Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến Dự thảo thông tư về trình tự, thủ tục kiểm định và miễn kiểm định lần đầu đối với xe cơ giới, xe máy chuyên dùng; chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với phương tiện cải tạo; cũng như kiểm định khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy, thay thế Thông tư 47/2024.
Đề xuất cải tạo một số hạng mục vẫn được đăng kiểm
Dự thảo mới của Bộ Xây dựng quy định về các trường hợp ô tô có sự thay đổi về trang, thiết bị nội thất, ngoại thất nhưng không được coi là cải tạo. Với những trường hợp này, nếu các hạng mục còn lại đều đạt, chủ xe sẽ được cấp chứng nhận đăng kiểm điện tử và tem kiểm định.
Với trang thiết bị nội thất gồm bọc nội thất, thay đổi cơ cấu điều chỉnh ghế, màn hình giải trí, thiết bị âm thanh, camera quan sát, camera hành trình, điều khiển điều hòa, đèn trang trí trong xe.
Với trang bị ngoại thất gồm thay đổi cản trước, cản sau, lưới tản nhiệt, ốp sườn, ốp viền chắn bùn, cánh gió đuôi, ốp vành bánh xe theo tùy chọn của nhà sản xuất.
Các trang bị ngoại thất thay thế phải do nhà sản xuất cung cấp, đảm bảo sau khi lắp đặt, kích thước bao (dài x rộng x cao) của xe thực tế không vượt quá 100 mm so với thông số ban đầu; đồng thời khối lượng cơ bản không vượt quá sai số cho phép theo quy định tại quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.
Dự thảo cũng quy định cụ thể các trường hợp không được coi là cải tạo gồm:
- Xe cơ giới thay đổi một số kết cấu thùng hàng như bịt kín hoặc thay đổi kết cấu cánh cửa, thay thế tôn bọc dạng phẳng thành dạng sóng hoặc ngược lại;
- Bọc thêm tôn phần khung mui của xe mui phủ;
- Lắp thêm hoặc tháo bỏ nắp chắn bụi cho thùng chở hàng của ô tô tải tự đổ, rơ-moóc tải tự đổ, sơ mi rơ-moóc tải tự đổ;
- Lắp thay thế hoặc tháo bỏ nắp che khoang chở hàng, hành lý của ô tô pickup, lắp đặt thêm bậc bước chân lên xuống, trang trí ống xả, đai trang trí bảo hiểm đèn chiếu sáng, đèn tín hiệu, cánh lướt gió, mui gió...
Cần có hướng dẫn chi tiết, cụ thể hơn
Trao đổi với pv PLO, anh Nguyễn Khắc Trung, kinh doanh ngành bảo trì, bảo dưỡng và nâng cấp ô tô, cho rằng việc cơ quan chức năng cho phép xe thay đổi một số hạng mục mà vẫn được đăng kiểm là tín hiệu đáng mừng cho cả chủ xe lẫn đơn vị kinh doanh nội thất ô tô. Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn nhiều bất cập cần tháo gỡ.
Anh Trung chia sẻ, các cơ sở nâng cấp ô tô chuyên nghiệp, có tay nghề luôn đảm bảo tính an toàn cho phương tiện sẽ không xảy ra vấn đề gì. Tuy nhiên, có nhiều đơn vị nâng cấp đèn mà luồng sáng không hội tụ (bị tán xạ) thì không nên dễ dàng đạt kiểm định.
"Do đó cần có bộ hướng dẫn kỹ thuật cụ thể như cho phép độ đèn nhưng phải đảm bảo đúng quy chuẩn về cường độ và góc chiếu. Bởi việc điều chỉnh ánh sáng không đúng cách như nâng quá cao hoặc lắp thêm các thanh đèn trợ sáng sai quy định trên xe khách, xe tải, sẽ gây chói mắt và nguy hiểm cho người đối diện"- anh Trung nói.
