Theo lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Tổng thống Mỹ Donald Trump có chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc trong tuần này. Ông Trump đến Bắc Kinh vào ngày 13-5, sau đó sẽ có các cuộc hội đàm dự kiến trong hai ngày 14 và 15-5.
Bàn loạt vấn đề song phương và quốc tế
Ngày 11-5, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn cho biết đây sẽ là cuộc gặp trực tiếp tiếp theo giữa hai nhà lãnh đạo kể từ cuộc gặp tại Hàn Quốc vào tháng 10 năm ngoái. Đây cũng là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một tổng thống Mỹ trong gần 9 năm qua.
Dự kiến, ông Tập sẽ có các cuộc trao đổi sâu rộng với ông Trump về những vấn đề lớn liên quan quan hệ Mỹ-Trung cũng như hòa bình và phát triển của thế giới, theo hãng thông tấn Tân Hoa Xã.
Trọng tâm của chuyến thăm nhiều khả năng sẽ là các vấn đề thương mại, thúc đẩy Trung Quốc mua thêm hàng hóa Mỹ và ngăn căng thẳng leo thang. Giới quan sát đang theo dõi khả năng hai bên công bố các thỏa thuận liên quan máy bay Boeing, nông sản, năng lượng, ổn định nguồn cung đất hiếm và hợp tác chống fentanyl, theo tờ South China Morning Post.
Lãnh đạo hai nền kinh tế lớn nhất thế giới sẽ có cuộc gặp trực tiếp đầu tiên sau hơn 6 tháng, trong bối cảnh hai bên tìm cách ổn định quan hệ vốn căng thẳng vì thương mại, cuộc chiến của Mỹ và Israel với Iran cùng nhiều bất đồng khác.
Về phần Mỹ, hôm 10-5, Phó thư ký báo chí chính Nhà Trắng Anna Kelly cho biết Tổng thống Trump sẽ đến Bắc Kinh vào tối 13-5 (theo giờ Mỹ) cho chuyến thăm mà bà mô tả là “mang ý nghĩa biểu tượng to lớn”.
Theo bà Kelly, nhà lãnh đạo Mỹ sẽ dự lễ đón chính thức và có cuộc gặp song phương với Chủ tịch Tập Cận Bình vào ngày 14-5, sau đó thăm công viên Thiên Đàn (thủ đô Bắc Kinh) và dự quốc yến.
Bà Kelly cho biết hai nhà lãnh đạo sẽ gặp lại vào ngày 15-5 trong cuộc trà đàm và bữa trưa làm việc song phương, đồng thời nói thêm rằng Mỹ dự kiến sẽ đón nhà lãnh đạo Trung Quốc thăm đáp lễ vào cuối năm nay.
Nhiều kỳ vọng từ chuyến thăm
Đài CBS News ngày 11-5 dẫn danh sách do một quan chức Nhà Trắng công bố một phái đoàn gồm nhiều doanh nghiệp Mỹ, trong đó có Giám đốc điều hành (CEO) Tesla - tỉ phú Elon Musk và CEO Apple Tim Cook, sẽ tháp tùng Trump trong chuyến công du Trung Quốc tuần này.
Danh sách còn có chủ tịch kiêm CEO tập đoàn quản lý tài sản Blackstone - ông Stephen Schwarzman, CEO Brian Sikes của tập đoàn nông nghiệp Cargill, CEO ngân hàng Citi - bà Jane Fraser, CEO Jim Anderson của công ty công nghệ Coherent, CEO tập đoàn hàng không GE Aerospace - ông Larry Culp, CEO ngân hàng đầu tư Goldman Sachs - ông David Solomon, CEO công ty công nghệ sinh học Illumina - ông Jacob Thaysen, CEO tập đoàn thanh toán Mastercard - ông Michael Miebach, CEO công ty sản xuất chip nhớ Micron - ông Sanjay Mehrotra và CEO tập đoàn viễn thông Qualcomm - ông Cristiano Amon.
Ngoài ra, CEO công ty công nghệ Cisco - ông Chuck Robbins đã được mời nhưng không thể tham dự do công ty chuẩn bị công bố báo cáo lợi nhuận trong tuần này.
Có thể thấy thành viên phái đoàn này trải rộng trên nhiều lĩnh vực chủ chốt như hàng không, công nghệ, ngân hàng và mạng xã hội.
Các đề xuất về việc thành lập Hội đồng Thương mại Mỹ - Trung và Hội đồng Đầu tư Mỹ - Trung, những sáng kiến do chính quyền ông Trump thúc đẩy, được cho là sẽ xuất hiện trong các cuộc đàm phán tuần này.
Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết ông đã nhấn mạnh vai trò mà một Hội đồng Thương mại “có thể đóng góp trong việc tối ưu hóa thương mại song phương đối với các mặt hàng không nhạy cảm” trong cuộc điện đàm với Phó thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong hồi tháng trước.
Ngoài ra, hãng Reuters dẫn nguồn quan chức Mỹ cho biết hai nhà lãnh đạo dự kiến cũng sẽ thảo luận về các vấn đề Iran, Đài Loan, trí tuệ nhân tạo (AI) và vũ khí hạt nhân.
Về kỳ vọng đối với chuyến đi, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh rằng ngoại giao nguyên thủ đóng vai trò không thể thay thế trong việc định hướng chiến lược cho quan hệ Mỹ-Trung.
“Trung Quốc sẵn sàng cùng Mỹ mở rộng hợp tác, kiểm soát bất đồng trên tinh thần bình đẳng, tôn trọng và cùng có lợi, qua đó mang lại thêm sự ổn định và chắc chắn cho một thế giới đang biến động và thay đổi sâu sắc” - ông Quách nhấn mạnh.
Trong khi đó, Phó thư ký báo chí Nhà Trắng nói với đài Fox News hôm 11-5 rằng nhiều CEO tham gia chuyến đi vì ông Trump “không bao giờ công du chỉ để mang tính biểu tượng”.
Theo bà, người dân Mỹ có thể kỳ vọng sẽ có thêm nhiều thỏa thuận có lợi cho đất nước chúng ta, tiếp tục thúc đẩy Hội đồng Thương mại Mỹ - Trung, cũng như các thỏa thuận trải rộng trong các lĩnh vực hàng không vũ trụ, năng lượng và nông nghiệp.
"Những thỏa thuận này cuối cùng sẽ chấm dứt tình trạng chuyển việc làm ra nước ngoài và bỏ rơi người lao động Mỹ để đổi lấy các chính sách và hiệp định đặt nước Mỹ lên hàng đầu, đồng thời phục hồi nền kinh tế trong nước” - bà Kelly nói.
Trung Quốc nói sẽ tiếp tục thúc đẩy đối thoại hòa bình về Iran
Ngày 11-5, Bộ Ngoại giao Trung Quốc khẳng định Bắc Kinh sẽ tiếp tục đóng vai trò tích cực nhằm thúc đẩy đối thoại hòa bình và chấm dứt cuộc chiến ở Iran, theo website BNG Trung Quốc.
Phát biểu tại cuộc họp báo thường kỳ, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn đưa ra tuyên bố trên khi được hỏi về thông tin cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến gây sức ép với Trung Quốc liên quan cách tiếp cận của Bắc Kinh đối với Iran.
“Lập trường của Trung Quốc về tình hình Iran là nhất quán. Chúng tôi sẽ tiếp tục đóng vai trò tích cực trong việc thúc đẩy đối thoại hòa bình và sớm chấm dứt xung đột” - ông Quách nói.
