Theo EatingWell, nếu đang cố gắng kiểm soát huyết áp, bạn có thể đã bắt đầu cắt giảm muối, ăn uống "lành mạnh" hơn hoặc dùng thuốc theo chỉ định. Đây đều là những bước quan trọng và đã được chứng minh có thể cải thiện huyết áp theo thời gian.
Tuy nhiên, theo các bác sĩ tim mạch, nhiều người vẫn mắc một sai lầm phổ biến: chỉ chú ý đến lượng muối cho thêm khi ăn mà bỏ qua “nguồn natri ẩn” trong thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn nhà hàng. Chính điều này có thể khiến huyết áp khó cải thiện dù bạn nghĩ mình đang làm đúng mọi thứ.
Phần lớn natri không đến từ lọ muối trên bàn ăn
Nhiều người cho rằng chỉ cần bớt nêm muối là đủ để giảm natri. Nhưng thực tế, phần lớn natri trong chế độ ăn hiện đại lại đến từ thực phẩm chế biến sẵn như:
- Thịt nguội, xúc xích
- Mì ăn liền, đồ hộp
- Bánh mì, nước sốt, gia vị đóng chai
- Đồ ăn nhanh và các món tại nhà hàng
Theo các chuyên gia tim mạch, hơn 70% lượng natri chúng ta tiêu thụ mỗi ngày đến từ những thực phẩm này. Điều đó đồng nghĩa, ngay cả khi không dùng thêm muối, bạn vẫn có thể nạp vượt mức natri khuyến nghị mà không hề nhận ra.
Một suất ăn ngoài hàng hoặc thực phẩm đóng gói có thể chứa từ vài trăm đến hơn 1.000 mg natri, gần chạm hoặc vượt mức khuyến nghị khoảng 1.500 mg/ngày dành cho người bị tăng huyết áp.
Đáng chú ý, nhiều thực phẩm không có vị quá mặn như bánh mì, ngũ cốc ăn sáng hay nước sốt cũng có thể góp phần làm tổng lượng natri tăng cao suốt cả ngày.
Ăn nhiều natri có thể làm giảm hiệu quả thuốc huyết áp
Nếu đang dùng thuốc điều trị tăng huyết áp, việc tiêu thụ quá nhiều natri có thể khiến thuốc hoạt động kém hiệu quả hơn.
Các nhóm thuốc như thuốc ức chế men chuyển ACE, thuốc chẹn thụ thể ARB hay thuốc lợi tiểu thường hoạt động bằng cách giúp cơ thể đào thải natri dư thừa hoặc làm giãn mạch máu. Nhưng khi lượng natri nạp vào vẫn cao, cơ thể sẽ giữ nước nhiều hơn, làm tăng thể tích máu và khiến huyết áp khó giảm.
Các chuyên gia dinh dưỡng cũng cho rằng thuốc chỉ hỗ trợ kiểm soát triệu chứng, trong khi chế độ ăn uống mới là yếu tố tác động trực tiếp đến nguyên nhân gốc rễ của bệnh.
Nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy giảm natri trong khẩu phần ăn có thể tiếp tục giúp hạ huyết áp, kể cả ở những người đang sử dụng thuốc điều trị.
Natri dư thừa gây áp lực lên mạch máu
Khi lượng natri trong máu tăng cao, cơ thể sẽ giữ lại nhiều nước hơn để cân bằng nồng độ. Điều này khiến thể tích máu tăng lên, tạo áp lực lớn hơn lên thành động mạch.
Theo thời gian, tình trạng này có thể làm mạch máu kém đàn hồi, khiến cơ thể khó kiểm soát huyết áp hiệu quả. Đây cũng là lý do vì sao nhiều người dù đã thay đổi lối sống vẫn khó đưa huyết áp về mức ổn định nếu chưa kiểm soát tốt lượng natri nạp vào.
Cách giảm natri hiệu quả hơn mỗi ngày
Các chuyên gia khuyến nghị nên tập trung vào tổng lượng natri trong chế độ ăn thay vì chỉ cắt giảm muối nêm trực tiếp. Một số thói quen đơn giản có thể giúp ích đáng kể:
- Hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ hộp và thức ăn nhanh
- Đọc kỹ nhãn dinh dưỡng, ưu tiên sản phẩm chứa dưới 140 mg natri mỗi khẩu phần
- Nấu ăn tại nhà nhiều hơn để kiểm soát gia vị
- Rửa rau củ hoặc đậu đóng hộp trước khi dùng để giảm bớt natri
- Tăng hương vị món ăn bằng tỏi, chanh, giấm và các loại thảo mộc thay vì muối
- Bổ sung thực phẩm giàu kali như chuối, rau xanh, các loại đậu và sữa để hỗ trợ cân bằng natri
