Chỉ vì lý do đơn giản là Nirupama muốn thành hôn với một nhà báo khác nhưng người thanh niên này lại thuộc đẳng cấp thấp hơn, và cô đã mang thai. Sau khi về nhà với cố gắng cuối cùng nhằm thuyết phục gia đình, Nirupama Pathak nhắn tin với bạn trai là cô đang bị gia đình nhốt trong buồng tắm và khóa chặt cửa. Ngày 29/4/2010, người ta phát hiện Nirupama đã chết.
Gia đình tuyên bố Nirupama tự sát, và còn đệ đơn kiện bạn trai của nữ nhà báo xấu số tội cưỡng bức và xúi giục tự sát. Nhưng kết quả khám nghiệm tử thi cho thấy Nirupama chết do ngạt thở. Cảnh sát đã tiến hành bắt giữ người mẹ ác độc Sudha Pathak. Vụ án hiện đang được tòa án xét xử công khai. Vụ án này sau đó đã đẩy vấn đề giết người vì danh dự vào trung tâm các cuộc tranh cãi của mọi người dân Ấn Độ.
Bà Sudha Pathak (bìa trái), mẹ của nạn nhân Nirupama, trong đồn cảnh sát ở Koderma, bang Jharkhand miền đông Ấn Độ, ngày 3/5/2010
Nói đến hiện tượng giết người vì danh dự, người ta thường liên tưởng đến Afghanistan dưới thời Taliban cai trị hơn là liên hệ đến Ấn Độ của thế kỷ XXI. Nhưng, thật ra hiện tượng này thường xuyên xảy ra trong những vùng làng quê hẻo lánh ở miền Bắc Ấn Độ, nơi mà những ai cả gan dám vượt qua những định kiến về đẳng cấp xã hội sẽ phải trả giá bằng chính mạng sống của mình!
Vụ án Nirupama - thuộc tầng lớp trung lưu thành thị và có văn hóa được đăng tải ngay trên trang nhất của báo chí Ấn Độ. Các nhà hoạt động xã hội nói hàng năm có hàng chục người, cả phụ nữ lẫn trẻ em đã bị mất mạng hết sức vô lý vì "danh dự". Họ là nạn nhân của hệ thống đẳng cấp cực đoan đã bám rễ sâu vào ý thức của người dân Ấn Độ, ở đó quy định địa vị xã hội của một cá nhân căn cứ vào đẳng cấp xuất thân của người này.
Ranbir Singh, nhà xã hội học ở bang Haryana hiện là cố vấn cho Viện Phát triển nông thôn Haryana, nói: "Các đẳng cấp cao hơn kiêu hãnh giám sát đất đai và quyền lực trong cộng đồng. Họ có thể khiến cho những người trẻ tuổi có giáo dục nhưng thất nghiệp và phần đông là chưa có gia đình đánh mất lòng tự trọng". Những ai dám vượt qua giới hạn đẳng cấp sẽ bị trừng trị không thương tiếc.
Trong vụ án mới đây nhất tại một ngôi làng ở bang Haryana, cô gái Dalit 18 tuổi và cha của cô bị thiêu sống bởi những người Jat (người Ấn - Âu sống ở Punjab và một số vùng ở tây bắc Ấn Độ và Pakistan) sau một cuộc tranh cãi về... một con chó! Phụ nữ trưởng thành là mối đe dọa nếu họ không bị kìm kẹp về mặt "đạo đức". Thanh niên nơi đây buộc phải tìm mua cô dâu ở những bang khác của Ấn Độ bởi vấn đề giới tính ở đây chênh lệch lớn: 861 nữ/1.000 nam do tư tưởng trọng nam khinh nữ.
Số liệu thống kê cũng cho thấy những vụ giết người vì danh dự ở bang Haryana cũng hết sức tệ hại: các nhóm nắm quyền hành trong tay gọi là "khap" điều hành những phiên tòa "chiếu lệ" đưa ra những mệnh lệnh giống như sắc dụ Hồi giáo để hành hình những ai dám vượt qua ranh giới đẳng cấp.
Tình hình càng trầm trọng thêm trước sự hình thành lối sống hiện đại theo kiểu phương Tây, nghĩa là ngày càng có nhiều nam, nữ thanh niên muốn kết hôn vì tình yêu thay vì phải nghe theo sự sắp đặt của gia đình hay sự cân nhắc về đẳng cấp xã hội. Các "khap" chống đối kịch liệt những cuộc hôn nhân giữa phụ nữ đẳng cấp cao hơn với những người đàn ông thuộc đẳng cấp thấp hơn và những người hạ đẳng.
Bản thân các "khap", trung tâm quyền lực của cộng đồng người Jat sở hữu đất đai, đang mất dần đi ảnh hưởng do sự thay đổi về kinh tế, nền chính trị dân chủ theo chủ nghĩa bình quân đang mạnh lên cùng với sự biến động về dân số - do đó mà, theo các quan sát, hành động tàn bạo (giết người vì danh dự) là điều cần thiết để họ tái thiết lập những đặc quyền của họ.
Prem Chowdhry, chuyên gia thuộc Hội đồng Nghiên cứu lịch sử Ấn Độ ở New Delhi, giải thích: "Do địa vị xã hội của các "khap" này đang có chiều hướng đi xuống nên họ hết sức cố gắng khẳng định sự tồn tại bằng cách tự ý làm luật để áp đặt những người khác nghe theo".
Một tháng trước khi xảy ra cái chết đau lòng của nữ nhà báo Nirupama Pathak, một phiên tòa ở Haryana đã tuyên án tử hình 5 người vì tội đã sát hại cặp vợ chồng cùng làng và cùng một "gotra", hay nhóm các gia đình cùng một dòng dõi. Manoj Banwala, 23 tuổi, và Babli, 19 tuổi, dân làng Karoran bang Haryana, tự ý kết hôn chống lại ý muốn của gia đình cô dâu vào ngày 7/4/2007. Dưới áp lực của "khap", dân làng đã quay sang chống lại cuộc hôn nhân buộc hai người phải trốn sang thành phố lân cận, nơi 2 tháng sau họ bị giết chết theo lệnh của "khap".
Một cuộc điều tra tiết lộ chính người cảnh sát được phân công bảo vệ đôi vợ chồng trẻ này đã ngấm ngầm thông tin cho những kẻ giết người. Khi tòa án ra phán quyết trừng phạt, các "khap" liền ra mặt chống đối quyết liệt, đồng thời yêu cầu chính quyền có sự thay đổi luật hôn nhân Hindu, trong đó cấm những cuộc hôn nhân cùng một "gotra".
Theo Diên San (ANTG/Time)
