Mỹ tấn công Venezuela và bắt giữ vợ chồng Tổng thống Maduro: Loạt diễn biến đến lúc này

Sáng sớm 3-1 (giờ Venezuela), nhiều hãng tin cho biết thủ đô Caracas và các vùng lân cận của Venezuela ghi nhận một số vụ nổ lớn và có nhiều trực thăng quân sự bay tầm thấp trên bầu trời thủ đô.

Khoảng sau 2 giờ sáng 3-1 theo giờ địa phương Colombia, Tổng thống Colombia – ông Gustavo Petro kêu gọi Liên Hợp Quốc (LHQ) “triệu tập cuộc họp khẩn cấp” sau khi có thông tin về các vụ nổ được nghe thấy tại thủ đô Caracas.

“Ngay lúc này, họ đang ném bom Caracas. Hãy cảnh báo thế giới, Venezuela đã bị tấn công. Họ đang tấn công bằng tên lửa. Tổ chức các quốc gia châu Mỹ (OAS) và LHQ phải lập tức nhóm họp” – ông Petro viết trên mạng xã hội X.

Cũng trong rạng sáng 3-1, Bộ Thông tin và Truyền thông Venezuela dẫn lời Tổng thống Nicolás Maduro cáo buộc Mỹ tiến hành các cuộc tấn công quân sự nhằm vào đất nước của ông.

Theo chính quyền Caracas, các cuộc tấn công diễn ra ở thủ đô Caracas và các bang Miranda, Aragua và La Guaira. Tổng thống Maduro đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp do các tác nhân "hỗn loạn từ bên ngoài" và kêu gọi các lực lượng chính trị và xã hội "kích hoạt các kế hoạch huy động".

Đây cũng là khởi đầu cho một loạt sự kiện rung chuyển Nam Mỹ và gây rúng động toàn cầu.

Tổng thống Maduro và phu nhân bị lực lượng Mỹ bắt giữ

Rạng sáng 3-1, trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ đã tiến hành thành công một cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Venezuela, đồng thời cho biết Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cùng Phu nhân Cilia Flores đã bị bắt giữ và đưa ra khỏi nước này.

“Đây là một chiến dịch quy mô lớn, đã được tiến hành thành công. Các thông tin chi tiết sẽ được công bố sau” – ông Trump cho biết.

Số liệu công bố đến tối 3-1 (giờ địa phương) cho thấy ít nhất 40 người thiệt mạng do vụ tấn công, bao gồm dân thường và thành viên quân đội.

Sau tuyên bố của ông Trump, Phó Tổng thống Venezuela – bà Delcy Rodríguez cho biết chính phủ không biết hiện Tổng thống Maduro và phu nhân đang ở đâu.

“Chúng tôi yêu cầu chính phủ của Tổng thống Donald Trump ngay lập tức cung cấp bằng chứng cho thấy Tổng thống Maduro và đệ nhất phu nhân còn sống” – bà Rodríguez nói với đài truyền hình nhà nước Venezuela VTV.

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi sau đó nói rằng Tổng thống Venezuela – ông Nicolas Maduro sẽ sớm phải đối mặt "công lý Mỹ trên đất Mỹ, tại các tòa án Mỹ”.

Viết trên mạng xã hội X, bà Bondi dẫn lại bản cáo trạng đối với ông Maduro, trong đó cáo buộc nhà lãnh đạo Venezuela về các tội danh: “Âm mưu khủng bố ma túy, âm mưu nhập khẩu cocaine, tàng trữ và âm mưu tàng trữ súng máy và thiết bị hủy diệt nhằm vào Mỹ”.

Sáng 3-1, ông Trump đăng trên nền tảng Truth Social hình ảnh được cho là ông Maduro ở trên tàu chiến USS Iwo Jima của Mỹ.

Trong cuộc họp báo trưa 3-1, ông Trump cung cấp thông tin chi tiết về vụ tấn công. Ông nói rằng trong bối cảnh xuất hiện khoảng trống quyền lực, Washington không muốn lặp lại tình trạng để một người khác lên nắm quyền, chỉ để rồi tiếp diễn “cùng một tình cảnh trong suốt nhiều năm dài”.

Ông Trump gọi chiến dịch bắt vợ chồng ông Maduro là một “cuộc tấn công chưa từng thấy kể từ Thế chiến II”, ca ngợi đây là “một trong những màn phô diễn sức mạnh, uy lực và năng lực của Mỹ hiệu quả nhất” trong lịch sử.

Cũng theo ông Trump, với sự tham gia của lực lượng không quân, lục quân và hải quân Mỹ, chiến dịch đã thành công, không có thương vong nào phía Mỹ và không mất mát trang bị.

Chiều 3-11 (giờ Mỹ), đài CNN đưa tin rằng máy bay chở Tổng thống Maduro và phu nhân đã hạ cánh xuống căn cứ không quân Stewart thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia ở New York. CNN cũng cho biết ông Maduro bị giam tại Trung tâm Giam giữ Metropolitan (MDC) ở New York và sẽ ra tòa vào tuần tới.

