Não bộ hoạt động liên tục để xử lý thông tin, điều chỉnh tâm trạng và duy trì cơ thể. Nhiều người thường chỉ chú trọng sức khỏe tim mạch hoặc cân nặng mà bỏ qua não bộ.
Chúng ta chỉ lo lắng khi thấy hay quên, đầu óc mơ hồ hoặc khó tập trung. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy nhiều thói quen hàng ngày đang âm thầm gây hại cho não. Theo thời gian, chúng ảnh hưởng đến trí nhớ và tăng nguy cơ suy giảm nhận thức.
Dưới đây là năm điều các nhà thần kinh học khuyên nên dừng lại càng sớm càng tốt.
Coi giấc ngủ là tùy chọn
Não bộ hoạt động rất tích cực trong khi bạn ngủ. Đây là thời gian não thực hiện bảo trì, loại bỏ chất thải và củng cố trí nhớ.
Thiếu ngủ mãn tính liên quan trực tiếp đến lão hóa não nhanh và các bệnh thần kinh. Các rối loạn như ngưng thở khi ngủ cũng ảnh hưởng nặng nề. Bác sĩ thần kinh giải thích rằng thiếu ngủ khiến não ít được phục hồi. Điều này gây hại cho quá trình điều chỉnh cảm xúc và sức khỏe mạch máu não.
Ngồi quá nhiều và lười vận động
Ngồi lâu làm suy giảm lưu lượng máu lên não và sức khỏe trao đổi chất. Bác sĩ cảnh báo tổn thương mạch máu nhỏ là nguyên nhân chính gây lão hóa nhận thức.
Ngược lại, hoạt động thể chất giúp hỗ trợ tuần hoàn máu não. Nghiên cứu cho thấy ngay cả bài tập nhẹ cũng cải thiện trí nhớ và chức năng điều hành.
Bác sĩ lưu ý rằng các hoạt động thụ động như lướt mạng xã hội liên tục không kích thích não bộ. Theo thời gian, sự thiếu kích thích sẽ báo hiệu cho não bộ giảm hoạt động.
Lạm dụng thiết bị kỹ thuật số và đa nhiệm
Việc liên tục chuyển đổi giữa điện thoại, email và mạng xã hội gây áp lực lớn lên não. Theo bác sĩ, sự chú ý bị phân tán khiến não luôn trong trạng thái cảnh giác cao độ. Điều này ngăn cản khả năng điều chỉnh cảm xúc và ghi nhớ.
Nhiều người lầm tưởng mình có thể làm nhiều việc cùng lúc. Bác sĩ khẳng định não chỉ chuyển đổi qua lại giữa các nhiệm vụ. Mỗi lần chuyển đổi đều tiêu tốn nguồn lực, làm giảm hiệu suất bộ nhớ và tăng sự phân tâm.
Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến
Chế độ ăn nhiều đường bổ sung và thực phẩm chế biến sẵn gây viêm nhiễm. Thói quen ăn vặt và uống đồ uống có đường khiến lượng insulin luôn ở mức cao.
Thực phẩm siêu chế biến làm gia tăng stress oxy hóa. Những tác động này khiến não bộ bị "sương mù" và giảm khả năng chịu đựng về mặt nhận thức. Ưu tiên thực phẩm nguyên chất sẽ giúp ổn định lượng đường trong máu và giảm viêm hiệu quả.
Phớt lờ các vấn đề về thính giác
Thính giác đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý thông tin của não bộ. Khi mất thính lực không được điều trị, não phải làm việc vất vả hơn để giải mã âm thanh.
Tình trạng này làm tăng gánh nặng nhận thức và giảm tương tác xã hội. Đây là những yếu tố liên quan đến suy giảm nhận thức nhanh hơn. Phát hiện sớm các vấn đề thính giác sẽ giúp bảo vệ não bộ lâu dài.
Chiến lược để có bộ não khỏe mạnh
Thay vì duy trì thói quen xấu, bạn hãy thử các phương pháp sau:
Bảo vệ giấc ngủ: Duy trì lịch ngủ đều đặn và tắt màn hình thiết bị điện tử sớm. Nếu có dấu hiệu ngáy hoặc ngưng thở, bạn nên đi khám ngay.
Vận động thường xuyên: Hãy ngắt quãng thời gian ngồi lâu bằng các bài tập aerobic hoặc tăng cường sức mạnh.
Cho não nghỉ ngơi: Dành những khoảng thời gian yên tĩnh trong ngày để tăng sự minh mẫn.
Dinh dưỡng cân bằng: Ưu tiên thực phẩm chế biến tối thiểu. Các chế độ ăn như Địa Trung Hải hoặc MIND rất tốt cho não.
Luôn học hỏi: Đọc sách và giải quyết vấn đề giúp não bộ duy trì khả năng thích nghi.
