Trước đây, Đoàn đóng đô tại vị trí đắc địa ở rạp Măng Non (khu Eden trên đường Đồng Khởi, quận 1) và thường xuyên biểu diễn phục vụ thiếu nhi hai suất mỗi tuần. Từ tháng 4-2010, khi khu Eden bị giải tỏa, Đoàn được bồi thường 39 tỉ đồng, và phía chủ đầu tư dự án thuê cho Đoàn một văn phòng tạm tại Trung tâm Văn hóa quận 11 trong hai năm, thuê chỗ biểu diễn tạm tại Trung tâm Văn hóa quận 1 ở sân Nguyễn Du trong một năm.
Có vở mà không có nơi diễn
Trong năm đầu tiên, dù không tốn tiền thuê rạp nhưng do chỗ biểu diễn và văn phòng, kho bãi ở hai nơi xa nhau, việc biểu diễn rối cạn của Đoàn đã gặp rất nhiều khó khăn. Sau một năm, hết thời hạn sử dụng chỗ biểu diễn được thuê cho hoạt động biểu diễn rối cạn của Đoàn gần như tê liệt. Hè năm 2011, Đoàn đầu tư gần 500 triệu đồng thực hiện vở rối-xiếc hoành tráng Cuộc phiêu lưu của Juliver. Vở có chất lượng tốt, có tiếng vang, khán giả ủng hộ nhưng lại không thể diễn thường xuyên vì không mướn được rạp. Nếu có mướn cũng ngoài các cao điểm đông khách như lễ, tết, Quốc tế Thiếu nhi, Trung thu, Noel… vì đơn vị cho mướn rạp ưu tiên cho những đơn vị thuê giá cao hơn.
Hè năm 2012, vở xiếc-rối Thạch Sanh của Đoàn rơi vào tình trạng tương tự. Đầu tư gần 300 triệu đồng Đoàn chỉ diễn được một số suất nhờ thuê mướn rạp của Đoàn xiếc TP.HCM.
Không gian của sân khấu thủy đình diễn rối nước mà Đoàn nghệ thuật Múa rối TP.HCM thuê tạm ở Bảo tàng Lịch sử TP.HCM quá chật hẹp. Ảnh: HÒA BÌNH
Tự xây cũng không xong
Từ những năm 1990, Đoàn đã thuê một mặt bằng nhỏ trong Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh TP.HCM dựng một thủy đình diễn nghệ thuật múa rối nước phục vụ du khách khá hiệu quả.
Năm 2000, do bảo tàng xây dựng mới, việc biểu diễn rối nước phải ngưng. Ông Nguyễn Đức Thế - Giám đốc Đoàn nghệ thuật Múa rối TP.HCM cho biết năm 2007, khi bảo tàng xây xong và đồng ý cho Đoàn dựng lại thủy đình thì lại không được phép xây dựng. Cơ quan quản lý "áp" Nghị quyết 11 của Chính phủ vào trong trường hợp này, không rót kinh phí xây dựng công trình, đầu tư trang thiết bị. Giám đốc Đoàn đề xuất phương án xây dựng thủy đình kinh phí dưới 500 triệu đồng, không dùng vốn ngân sách TP mà Đoàn tự đầu tư kinh phí nhưng vẫn không được chấp nhận. Trong khi đó, đã có nhiều hội thảo, cơ quan chức năng đã lên tiếng về việc du khách đến TP.HCM không có chỗ giải trí, thưởng thức nghệ thuật dân tộc.
Không rạp, không nhà…
So với lúc còn rạp Măng Non, Đoàn đã bị mất trắng mỗi năm 2,8 tỉ đồng từ doanh thu diễn hai suất mỗi tuần và tiền cho thuê rạp. Đời sống của các nghệ sĩ rối vốn eo hẹp phải trông chờ vào việc tự bươn chải biểu diễn phục vụ khán giả. Không chỉ vậy, việc xây dựng, phát triển của Đoàn cũng vì chuyện không rạp mà gần như bế tắc.
Từ tháng 4-2012, hợp đồng thuê văn phòng tạm của Đoàn với Trung tâm Văn hóa quận 11 đã hết hạn. Thương lượng mãi, Đoàn được gia hạn thêm bốn tháng, bắt buộc phải rời đi vào cuối tháng 9. Ngày ấy đã gần kề, vậy nhưng ông Nguyễn Đức Thế cho biết cơ quan chức năng vẫn chưa phản hồi về chỗ ở mới cho Đoàn.
| Sẽ giao rạp Lao Động cho Đoàn . Thưa ông, Đoàn nghệ thuật Múa rối TP.HCM sẽ di dời về đâu vào cuối tháng 9-2012 này? + Ông Vũ Trọng Nam, Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL TP.HCM: Sở vừa nhận được văn bản của UBND TP.HCM quyết định sửa chữa lại rạp Lao Động để làm trụ sở tạm cho đoàn rối. Kinh phí lấy từ tiền bồi thường giải tỏa rạp Măng Non trước đó. . Việc xin xây dựng thủy đình diễn rối nước của đoàn rối tại Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh TP.HCM là chính đáng, cần thiết và khả thi. Thế nhưng việc này lại không được giải quyết suốt hơn năm năm qua? + Việc xây dựng bảo tàng được tiến hành qua rất nhiều giai đoạn, đến nay mới hoàn thành. Việc xây dựng thủy đình diễn rối nước về cơ bản Sở đồng ý nhưng phải có thời gian tính toán thế nào hợp lý, không ảnh hưởng đến công năng của bảo tàng. _________________________________________ Theo quy hoạch dự kiến của TP.HCM, Đoàn sẽ sáp nhập với Đoàn nghệ thuật Xiếc TP.HCM và TP sẽ xây một khu rạp biểu diễn liên hợp theo chuẩn quốc tế dành cho xiếc và rối ở khu Phú Thọ, quận 11. Nhưng đã nhiều năm trôi qua, việc xây rạp liên hợp vẫn chưa tiến triển. Sở VH-TT&DL đã nhiều lần đề xuất UBND TP xét cấp trụ sở mới cho Đoàn ở các địa điểm như Trung tâm Văn hóa quận 3 trên đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, rạp Nhân Dân ở quận 5… Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có kết quả. Giám đốc Đoàn nghệ thuật Múa rối TP.HCM NGUYỄN ĐỨC THẾ |
HÒA BÌNH