Phản ứng mạnh từ Venezuela

Ngày 3-1, Hội đồng Quốc phòng Venezuela đã kích hoạt sắc lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp do Tổng thống Maduro ký ban hành sau các cuộc tấn công quân sự của Mỹ.

Ngoài ra, trong bài phát trước toàn quốc, bà Rodríguez yêu cầu trả tự do ngay lập tức cho vợ chồng ông Maduro, đồng thời cáo buộc những hành động của Mỹ chỉ nhằm chiếm đoạt các nguồn tài nguyên thiên nhiên của Venezuela.

“Toàn bộ Venezuela được kích hoạt, cùng với sắc lệnh đã được Tổng thống Maduro ký ban hành, tổng thống duy nhất của Venezuela; đất nước này chỉ có một tổng thống, đó là ông Nicolas Maduro. Sau khi sắc lệnh được ký, Hội đồng Quốc phòng Quốc gia đang tiến hành chuyển văn bản này tới Chủ tịch Tòa án Tối cao để được bảo đảm tính hợp hiến cần thiết” – bà Rodríguez nói.

Cùng với các quan chức cấp cao khác của Venezuela, bà Rodríguez mô tả việc bắt giữ ông Maduro và phu nhân là một vụ “bắt cóc”, cho rằng luật pháp quốc tế đã bị vi phạm và cáo buộc lực lượng Mỹ đã “tấn công dã man” sự toàn vẹn lãnh thổ của Venezuela.

Hãng thông tấn Venezuela AVN đưa tin rằng các nhà hoạt động xã hội, người dân và lực lượng tiên phong chính trị của chính quyền bang Mérida đã xuống đường biểu tình phản đối cuộc tấn công của Mỹ.

Tại bang Monagas, hàng trăm người đã tập trung tại quảng trường Bolívar để phản đối vụ tấn công của Mỹ.

Tại cuộc biểu tình, Thống đốc bang Monagas – ông Ernesto Luna yêu cầu Mỹ trả tự do cho các lãnh đạo Venezuela, khẳng định phía sau họ là cả một dân tộc đang ủng hộ.

Phản ứng trái chiều bên trong nước Mỹ

Phái đoàn nghị sĩ đảng Cộng hòa tại bang Florida lên tiếng ủng hộ cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela và việc bắt giữ vợ chồng Tổng thống Maduro.

“Một ngày mới đã đến với Venezuela và khu vực Mỹ Latinh. Mỹ và khu vực của chúng ta an toàn hơn nhờ sự lãnh đạo của Tổng thống Trump” – Thượng nghị sĩ Rick Scott viết trên X.

Hạ nghị sĩ Brian Mast, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, hoan nghênh chiến dịch là “một chiến thắng nữa” của chính quyền ông Trump nhằm “bảo vệ đất nước”.

Hạ nghị sĩ Mario Diaz-Balart, Phó Chủ tịch Ủy ban Chuẩn chi Hạ viện, ca ngợi các động thái của chính quyền đối với Venezuela thể hiện “sự lãnh đạo quyết đoán” và mô tả ông Maduro là “mối đe dọa an ninh quốc gia chưa từng có tiền lệ”.

Trong khi đó, Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện Chuck Schumer nói rằng ông vẫn chưa được báo cáo về chiến dịch của Mỹ tại Caracas dẫn đến việc bắt ông Maduro. Ông Schumer chỉ trích chính quyền ông Trump vì đã không xin phép quốc hội trước khi vụ tấn công xảy ra.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Andy Kim đặc biệt nhắm vào Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth liên quan chiến dịch này.

“Hai ông Rubio và Hegseth đã nhìn thẳng vào mắt từng thượng nghị sĩ vài tuần trước và nói rằng chuyện này không nhằm thay đổi chế độ. Khi đó tôi đã không tin họ, và giờ đây chúng ta thấy họ đã trắng trợn nói dối quốc hội” – ông Kim viết trên mạng xã hội X.

Thượng nghị sĩ Ruben Gallego gọi đây là “cuộc chiến tranh vô căn cứ thứ hai trong đời tôi”, sau cuộc chiến của Mỹ ở Iraq.

Hạ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez lập luận rằng động thái này liên quan nhiều đến dầu mỏ và chính trị hơn là ma túy như ông Trump tuyên bố.

Nhiều bang ở Mỹ cũng diễn ra các cuộc biểu tình phản đối chiến dịch quân sự của Washington ở Venezuela, theo CNN.

Tại các đô thị lớn như thủ đô Washington, D.C, New York, Boston, Chicago và Los Angeles, các đám đông lên tới khoảng 100 người đã tuần hành, hô khẩu hiệu và phất cao quốc kỳ Venezuela. Một số người bất chấp giá rét và mưa để lên tiếng phản đối cuộc tấn công quân sự này.

