Hãng Reuters ngày 28-5 dẫn 4 nguồn thạo tin cho biết Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, nhưng Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn chưa chính thức phê duyệt.
Theo hãng tin Axios, đơn vị đầu tiên đưa tin về diễn biến này, thỏa thuận quy định cách xử lý kho uranium được làm giàu ở mức cao của Iran. Đây cũng sẽ là một trong những vấn đề đầu tiên được đưa ra thảo luận trong khoảng thời gian gia hạn 60 ngày.
Nhà Trắng từ chối bình luận về thông tin trên. Iran cũng chưa lên tiếng về thông tin trên.
Chính quyền ông Trump nhiều lần khẳng định một thỏa thuận chấm dứt xung đột đã đến rất gần, song phía Iran thường bác bỏ hoặc giảm nhẹ các tuyên bố này.
Ban đầu, ông Trump nói cuộc chiến có thể kéo dài từ 4-6 tuần, nhưng đến nay xung đột đã bước sang tháng thứ ba. Có thời điểm, ông Trump cho rằng chiến sự có thể kết thúc chỉ trong vài ngày, nhưng sau đó lại ám chỉ cuộc xung đột có thể còn kéo dài.
Cuối tuần qua, kỳ vọng về một thỏa thuận gia tăng mạnh sau khi ông Trump hủy các kế hoạch cuối tuần để ở lại Washington DC và thậm chí không tham dự lễ cưới của con trai, với lý do “các tình huống liên quan công việc chính phủ”.
Tuy nhiên, hôm 28-5, một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump đã giảm nhẹ khả năng đạt được thỏa thuận ngay lập tức, dù cho biết 2 bên đã đạt đồng thuận về nguyên tắc đối với những nội dung khái quát của thỏa thuận.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran hiện đang xoay quanh nhiều vấn đề gai góc và cũng là những điểm nghẽn bấy lâu giữa hai bên, từ chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo cho tới các lệnh trừng phạt kinh tế.
Một trong những điểm nóng lớn nhất là eo biển Hormuz. Tehran xem quyền kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này là đòn bẩy quan trọng, trong khi Washington coi việc phong tỏa các cảng biển của Iran là công cụ gây áp lực chủ chốt.
Vấn đề hạt nhân tiếp tục là trọng tâm tranh cãi. Mỹ cho rằng Iran muốn phát triển bom hạt nhân, còn Tehran khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích hòa bình.
Ngoài ra, Washington cũng muốn Iran hạn chế tầm bắn tên lửa đạn đạo để không thể vươn tới Israel. Tehran nhiều lần bác bỏ yêu cầu này, cho rằng năng lực tên lửa là quyền phòng vệ không thể đem ra thương lượng.
Về kinh tế, Iran đang thúc đẩy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng hàng chục tỉ USD tài sản bị đóng băng ở nước ngoài, đồng thời yêu cầu được bồi thường thiệt hại chiến tranh.
