thi, nếu không có nền tảng vững chắc, khó mang lại hiệu quả.

Tăng tốc ôn tập nhưng cần khoa học, chú ý sức khỏe

Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân, cho biết trong giai đoạn này, trường bảo đảm ôn tập cho học sinh đến ngày cuối cùng để các em có đủ kiến thức. Kỳ thi, có em trúng tuyển, có em không, vì vậy, các em cần nỗ lực hết sức. Nếu chưa có kết quả như kỳ vọng cũng không nên lo lắng, bởi cơ hội học tập sau phổ thông rất rộng mở.

“Phụ huynh và học sinh cần được trang bị đầy đủ thông tin, kỹ năng để chọn trường. Hiện nay hệ thống giáo dục ĐH rất đa dạng. Vì vậy, cần định hình sớm ngành học phù hợp với năng lực sau đó mới cân nhắc trường phù hợp” – ông Phú lưu ý.

Còn với học sinh lớp 9, Hiệu trưởng Trường THCS Quang Trung - ông Dương Hữu Đức, chỉ học sinh nên bám sát cấu trúc đề thi của Sở, nắm rõ dạng đề thi, cách trả lời. Quan trọng nhất các em phải dành tự làm lại bài trong tâm lý là đang thi thật. Bởi khi học trên lớp ở trường hay ở lớp học thêm, các em có nhiều sự trợ giúp, còn lúc thi thật, các em phải tự lực cánh sinh.

Trong quá trình làm bài, nên ưu tiên làm câu dễ trước, khó sau, nhặt nhạnh từng 0,25 điểm. Trong một kỳ thi căng thẳng, chính 0,25 có thể là tấm vé quyết định một suất lớp 10 công lập.

"Việc cố gắng bằng mọi giá để vào một ngôi trường quá sức thường dẫn đến hệ lụy. Trong khi đó, đi đường vòng có thể nhẹ nhàng hơn, dù chậm một chút cũng là một điều nên tính toán" - ông Đức nhấn mạnh.

Bà Nguyễn Thị Mỹ Duyên, Quản lý chuyên môn Công ty Gia sư eTeacher nhấn mạnh học là một hành trình và nên có sự chuẩn bị từ sớm. Mỗi học sinh có một khó khăn riêng. Ví dụ, có em học tốt nhưng chưa biết phân bổ thời gian, em gặp vấn đề về tâm lý... Vì thế, cần có phương pháp học phù hợp nhất với năng lực và tính cách từng em" - bà Duyên cho hay.

Bên cạnh đó, các em cũng được hướng dẫn đặt nguyện vọng, phân bổ thời gian để không bị rơi vào tình trạng quá tải.