Ông Nguyễn Hồng Hải, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, vừa chủ trì buổi làm việc với các đơn vị liên quan để nghe báo cáo tiến độ triển khai dự án đường từ ngã tư Lê Duẩn - Trường Chinh đến nút giao cao tốc Bắc - Nam cùng kế hoạch khai thác quỹ đất hai bên tuyến thuộc địa phận phường Bình Thuận.
Tuyến dài 12 km với mức đầu tư hơn 4.700 tỉ đồng này đang được nhìn nhận như một trục xương sống mới mở ra chu kỳ phát triển khác cho khu vực TP Phan Thiết cũ nơi cùng lúc hội tụ cao tốc, sân bay, ga đường sắt tốc độ cao, tuyến ven biển và quỹ đất còn rất lớn.
Cú hích mở không gian phát triển
Theo hồ sơ dự án, tuyến đường sẽ kết nối trung tâm đô thị Phan Thiết trước đây với cao tốc Bắc - Nam, ga đường sắt tốc độ cao, các đầu mối giao thông quan trọng của khu vực.
Đến nay, công tác đánh giá tác động môi trường của dự án đã được phê duyệt; ranh mốc giải phóng mặt bằng đã bàn giao cho địa phương, đơn vị liên quan để triển khai kiểm kê, đo đạc phục vụ bồi thường, hỗ trợ tái định cư.
Đường hơn 4.700 tỉ đồng này đang hy vọng tạo phát triển lớn cho phường Bình Thuận nói riêng, cả khu vực đô thị Phan Thiết nói chung.
Một số thủ tục kỹ thuật quan trọng như phương án thiết kế nút giao đấu nối vào tuyến cao tốc Vĩnh Hảo – Phan Thiết đã được Cục Đường bộ Việt Nam chấp thuận. Đồng thời, phương án giao cắt với tuyến đường sắt cũng đã được Cục Đường sắt Việt Nam cho ý kiến, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật và an toàn theo quy định…
Người dân trong tương lai có thể di chuyển từ Quốc lộ 1, cao tốc, ga tốc độ cao, đường ven biển đến khu du lịch Mũi Né gần như trên cùng một hành lang kết nối.
Đô thị TOD và cuộc chuyển dịch lớn
Giá trị lớn nhất nằm ở hành lang kinh tế hai bên tuyến với khoảng 151 ha quỹ đất được mở ra để phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và các khu chức năng mới.
Nếu trước đây đô thị Phan Thiết phát triển dọc biển thì trong tương lai, hướng phát triển mới có thể dịch chuyển dần về phía ngược lại, xa hơn, nơi các dòng vận tải, logistics, thương mại và dân cư bắt đầu hội tụ.
Điểm đặc biệt là trước đó đã có đồ án nghiên cứu, tìm hiểu đầu tư theo định hướng TOD (Transit Oriented Development, lấy đầu mối giao thông làm điểm tập trung dân cư) trên địa bàn phường Bình Thuận xoay quanh trục dự án này và nhà ga đường sắt tốc độ cao.
Theo hồ sơ quy hoạch, toàn bộ phạm vi nghiên cứu của đồ án có diện tích 3.744 ha gồm sáu thôn của xã Hàm Hiệp trước đây; dân số dự báo khoảng 15.254 người vào năm 2028.
Đồ án xác định khu vực định hướng phát triển đô thị nén TOD, có phạm vi từ tuyến đường tránh Quốc lộ 1 đến tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam dự kiến, giới hạn từ phía trái tuyến Lê Duẩn nối dài đến sông Cà Ty.
Trong đó, vùng TOD cốt lõi khoảng 307 ha được định hướng phát triển đô thị nén gắn với giao thông công cộng. Về hạ tầng giao thông, khu vực có lợi thế nổi bật nhờ các trục động lực gồm: Đường sắt cao tốc, đường Lê Duẩn nối dài, cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết, đường tránh Quốc lộ 1, ĐT.718, ĐT.719B.
Đặc biệt, ga đường sắt tốc độ cao Phan Thiết theo dự kiến cũng đặt tại khu vực này đã được định hướng quy hoạch gồm ba lớp không gian: khu phục vụ hành khách; khu thương mại - dịch vụ và vùng đô thị TOD rộng từ 250 - 300 ha xung quanh.
Điều này cho thấy tư duy phát triển đã thay đổi. Nhà ga không còn là điểm dừng mà trở thành hạt nhân tạo ra dòng tiền, dân cư, dịch vụ và các hoạt động kinh tế mới. Một chuyên gia kinh tế cho rằng đây chính là vốn công “mồi” vốn tư, Nhà nước chỉ làm ga, phần thương mại từ 250 ha-300ha nhường sân cho nhà đầu tư, thu hút các nhà đầu tư bất động sản; tập đoàn lớn vào cuộc đua giành thị phần.
Ngoài TOD, khu vực này còn được định hướng phát triển khu công nghệ cao với quy mô dự kiến lên tới khoảng 864 ha vào năm 2033, bao gồm các trung tâm nghiên cứu, nhà máy công nghệ, trường học, bệnh viện và khu ở.
Nếu đặt toàn bộ bức tranh cạnh nhau, có thể thấy nơi đây đang dần hình thành mô hình tam giác phát triển gồm: hạ tầng giao thông chiến lược; đô thị TOD; khu công nghệ cao.
Tại đây, cấu trúc phát triển rất hiếm khi xuất hiện đồng thời ở một địa phương khi hội tụ năm loại hình: đường sắt cao tốc, đường bộ cao tốc, Quốc lộ 1, đường tỉnh và trục đô thị Lê Duẩn nối dài.
Đó là chưa kể các đường này sẽ kết nối với đường ven biển gần đó đi thẳng đến sân bay Phan Thiết, khu du lịch quốc gia Mũi Né… với khả năng tạo ra hệ sinh thái kinh tế quanh các đầu mối giao thông cực lớn bởi dòng người, dòng vốn, các hoạt động thương mại sẽ tự động dịch chuyển về khu vực này.
Hiện trạng khu vực vẫn chủ yếu là đất nông nghiệp, chiếm hơn 87% diện tích. Điều đó đồng nghĩa dư địa phát triển còn rất lớn, giúp địa phương có cơ hội quy hoạch bài bản ngay từ đầu thay vì phải chỉnh sửa trong một đô thị đã quá chật chội.
Tất nhiên, TOD không phải “chiếc đũa thần”. Nếu quy hoạch thiếu kiểm soát, khu vực này hoàn toàn có thể đối mặt nguy cơ sốt đất, phát triển lệch pha hoặc đô thị hóa quá nhanh trước khi hạ tầng xã hội theo kịp.
Nhưng nếu được triển khai đúng hướng, nơi đây có thể không chỉ là cửa ngõ mới của Phan Thiết hay Lâm Đồng mà còn trở thành một cực tăng trưởng mới của cả dải duyên hải Nam Trung Bộ.
