Bà Phạm Phương Thảo: Xây dựng TP.HCM thành một thành phố đại học

Chiều 7-1, Học viện Cán bộ TP.HCM và Trường ĐH Thủ Dầu Một tổ chức hội thảo khoa học quốc gia Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trên địa bàn TP.HCM theo tinh thần Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị.

Phân cấp cho hiệu trưởng tuyển dụng giáo viên

Tại hội thảo, bà Phạm Phương Thảo, nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM, nhìn nhận TP.HCM là địa phương quan tâm đầu tư cho giáo dục đào tạo rất lớn từ sau giải phóng miền Nam. Thành phố đã chọn một số năm làm “năm giáo dục”, đơn cử là năm 1999.

Thành phố cũng là nơi quy hoạch mạng lưới trường lớp khá sớm, thực hiện xã hội hóa giáo dục rất tốt. Đồng thời, TP.HCM đi đầu trong phổ cập giáo dục từ mầm non đến phổ thông; thí điểm nhiều chương trình và có sự chuyển biến về chất lượng đào tạo.

Tuy nhiên, so với yêu cầu phát triển vẫn còn nhiều hạn chế. Bà Thảo nhìn nhận thành phố còn thiếu phòng học, thiếu giáo viên. Giáo dục đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu phát triển. “Trước đây chúng ta hay nói thừa thầy thiếu thợ, còn bây giờ là thiếu thầy, thiếu thợ”, bà Thảo nói.

Theo bà Phạm Phương Thảo, trong bối cảnh khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, yêu cầu chuyển đổi số và chuyển dịch cơ cấu kinh tế đòi hỏi thành phố phải tăng tốc. Sự hội nhập sâu rộng yêu cầu thành phố tiếp cận cái mới nhưng phải giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Từ đó, bà đề nghị quy hoạch mạng lưới trường lớp tốt hơn sau khi thành phố mở rộng không gian phát triển, khắc phục nhanh tình trạng thiếu phòng học. “Để giải quyết thiếu trường lớp, bên cạnh đầu tư công, cần chú ý xã hội hóa”, bà nêu.

Đáng chú ý, bà Phạm Phương Thảo đề nghị phân cấp mạnh cho hiệu trưởng các trường trong việc xử lý tình hình thiếu giáo viên. “Hiệu trưởng có thể hợp đồng giáo viên, mời gọi cộng tác viên, thậm chí hợp đồng với giảng viên nước ngoài”, bà Thảo nói và đề nghị cần đột phá chương trình đào tạo tiếng Anh từ mẫu giáo, giảm áp lực thi cử và coi trọng giáo dục đạo đức, văn hóa con người Việt Nam.

Nguyên Chủ tịch HĐND TP.HCM đặt vấn đề: TP.HCM có thể xây dựng thành một thành phố đại học không?

Theo bà, thành phố cần quy hoạch từng cụm đại học, tập trung xây dựng các trường đại học tinh hoa, đáp ứng nhu cầu phát triển, tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho cả khu vực.

“Chúng ta rất vui mừng khi thấy Trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn mỗi năm thu hút hàng ngàn sinh viên nước ngoài đến nghiên cứu học tập. Nhiều trường khác cũng có thể thực hiện điều này, đồng thời tổ chức cho sinh viên đi thực tập, nghiên cứu nước ngoài…”, bà nêu ý kiến.

Giáo dục chưa thực sự hạnh phúc?

TS Nguyễn Toàn Thắng, Học viện Cán bộ TP.HCM, nhìn nhận nước ta có chủ trương xây dựng trường học hạnh phúc. Tuy nhiên, qua nghiên cứu, TS Thắng nhận thấy với áp lực về chương trình hiện nay, cả học sinh, giáo viên và phụ huynh chưa có biểu hiện hạnh phúc thật sự.

“Cũng là một phụ huynh, tôi cảm thấy rất lo lắng khi con của mình đi học về với áp lực bài vở rất lớn”, TS Thắng nói.

Theo bà, mặc dù quy định của Bộ GD&ĐT là thầy cô không được giao bài tập về nhà nhưng thực tế chương trình học rất nặng. Trong khi đó lại cấm dạy thêm, học thêm nên học sinh không được bổ sung kiến thức, nhất là với những em có năng lực tự học chưa tốt.

Về phía cha mẹ, phần lớn dành thời gian cho công việc nên không thể đồng hành với con. Điều này dẫn đến tình trạng học sinh rơi vào trạng thái cực kỳ áp lực, bị ảnh hưởng về tâm lý.

“Hôm qua con tôi đi học về và phải làm bài tập trong trạng thái rất mệt mỏi lúc 7-8 giờ tối. Khi bị yêu cầu ngồi viết lại, con đã ngồi khóc và nói con không muốn đi học nữa”, TS Thắng chia sẻ.

Theo bà, giáo dục đang tạo ra gánh nặng lớn về lượng tri thức đối với học sinh và áp lực thành tích đối với thầy cô.

“Chúng ta xây dựng môi trường giáo dục hạnh phúc như thế nào khi vẫn còn loay hoay với những bất cập như vậy?”, TS Thắng đặt vấn đề. Bà đề nghị xây dựng mô hình hỗ trợ tâm lý cho người học, phụ huynh và giáo viên, cùng các sáng kiến giảm tải áp lực giáo dục.

Phát biểu kết luận hội thảo, PGS.TS Nguyễn Văn Y, Giám đốc Học viện Cán bộ TP.HCM, cho biết hội thảo đã khẳng định cần quyết tâm triển khai thực hiện Nghị quyết 71 tại TP.HCM theo hướng đổi mới căn bản, toàn diện nội dung, chương trình và phương pháp giáo dục - đào tạo.

Thực tiễn triển khai cho thấy nếu không đổi mới mạnh mẽ nội dung, chương trình đào tạo theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học, gắn với yêu cầu phát triển của khoa học - công nghệ thì giáo dục - đào tạo khó tạo ra đột phá, làm tiền đề thúc đẩy sự phát triển toàn diện, bền vững của TP.

Theo ông, cần chú trọng công tác dự báo để xây dựng nguồn nhân lực của TP thích ứng với xu hướng chuyển đổi; xây dựng cơ sở giáo dục đại học thực sự trở thành trung tâm kiến tạo tri thức, trung tâm đổi mới sáng tạo và phát triển khoa học công nghệ, góp phần quan trọng vào quá trình đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo….