Trong phần trình bày báo cáo về các văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư nhấn mạnh Đại hội XIV là sự kiện chính trị đặc biệt trọng đại của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Đây là dấu mốc mở ra chặng đường phát triển mới của đất nước trong bối cảnh, cục diện và mục tiêu mới.
Đây cũng là Đại hội của ý chí tự chủ chiến lược, tự lực, tự cường, của niềm tự hào dân tộc, khát vọng vươn lên và niềm tin son sắt vào con đường mà Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Nhân dân ta đã lựa chọn.
Báo cáo xác định 12 định hướng lớn, 6 nhiệm vụ trọng tâm và 3 đột phá chiến lược. Tinh thần cốt lõi của báo cáo được cô đọng trong 8 nội dung quan trọng, thể hiện rõ yêu cầu: Lựa chọn đúng, triển khai nhanh, thực hiện đến nơi đến chốn và đo lường bằng kết quả cụ thể...
Tâm đắc với tính nhất quán trong quan điểm lấy dân làm gốc
Ông Lê Duy Giáp, Chánh Văn phòng HĐND, UBND phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM chia sẻ: "Sau khi nghe lời phát biểu của Tổng Bí thư tại Đại hội XIV của Đảng, bản thân tôi cảm nhận rất rõ tinh thần trách nhiệm lớn lao, tầm nhìn dài hạn và khát vọng phát triển đất nước mạnh mẽ trong giai đoạn mới".
Điều khiến ông Giáp tâm đắc nhất là Tổng Bí thư luôn nhấn mạnh vai trò của công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, mạnh mẽ. "Tôi thấy được sự kiên định và quyết liệt hơn, đặc biệt là yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên phải tự soi, tự sửa, giữ gìn đạo đức, lối sống, uy tín trước Nhân dân. Với cán bộ ở cơ sở như chúng tôi, điều này rất gần, rất thật và cũng là trách nhiệm hằng ngày" - ông Giáp nói.
Một điểm nữa ông Giáp rất đồng tình là quan điểm phát triển lấy con người làm trung tâm. Phát triển không chỉ là tăng trưởng kinh tế mà còn phải chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho Nhân dân, bảo đảm công bằng xã hội. Điều này đặt ra cho chính quyền cơ sở yêu cầu phải làm việc sát dân hơn, lắng nghe dân nhiều hơn và giải quyết công việc cho dân bằng tinh thần phục vụ.
Ông Giáp cũng ấn tượng với thông điệp về đội ngũ cán bộ, nhất là người đứng đầu, phải dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Ông mong muốn tinh thần của Đại hội XIV sẽ sớm được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực ngay từ cơ sở.
Bà Trần Thị Huyền Thanh, Bí thư Đảng ủy phường Đông Hưng Thuận, TP.HCM, bày tỏ đặc biệt tâm đắc với tư tưởng "Dân là gốc: Thước đo cao nhất của mọi quyết sách" và "Nói ít - Làm nhiều - Làm đến cùng". Điều này cho thấy tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng kết quả đạt được, đồng thời chỉ rõ những hạn chế, điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ.
"Tổng Bí thư nhấn mạnh mọi chủ trương, chính sách đều phải xuất phát từ thực tiễn đời sống, bảo đảm lợi ích chính đáng của Nhân dân. Việc thực hiện tốt quan điểm này sẽ góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với cấp ủy, chính quyền, tạo sự đồng thuận xã hội" - bà Thanh khẳng định.
Theo luật sư Đoàn Thị Hồng Linh, Đoàn Luật sư TP.HCM, phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Đại hội Đảng là lời hiệu triệu hành động đối với toàn bộ hệ thống công quyền và đội ngũ trí thức, chuyên gia. Tinh thần "chọn đúng người, giao đúng việc" đi kèm yêu cầu triển khai nhanh, làm đến nơi đến chốn, đo lường bằng kết quả thể hiện sự chuyển dịch tư duy từ quản lý bằng khẩu hiệu sang quản trị bằng hiệu quả thực chất.
Đây là điều cộng đồng doanh nghiệp và người dân mong đợi từ lâu. Đặc biệt, việc Tổng Bí thư nhấn mạnh thể chế là "điểm nghẽn của điểm nghẽn", đồng thời là "đột phá của đột phá" cho thấy một cách nhìn rất thẳng thắn và dũng cảm. Thực tiễn cho thấy không ít nguồn lực bị ách tắc vì thể chế chậm đổi mới, thiếu đồng bộ, còn nặng cơ chế xin - cho. Do đó, yêu cầu "lấy thực thi làm thước đo" là thông điệp mạnh mẽ buộc các cơ quan nhà nước phải chuyển từ tư duy soạn thảo sang tư duy chịu trách nhiệm đến cùng.
Giá trị văn hóa hun đúc nên bản lĩnh con người Việt Nam
Tổng Bí thư cũng khẳng định văn hóa và con người là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh, nguồn lực quan trọng cho sự phát triển đất nước. Từ định hướng này, nhiều chuyên gia cho rằng con người chính là yếu tố then chốt quyết định việc hình thành, phát huy các giá trị văn hóa.
Ông Huỳnh Thanh Hải, nguyên Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM, cho rằng văn hóa Việt Nam là sự kết tinh các giá trị của hàng nghìn năm văn hiến. Chính nền tảng đó đã hình thành nên con người Việt Nam với những phẩm chất đặc biệt.
Dẫn chứng từ vùng đất Củ Chi, ông Huỳnh Thanh Hải nhận định tinh thần anh hùng, ý chí kiên cường của quân và dân nơi đây có cội nguồn sâu xa từ nền văn hóa dân tộc.
