Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính về tình hình triển khai dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4 TP.HCM theo Nghị quyết số 220 của Quốc hội.
Bộ Xây dựng đánh giá nhiều hạng mục quan trọng của dự án đang chậm so với yêu cầu của Chính phủ, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) và phê duyệt các dự án thành phần.
Vành đai 4 có tổng mức đầu tư hơn 120.000 tỉ đồng
Theo Bộ Xây dựng, dự án Vành đai 4 TP.HCM có tổng chiều dài 159,31 km, được đầu tư theo quy mô đường cao tốc với 4 làn xe. Sơ bộ tổng mức đầu tư toàn dự án khoảng 120.413 tỉ đồng. Trong đó, vốn ngân sách trung ương khoảng 29.688 tỉ đồng, vốn ngân sách địa phương khoảng 40.093 tỉ đồng và vốn nhà đầu tư huy động khoảng 50.632 tỉ đồng.
Dự án được chia thành 10 dự án thành phần gồm 5 dự án đầu tư công phục vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xây dựng đường gom; 5 dự án PPP đầu tư xây dựng tuyến chính cao tốc.
Theo kế hoạch, dự án được triển khai từ năm 2025 và hoàn thành đưa vào khai thác trong năm 2029.
Bộ Xây dựng cho biết ngay sau khi Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư, các địa phương đã triển khai khảo sát địa hình, lập báo cáo nghiên cứu khả thi và đánh giá tác động môi trường.
Đến nay, nhóm dự án đầu tư công đã phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi được 4/5 dự án thành phần. Riêng dự án thành phần 1-1 do UBND TP.HCM làm cơ quan chủ quản hiện vẫn đang trong quá trình thẩm định.
Đối với 5 dự án về xây dựng tuyến chính cao tốc vẫn đang trong giai đoạn lập, thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi. Theo báo cáo, đã có 4/5 dự án PPP trình thẩm định, còn dự án thành phần 2-1 đang hoàn thiện hồ sơ.
Bộ Xây dựng cho biết Chính phủ từng yêu cầu các địa phương phải hoàn thành phê duyệt dự án thành phần đầu tư công trước ngày 31-12-2025 để khởi công trước ngày 30-6-2026. Tuy nhiên đến tháng 4-2026, mục tiêu này vẫn chưa đạt được.
Đối với các dự án PPP, yêu cầu hoàn thành phê duyệt và lựa chọn nhà đầu tư trước ngày 30-6-2026 cũng đứng trước nguy cơ chậm tiến độ khi đến nay chưa có dự án nào hoàn tất báo cáo nghiên cứu khả thi.
Giải phóng mặt bằng có nguy cơ không đạt kế hoạch
Bộ Xây dựng cho biết các địa phương đã triển khai cắm mốc ngoài thực địa, kiểm đếm, đo đạc và lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Tuy nhiên, tiến độ hiện nay được đánh giá là chưa đáp ứng yêu cầu.
Tỉnh Tây Ninh đã hoàn thành công tác cắm cọc GPMB và kiểm đếm, đồng thời phê duyệt phương án bồi thường cho 3/15 xã. Trong khi đó, TP.HCM và Đồng Nai vẫn đang tổ chức lập, thẩm định và phê duyệt phương án bồi thường.
Theo yêu cầu của Chính phủ, các địa phương phải bàn giao 70% mặt bằng trong tháng 6-2026, 90% trong tháng 9-2026 và hoàn tất toàn bộ mặt bằng trong năm 2026. Tuy nhiên, Bộ Xây dựng đánh giá công tác GPMB hiện “có nguy cơ không đạt được mục tiêu đề ra”.
Liên quan công tác tái định cư, các địa phương đã bước đầu xác định nhu cầu và chuẩn bị quỹ đất phục vụ bố trí dân cư. Trong đó, Đồng Nai dự kiến bố trí 8 khu tái định cư cho 1.119 hộ dân; Tây Ninh dự kiến 6 khu tái định cư, còn TP.HCM hiện vẫn đang kiểm đếm để xác định nhu cầu thực tế.
Đối với hạ tầng kỹ thuật, các địa phương cũng đang rà soát phạm vi ảnh hưởng và lập phương án di dời công trình điện, cấp thoát nước, viễn thông. Riêng Đồng Nai dự kiến phải di dời 19 công trình điện cao thế.
Trước nguy cơ chậm tiến độ, Bộ Xây dựng kiến nghị các địa phương xây dựng giải pháp cụ thể cho từng dự án thành phần và tăng cường kiểm tra, giám sát.
Bộ đề nghị khẩn trương hoàn thành thủ tục phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi đối với dự án thành phần 1-1 và toàn bộ 5 dự án PPP để triển khai các bước tiếp theo.
Ngoài ra, các địa phương cần đẩy nhanh công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tái định cư. Đồng thời chủ động bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng, nhất là vật liệu đắp nền, cát và đá phục vụ thi công.
