Podcast:
Lái xe trên cao tốc luôn mang lại cảm giác thuận tiện nhờ tốc độ ổn định và hành trình thông thoáng. Tuy nhiên, đây cũng là môi trường mà mọi tình huống bất ngờ đều diễn ra nhanh hơn rất nhiều so với đường phố thông thường. Chỉ một cú phanh gấp phía trước, một chiếc lốp nổ ở tốc độ cao hay một pha chuyển làn thiếu quan sát cũng có thể đẩy tài xế vào tình huống cực kỳ nguy hiểm.
Điều tạo nên khác biệt giữa một pha xử lý an toàn và một tai nạn nghiêm trọng không nằm ở may mắn, mà ở kỹ năng phản xạ và sự bình tĩnh của người cầm lái. Các nguyên tắc lái xe phòng thủ trên cao tốc như giữ khoảng cách, quan sát xa và tránh đánh lái gấp luôn được các tài liệu an toàn giao thông khuyến nghị vì có thể giảm đáng kể nguy cơ va chạm.
Dưới đây là 5 kỹ năng quan trọng mà bất kỳ tài xế nào cũng nên ghi nhớ.
1. Giữ khoảng cách an toàn và luôn có "đường thoát"
Trên cao tốc, sai lầm phổ biến nhất là bám đuôi xe trước quá sát. Ở tốc độ 80-120 km/h, chỉ cần xe phía trước phanh gấp, bạn sẽ gần như không còn đủ thời gian xử lý.
Vì vậy, hãy luôn duy trì khoảng cách tối thiểu theo quy tắc 3 giây trong điều kiện khô ráo, tăng lên 4-6 giây khi trời mưa hoặc mặt đường trơn. Quan trọng hơn, đừng chỉ nhìn xe trước mặt mà hãy chủ động tạo sẵn "đường thoát" ở làn bên cạnh hoặc lề khẩn cấp để tránh bị dồn vào thế bí khi sự cố xảy ra.
2. Kỹ năng phanh khẩn cấp nhưng không hoảng loạn
Khi gặp vật cản bất ngờ, phản xạ bản năng của nhiều người là đạp phanh thật mạnh rồi đánh lái né gấp. Đây là nguyên nhân khiến xe dễ mất lái hoặc lật xe ở tốc độ cao.
Cách xử lý đúng là giữ chắc vô lăng, mắt nhìn về hướng an toàn muốn xe đi tới và phanh dứt khoát theo lực tăng dần. Nếu xe có ABS, hãy đạp phanh mạnh và giữ nguyên lực, để hệ thống tự chống bó cứng bánh.
Điều tối kỵ là vừa phanh gấp vừa giật lái liên tục, bởi quán tính trên cao tốc lớn hơn rất nhiều so với chạy phố.
3. Bình tĩnh xử lý khi nổ lốp ở tốc độ cao
Nổ lốp là một trong những sự cố đáng sợ nhất trên cao tốc, đặc biệt với người mới.
Khi xe bị nổ lốp, tuyệt đối không đạp phanh ngay lập tức. Việc này có thể khiến xe xoay ngang hoặc văng khỏi làn. Thay vào đó, hãy giữ chặt vô lăng, nhả ga từ từ để xe giảm tốc tự nhiên, bật đèn cảnh báo và đưa xe dần vào làn khẩn cấp khi tốc độ đã đủ thấp.
Sự bình tĩnh trong 5-10 giây đầu tiên thường là yếu tố quyết định an toàn.
4. Quan sát xa để đọc trước nguy hiểm
Một tài xế có kinh nghiệm trên cao tốc không chỉ nhìn xe ngay trước đầu xe, mà luôn quét tầm nhìn xa 10-15 giây phía trước để đọc sớm tình huống.
Kỹ năng này giúp bạn nhận ra sớm đèn phanh dây chuyền, xe chuyển làn đột ngột, chướng ngại vật rơi trên đường hoặc điểm ùn ứ phía xa. Càng phát hiện sớm, thao tác xử lý càng nhẹ nhàng và an toàn hơn.
Đây là kỹ năng đặc biệt quan trọng khi chạy cao tốc đông xe hoặc ban đêm.
5. Không đánh lái gấp khi xe lỡ chạm mép đường
Một tình huống rất nguy hiểm là xe bị lệch hai bánh xuống mép đường hoặc dải rumble strip, khiến tài xế giật mình và bẻ lái mạnh để quay lại làn.
Phản xạ này dễ khiến xe mất cân bằng, văng ngang hoặc va chạm với xe ở làn kế bên. Cách xử lý an toàn là giữ vô lăng thẳng, nhả ga, để xe chậm lại rồi từ từ đưa xe trở lại làn bằng góc lái nhỏ. Rất nhiều tai nạn xe trên cao tốc bắt nguồn từ việc "sửa lái quá tay".
Kỹ năng đúng có thể quyết định sự sống còn
Trên cao tốc, mọi tình huống đều xảy ra trong tích tắc, nên kỹ năng xử lý đúng quan trọng không kém việc tuân thủ tốc độ.
5 kỹ năng gồm giữ khoảng cách, phanh khẩn cấp đúng cách, xử lý nổ lốp, quan sát xa và sửa lái mượt khi lệch làn đều là những nguyên tắc có thể giúp tài xế tránh được tai nạn nghiêm trọng.
Điều quan trọng nhất là luôn giữ bình tĩnh. Trong nhiều trường hợp, chính sự hoảng loạn mới là nguyên nhân nguy hiểm hơn cả sự cố ban đầu.
