Văn phòng Chính phủ vừa có các văn bản truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc giao các bộ ngành, địa phương triển khai thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội về đầu tư một số dự án đường sắt.
Vừa qua, Văn phòng Quốc hội có văn bản thông báo ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc thực hiện 3 Nghị quyết gồm: Nghị quyết 172/2024 về chủ trương đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; Nghị quyết 187/2025 về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Nghị quyết 188/2025 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP Hà Nội, TP.HCM.
Triển khai các Nghị quyết trên, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc giao các bộ ngành, địa phương thực hiện các công việc cụ thể.
Đẩy nhanh giai đoạn chuẩn bị đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam
Cụ thể, với dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật để tạo hành lang pháp lý thuận lợi phát triển hệ thống giao thông vận tải đường sắt; phấn đấu hoàn thành đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng, hiệu quả.
Đẩy nhanh giai đoạn chuẩn bị đầu tư; bảo đảm chất lượng và tiến độ lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi. Quá trình triển khai phải bảo đảm chặt chẽ, không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ các quy trình kỹ thuật, trình tự pháp lý; bảo đảm tuyệt đối chất lượng công trình và hiệu quả đầu tư dự án.
Chủ động nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng các phương án công nghệ, mô hình đầu tư và lựa chọn đối tác chiến lược thực hiện dự án. Đồng thời, xây dựng bộ giải pháp tổng thể, nhằm kiểm soát tiến độ, tập trung vào các khâu chuẩn bị đầu tư, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư...
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu các địa phương thuộc phạm vi Dự án phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng và các Bộ, ngành trong việc chuẩn bị quỹ đất, thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; bảo đảm ổn định đời sống người dân tại nơi ở mới.
Bảo đảm độc lập, tự chủ về công nghệ với dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng
Với Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật để tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho phát triển hệ thống vận tải đường sắt, bảo đảm kết nối đồng bộ các mạng lưới đường sắt trong nước và quốc tế, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu. Việc này phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả rà soát trước 30-6.
Cạnh đó, đẩy nhanh tiến độ lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án, bảo đảm chất lượng, không vì áp lực tiến độ mà xem nhẹ các quy trình, tiêu chuẩn kỹ thuật.
Chủ động nghiên cứu, đánh giá kỹ lưỡng phương án lựa chọn trong khuôn khổ công nghệ đã được Quốc hội xác định, bảo đảm độc lập, tự chủ về công nghệ trong dài hạn.
Đồng thời, đánh giá đầy đủ tác động của việc áp dụng tiêu chuẩn, công nghệ nước ngoài với chi phí vận hành và bảo trì trong suốt vòng đời Dự án.
Các địa phương thuộc phạm vi Dự án phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng và các Bộ, ngành trong việc đẩy nhanh công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; bảo đảm ổn định đời sống người dân tại nơi ở mới.
Ưu tiên xây dựng dự án TOD tại các khu vực có tiềm năng cao
Về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP Hà Nội và TP.HCM, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu Bộ: Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Ngoại giao, Công Thương, KH&CN, UBND TP Hà Nội, UBND TP.HCM phối hợp, kịp thời đánh giá tính phù hợp, khả thi, hiệu quả của từng cơ chế, chính sách thí điểm.
Đồng thời, phải làm rõ thuận lợi, khó khăn, vướng mắc, từ đó có nhiệm vụ và giải pháp trong thời gian tới; báo cáo, làm rõ trong quá trình sơ kết 2 năm thực hiện Nghị quyết 188/2025.
Ngoài ra, giao Bộ Xây dựng, UBND TP Hà Nội, UBND TP.HCM rà soát, hoàn thiện cơ chế phát triển TOD, đặc biệt là cơ chế tài chính đất đai.
Bên cạnh đó, Bộ: Xây dựng, KH&CN, UBND TP Hà Nội, UBND TP.HCM hoàn thiện hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật phù hợp điều kiện Việt Nam nhưng tiệm cận được thông lệ quốc tế; hoàn thành trong quý 2 năm nay.
Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan chỉ đạo, kiểm tra và đôn đốc tiến độ triển khai các tuyến đường sắt đô thị tại TP Hà Nội và TP.HCM, bảo đảm kết nối đồng bộ trong toàn mạng lưới, nâng cao hiệu quả vận hành các tuyến đã đưa vào khai thác, từng bước giảm dần mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước; ưu tiên xây dựng các dự án TOD tại các khu vực có tiềm năng cao, gắn với phát triển đô thị mật độ cao, sử dụng hiệu quả quỹ đất.
TOD là mô hình phát triển đô thị tập trung quanh các điểm trung chuyển giao thông công cộng như nhà ga metro, bến xe buýt nhanh (BRT) hay các điểm kết nối đa phương tiện.
Với bán kính phục vụ 400-800m tính từ điểm giao thông công cộng, mô hình TOD tạo ra các khu vực có mật độ cao, tích hợp nhiều chức năng như nhà ở, văn phòng, thương mại, dịch vụ công cộng… nhằm khuyến khích người dân sử dụng phương tiện công cộng, hạn chế phương tiện cá nhân, từ đó giảm ùn tắc và ô nhiễm môi trường.