Cộng đồng quốc tế phản ứng mạnh

Sau vụ tấn công, Nga bày tỏ “quan ngại sâu sắc” và lên án hành động vũ trang của Mỹ nhằm vào Venezuela.

“Trong tình hình hiện nay, điều quan trọng là phải ngăn chặn sự leo thang tiếp theo và tập trung tìm lối thoát cho cuộc khủng hoảng thông qua đối thoại” - theo tuyên bố của Bộ Ngoại giao Nga.

“Chúng tôi tái khẳng định sự đoàn kết với nhân dân Venezuela và sự ủng hộ đối với chính sách của ban lãnh đạo nước này trong việc bảo vệ lợi ích quốc gia và chủ quyền” – tuyên bố cho biết thêm.

Cùng ngày, viết trên mạng xã hội X, Chủ tịch nước Cuba – ông Miguel Diaz-Canel cho biết Cuba “lên án và yêu cầu cộng đồng quốc tế có phản ứng khẩn cấp trước cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Venezuela”.

Ông Diaz-Canel nói khu vực Mỹ Latinh đang “bị tấn công một cách tàn bạo” và gọi đây là “chủ nghĩa khủng bố nhà nước nhằm vào nhân dân Venezuela anh dũng và nhằm vào châu Mỹ của chúng ta”.

Bộ Ngoại giao Iran gọi cuộc tấn công là vi phạm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Venezuela, đồng thời vi phạm Hiến chương LHQ.

“Cuộc tấn công quân sự của Mỹ nhằm vào một quốc gia độc lập, là thành viên của LHQ, là sự vi phạm nghiêm trọng đối với hòa bình và an ninh khu vực cũng như quốc tế, với những hệ quả sẽ tác động đến toàn bộ hệ thống quốc tế” - theo tuyên bố của bộ này.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Bắc Kinh “vô cùng bàng hoàng và lên án mạnh mẽ việc Mỹ ngang nhiên sử dụng vũ lực chống lại một quốc gia có chủ quyền và hành động chống lại tổng thống nước này”.

"Những hành động bá quyền như vậy của Mỹ vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và chủ quyền của Venezuela, đồng thời đe dọa hòa bình và an ninh ở khu vực Mỹ Latinh và Caribe. Trung Quốc kiên quyết phản đối điều đó” – người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói.

Tổng thống Brazil – ông Luiz Inácio Lula da Silva gọi cuộc tấn công của Mỹ vào Venezuela là một “sự xúc phạm nghiêm trọng” đến chủ quyền của nước này. Ông nói rằng cuộc tấn công đã vượt qua “giới hạn không thể chấp nhận được”.

Tổng thống Mexico – bà Claudia Sheinbaum "lên án và bác bỏ mạnh mẽ" vụ tấn công.

Tây Ban Nha ngày 3-1 kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng, kiềm chế và tôn trọng luật pháp quốc tế.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cho biết bà đang theo dõi tình hình “rất sát sao”. Bà nói thêm rằng “bất kỳ giải pháp nào cũng phải tôn trọng luật pháp quốc tế và Hiến chương LHQ”.

Trong khi đó, phát ngôn của lãnh đạo các Pháp, Anh có xu hướng ủng hộ cuộc tấn công của Mỹ.

Hội đồng Bảo an LHQ sắp họp

Ngày 3-1, ông Stéphane Dujarric – người phát ngôn của Tổng thư ký LHQ Antonio Guterres – cho biết ông Guterres vô cùng lo ngại trước sự leo thang gần đây ở Venezuela, đỉnh điểm là hành động quân sự của Mỹ tại nước này. Điều này tiềm ẩn những hệ lụy đáng lo ngại đối với khu vực.

“Bất kể tình hình ở Venezuela ra sao, những diễn biến này tạo thành một tiền lệ nguy hiểm. Tổng thư ký tiếp tục nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tất cả các bên phải tôn trọng đầy đủ luật pháp quốc tế, bao gồm Hiến chương LHQ” – ông Dujarric nhấn mạnh.

Trong ngày 3-1, phái đoàn thường trực của Venezuela tại LHQ đã gửi thư cho ông Abukar Dahir Osman – Chủ tịch Hội đồng Bảo an nhiệm kỳ tháng 1 – lên án các cuộc tấn công vũ trang "tàn bạo, phi lý và đơn phương" của Mỹ nhằm vào nước này. Phái đoàn Venezuela cũng đề nghị Hội đồng Bảo an LHQ họp khẩn.

Hãng tin Reuters đưa tin Hội đồng Bảo an LHQ dự kiến ​​sẽ họp vào ngày 5-1 về vụ Mỹ tấn công Venezuela. Colombia, được Nga và Trung Quốc hậu thuẫn, đã yêu cầu triệu tập cuộc họp của Hội đồng Bảo an LHQ.