Ông Huỳnh Minh Châu, Chuyên gia ô tô, xe máy cho rằng những hạng mục như bọc ghế, màn hình, âm thanh, camera, cản trước/sau, lưới tản nhiệt đa phần không trực tiếp làm thay đổi kết cấu chịu lực hay hệ thống an toàn cốt lõi (phanh, lái, treo, khung gầm). Vì vậy, việc thay đổi những hạng mục này không coi là cải tạo là hợp lý, giúp giảm thủ tục và chi phí cho người dân.
“Tuy nhiên, cần quy định kèm theo như giới hạn kích thước ±100 mm, khối lượng trong sai số cho phép, phụ kiện chính hãng là điểm mấu chốt để tránh bị lạm dụng”- ông Châu chia sẻ.
Theo ông Châu, các chi tiết nội thất tác động thấp nếu lắp đúng chuẩn, camera hành trình, màn hình, âm thanh gần như không ảnh hưởng an toàn vận hành. Chỉ rủi ro nếu làm sai và độ ghế sai kỹ thuật ảnh hưởng tư thế lái, giảm khả năng kiểm soát.
Một số bộ phận ngoại thất có phần nhạy cảm hơn, ví dụ như cản trước/sau, body kit, nếu đúng thiết kế của hãng thì gần như an toàn. Trường hợp chủ xe lắp ráp phải hàng trôi nổi, có thể làm sai vùng hấp thụ lực khi va chạm.
Tương tự như vậy đối với các bộ phận khác khi lắp vào có thể ảnh hưởng đến khả năng quan sát, khoảng cách an toàn khi lưu thông đô thị của người lái xe.
Ông Vũ Văn Khoa, chuyên về âm thanh xe hơi, bày tỏ lo ngại về quy định mới chỉ cho phép chủ xe lắp đặt các phụ kiện nội và ngoại thất chính hãng. Trong trường hợp muốn lắp phụ kiện xe hơi từ bên ngoài, chủ xe phải có giấy xác nhận an toàn từ phía hãng sản xuất thì mới được đăng kiểm.
"Quy định này không khác gì những thủ tục hoán cải, cải tạo phức tạp và khó khăn như trước đây. Nếu quy định bắt buộc phải có sự xác nhận của hãng đối với các phụ kiện nội, ngoại thất thì các đơn vị nâng cấp độc lập sẽ gặp khó"- ông Khoa nói.
Lắp nội, ngoại thất không ảnh hưởng đến đặc tính ô tô
Theo TS Nguyễn Thành Sa, Phụ trách Viện cơ khí, Trường ĐH Giao thông Vận tải TP.HCM, các thay đổi như bọc nội thất, thay đổi cơ cấu điều chỉnh ghế, màn hình giải trí, thiết bị âm thanh, camera ... từ lâu đã được lắp thêm khá phổ biến trên ô tô, đặc biệt trên các ô tô bình dân hoặc đời cũ. Các trang thiết bị nội thất này giúp tăng tính tiện nghi và trải nghiệm khi lái xe.
Tương tự, với các trang thiết bị ngoại thất như cản trước, cản sau, lưới tản nhiệt, ốp sườn, ốp viền chắn bùn, ốp vành bánh xe... thường được chủ xe gắn thêm để nhìn cá tính và hiện đại hơn. Các trang thiết bị này ảnh hưởng rất nhỏ đến đặc tính của ô tô trên đường. Với các yêu cầu kèm theo khi lắp thêm ở kích thước bao và sai số khối lượng cơ bản, chúng càng không phải là yếu tố gây ảnh hưởng đến an toàn giao thông.
“Dự thảo mới của Bộ Xây dựng hướng dẫn chi tiết hơn các trường hợp cải tạo thêm, vì vậy nếu thông qua sẽ giúp công tác kiểm định kỹ thuật ô tô được thuận lợi và người dân cũng an tâm hơn khi gắn thêm các thiết bị phụ trên ô tô”- TS Thành Sa nhận định.