"Nhiều du khách quốc tế đến TP.HCM lựa chọn tham quan Địa đạo Củ Chi để tìm hiểu điều gì đã tạo nên những kỳ tích lịch sử. Câu trả lời nằm ở con người Việt Nam với những phẩm chất bền bỉ, được hun đúc từ các giá trị văn hóa qua nhiều thế hệ" - ông Hải phân tích.
Theo ông, việc phát huy hệ giá trị văn hóa Việt Nam có ý nghĩa then chốt trong việc hình thành con người Việt Nam hiện đại, đủ năng lực bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Đồng quan điểm, Đại tá, PGS.TS Hồ Sơn Đài, nguyên Trưởng phòng Khoa học Quân sự Quân khu 7, cho rằng con người là yếu tố căn bản nhất của mọi sự phát triển xã hội. Muốn hướng tới tương lai, cần đặc biệt quan tâm đến con người, tháo gỡ các rào cản để mỗi cá nhân phát huy tối đa tiềm lực.
Theo Đại tá Hồ Sơn Đài, việc xây dựng đồng bộ hệ giá trị quốc gia, văn hóa, gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam có ý nghĩa then chốt trong việc tạo dựng môi trường xã hội lành mạnh, khơi dậy động lực phát triển bền vững. Để các hệ giá trị này đi vào đời sống, cần có nhận thức đúng đắn về vai trò của con người, xây dựng cơ chế phù hợp và bảo đảm quyền tham gia xã hội của Nhân dân.
Ở góc độ khoa học văn hóa, ThS Nguyễn Hiếu Tín, Trường Đại học Tôn Đức Thắng, phân tích văn hóa có vai trò định hướng nhận thức, hành vi của cá nhân và xã hội. Phát triển không chỉ là tăng trưởng kinh tế mà còn là quá trình củng cố nền tảng giá trị.
"Văn hóa không chỉ là một lĩnh vực của đời sống xã hội mà là cấu trúc chiều sâu chi phối toàn bộ quá trình phát triển, là nguồn lực và sức mạnh mềm quan trọng của quốc gia" - ThS Nguyễn Hiếu Tín nhận định.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số, ThS Nguyễn Hiếu Tín cho rằng con người Việt Nam cần được trang bị đồng bộ tri thức, kỹ năng, năng lực sáng tạo cùng nền tảng đạo đức. Khi đó, văn hóa mới thực sự trở thành lực điều tiết, giúp xã hội phát triển năng động mà vẫn giữ vững giá trị cốt lõi.
Phép nước đi đôi với lòng dân
Nội dung trình bày báo cáo về các văn kiện trình Đại hội của Tổng Bí thư Tô Lâm nổi bật lên một tư duy xuyên suốt, mang ý nghĩa chiến lược đối với tiến trình phát triển đất nước trong giai đoạn mới, đó là: xây dựng sự thống nhất giữa kỷ cương phép nước với lòng dân, giữa khát vọng phát triển với hành động cụ thể, giữa tư duy chiến lược với năng lực thực thi.
Điểm nổi bật trong báo cáo trước hết là cách tiếp cận thẳng thắn, khoa học khi đánh giá thực trạng phát triển. Báo cáo đã nhìn nhận đúng mức những thành tựu đã đạt được, đồng thời chỉ rõ các hạn chế, yếu kém và những điểm nghẽn kéo dài, nhất là trong thể chế và tổ chức thực hiện. Việc xác định rõ “điểm nghẽn của điểm nghẽn” cho thấy tinh thần trách nhiệm cao, coi nhận diện đúng vấn đề là điều kiện tiên quyết để hoạch định chiến lược phát triển phù hợp với bối cảnh mới.
Trên nền tảng tư duy đó, Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản trị quốc gia. Đây là sự khẳng định rõ ràng về nguyên tắc vận hành quyền lực, gắn quyền hạn với trách nhiệm, gắn kỷ cương với công bằng và minh bạch.
Tư duy chiến lược mới còn thể hiện rõ trong cách xác định động lực tăng trưởng. Trọng tâm không đặt vào tốc độ tăng trưởng đơn thuần, mà hướng tới nâng cao chất lượng tăng trưởng dựa trên năng lực nội tại của nền kinh tế.
Khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và vai trò của khu vực kinh tế tư nhân được xác định là những trụ cột quan trọng, tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững trong dài hạn. Đặc biệt, báo cáo đặt thể chế vào vị trí trung tâm của chiến lược phát triển. Thể chế được nhìn nhận vừa là điểm nghẽn lớn, vừa là dư địa cải cách quan trọng nhất để giải phóng nguồn lực xã hội. Yêu cầu hoàn thiện thể chế, tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình được nhấn mạnh nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia.
Ở mối quan hệ giữa Nhà nước và xã hội, luận điểm “Phép nước phải đi đôi với lòng dân” được nhấn mạnh như một nguyên tắc xuyên suốt. Phép nước nghiêm minh bảo đảm trật tự, kỷ cương và lợi ích chung; lòng dân là nền tảng xã hội quyết định hiệu quả của việc tổ chức thực hiện. Sự gắn kết chặt chẽ giữa hai yếu tố này tạo nên ổn định chính trị, đồng thuận xã hội và sức mạnh nội sinh cho phát triển. Gắn với đó là yêu cầu cao đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu. Phát biểu “Phải biết xấu hổ khi dân còn khó khăn, nghèo đói” của Tổng Bí thư đặt ra một chuẩn mực rõ ràng về đạo đức công vụ và trách nhiệm chính trị, lấy hiệu quả chăm lo đời sống nhân dân làm thước đo giá trị của quyền lực.
Ths NGUYỄN TUẤN ANH, Tổng Công ty Công nghiệp Sài Gòn
