Công an tỉnh Bình Thuận vừa có khuyến cáo về một loại ma túy tổng hợp mới xuất hiện tên fentanyl, có thể gây nghiện gấp 50 lần heroine, 100 lần morphine và là nguyên nhân gây tử vong hàng đầu, do dùng quá liều.
![Fentanyl nếu không dùng để chữa bệnh có thể là loại ma túy tổng hợp cực độc. ma túy tổng hợp](https://image.plo.vn/w1000/Uploaded/2024/yqdxwpwjv/2024_08_18/ma-tuy-tong-hop2-5593.jpg.webp)
“Fentanyl được tổng hợp bất hợp pháp và được dùng như một loại ma túy tổng hợp, trộn lẫn với heroin, cocain hoặc ma túy tổng hợp để tăng độ “phê”. Việc sử dụng “Fentanyl” và các chất dẫn xuất của nó không vì mục đích chữa bệnh có thể để lại những hậu quả nghiêm trọng về mặt sức khỏe. Chỉ cần 0,2 miligram, tức chỉ một chấm bằng đầu bút chì, nếu chấm vào da và thẩm thấu vào tĩnh mạch đã có thể gây sốc và chết ngay sau đó”, Phòng Cảnh sát điều tra về tội phạm ma túy Công an Bình Thuận nêu.
Cụ thể, fentanyl được bán dưới dạng viên nén, dạng bột hoặc dung dịch với các tên như “sứ trắng”, heroin tổng hợp… Đôi khi chúng được bán lẻ dưới dạng bột hòa với cocain hoặc heroin hoặc dạng tân dược chứa fentanyl giả.
Người sử dụng không có kinh nghiệm rất dễ tử vong vì họ không biết đang dùng loại gì và hàm lượng bao nhiêu.
Các tiền chất chính để sản xuất các chất ma túy này như NPP (N-Phenethy-4-Piperidone), 4-ANPP (4-Anilino-N-Phenethylpiperidine)... Các dụng cụ sản xuất dễ kiếm, giá rẻ, quy trình sản xuất các loại ma túy này đơn giản không cần kỹ thuật cao. Tại Việt Nam, fentanyl đã đưa vào danh mục II (các chất ma túy được dùng hạn chế trong phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, điều tra tội phạm hoặc trong lĩnh vực y tế theo quy định của cơ quan có thẩm quyền).
![So sánh giữa một liều heroin và một liều fentanyl có thể gây chết người. ma-tuy-tong-hop1.jpg](https://image.plo.vn/w1000/Uploaded/2024/yqdxwpwjv/2024_08_18/ma-tuy-tong-hop1-2346.jpg.webp)
“Để phòng tránh hiểm hoạ fentanyl, trước hết người dân, nhất là thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên nêu cao tinh thần cảnh giác, tìm hiểu và cập nhật thường xuyên về tác hại của hiểm họa ma túy; chú trọng vào các loại ma túy mới; ma túy “núp bóng” dưới dạng thực phẩm, đồ uống, thuốc lá, thảo mộc, “bóng cười”... Vận động quần chúng nhân dân phát hiện, thông báo, tố giác kịp thời cho lực lượng Công an nơi gần nhất”, Công an Bình Thuận khuyến cáo.
Theo Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Bộ Công an, fentanyl là một chất thuộc nhóm thuốc giảm đau Opioid được sử dụng có kiểm soát (kê theo đơn) trong điều trị bệnh ở nhiều nước bằng cách tiêm, xịt vào mũi, đặt vào miệng hoặc dán miếng dán lên da.
Tuy nhiên, fentanyl và các dẫn xuất của nó ngay từ khi xuất hiện đã có đặc tính gây nghiện rất cao và bị lạm dụng với mục đích ma túy. Việc sử dụng fentanyl được điều chế bất hợp pháp còn nguy hiểm hơn rất nhiều vì những sản phẩm này không được kiểm định chất lượng, hàm lượng, có khi chỉ một lượng cực nhỏ đã có thể gây tử vong cho người sử dụng.
Trong khi đó, các đối tượng sử dụng bất hợp pháp thường chuẩn bị từng liều riêng lẻ bằng cách cân đong với các dụng cụ đo lường thiếu chính xác dẫn đến nguy cơ quá liều một cách vô thức. Không chỉ uống hoặc tiêm chích fentanyl và các dẫn xuất mới gây nguy hiểm, trong một số trường hợp, chỉ cần vô tình hít phải hoặc để dây ra tay hoặc các niêm mạc mắt, mũi, miệng cũng gây nhiễm độc cho cơ thể.