Ngày 2-6, có 2 người thiệt mạng ở Kenya trong cuộc biểu tình phản đối kế hoạch của Mỹ nhằm xây dựng tại Kenya một cơ sở cách ly những công dân Mỹ từng tiếp xúc với virus Ebola, theo hãng tin Reuters.
Tòa án Tối cao Kenya ngày 2-6 đã tiếp tục ngăn chặn kế hoạch xây dựng cơ sở này thêm ba tuần nữa. Tòa án cũng yêu cầu chính phủ công khai thỏa thuận đã ký với Mỹ.
Cơ sở dự kiến gồm 50 giường, đặt tại căn cứ không quân Laikipia ở miền trung Kenya, nhằm tiếp nhận những công dân Mỹ từng tiếp xúc với virus Ebola tại CHDC Congo hoặc Uganda.
Kế hoạch này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ nhiều người dân Kenya. Họ cáo buộc Mỹ đang chuyển gánh nặng và rủi ro y tế của việc chăm sóc các bệnh nhân có nguy cơ nhiễm bệnh sang Kenya.
Tòa án Tối cao Kenya tuần trước đã tạm thời đình chỉ kế hoạch này để xem xét một vụ kiện do một tổ chức vận động pháp lý đệ trình. Tuy nhiên, theo một quan chức Mỹ và các nguồn tin ngoại giao, máy bay quân sự Mỹ vẫn tiếp tục vận chuyển nhân sự và trang thiết bị đến đây trong những ngày gần đây.
Thẩm phán Patricia Nyaundi của Tòa án Tối cao Kenya hôm 2-6 đã ban hành lệnh cấm chính phủ Kenya thực hiện bất kỳ bước đi nào nhằm xây dựng hoặc đưa cơ sở này tại thị trấn Nanyuki vào hoạt động trước khi vụ việc được giải quyết.
Thẩm phán cũng yêu cầu chính phủ công khai toàn bộ các thỏa thuận và quy trình vận hành liên quan cơ sở này trong vòng 7 ngày, đồng thời ấn định phiên điều trần tiếp theo vào ngày 23-6.
Quan chức y tế cấp cao của Mỹ Mehmet Oz tại cuộc họp báo ở Nhà Trắng hôm 2-6 nói rằng chính quyền của Tổng thống Donald Trump tin tưởng Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ có thể phối hợp với Kenya để thành lập cơ sở này.
“Tôi nghĩ chúng tôi sẽ đạt được... một thỏa thuận rất có lợi với Kenya. Họ sẽ làm điều đúng đắn cho tất cả mọi người, và tôi cho rằng đây là một giải pháp hoàn hảo” - ông Oz nói.
Hàng trăm người đã biểu tình phản đối kế hoạch này tại Nanyuki từ ngày 1-6. Ông Patrick Wahome, một trong những người tổ chức biểu tình, cho biết 2 người đã thiệt mạng do trúng đạn sau khi cảnh sát nổ súng. Một nguồn tin an ninh cũng xác nhận với Reuters về 2 người tử vong nhưng không nêu rõ nguyên nhân.
Hôm 1-6, Tổng thống Kenya - ông William Ruto cho biết cơ sở cách ly này là một phần trong kế hoạch phòng chống dịch bệnh của Kenya và chương trình hợp tác y tế lâu năm giữa nước này với Mỹ. Mỹ tuần trước thông báo sẽ cấp 13,5 triệu USD cho nỗ lực của Kenya nhằm chuẩn bị ứng phó Ebola.
Ông Ruto khẳng định cơ sở này sẽ phục vụ cả người dân Kenya lẫn công dân nước ngoài.
“Chúng tôi là một chính phủ có trách nhiệm. Chúng tôi biết mình đang làm gì” - tổng thống Kenya nói.
Ngày 2-6, ông Ruto tiếp tục bảo vệ đề xuất này.
“Cơ sở cách ly đang được thiết lập tại căn cứ không quân Laikipia với sự hỗ trợ của Mỹ không phải là điều gì đặc biệt hay chưa từng có, mà là một phần của hệ thống chuẩn bị ứng phó quy mô rộng hơn của quốc gia” - ông viết trên mạng xã hội X.
Về tình hình dịch Ebola, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuần trước cho biết đợt bùng phát chủng Ebola Bundibugyo hiếm gặp này đã gây ra hơn 200 ca tử vong nghi do Ebola và khoảng 900 ca nghi nhiễm. Dịch bệnh đã lan từ miền đông CHDC Congo sang nước láng giềng Uganda.
Hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu nào đối với chủng virus này.
WHO cho biết hôm 2-6 rằng CHDC Congo ghi nhận 321 ca bệnh được xác nhận và 116 ca nghi nhiễm. Số ca nghi nhiễm đã giảm đáng kể sau khi hàng trăm trường hợp được loại trừ qua quá trình điều tra dịch tễ.
Bộ Y tế Uganda ngày 2-6 xác nhận thêm 6 ca mắc mới, nâng tổng số ca bệnh được xác nhận tại nước này lên 15.
