TP.HCM: Thiếu cốt nền, con cháu chúng ta sẽ khổ!

Gần đây, TP.HCM có nhiều hội thảo về chống ngập. Các chuyên gia bắt đầu quan tâm đến nguy cơ đối diện với mực nước biển dâng. Việt Nam sẽ là một trong năm nước chịu ảnh hưởng nặng nề từ hiện tượng này. Theo giáo sư-tiến sĩ Nguyễn Tất Đắc, Viện Quy hoạch thủy lợi miền Nam, thành phố cần sớm nghiên cứu, ban hành chuẩn cốt nền chung. Nếu không sau này chính con cháu chúng ta sẽ phải gánh hậu quả khi nhiều nhà cửa cha ông để lại bị ngập chìm trong nước!

Thiếu cốt nền xây dựng: SOS!

. Xin ông cho biết hiện tượng mực nước biển dâng sẽ ảnh hưởng tới TP.HCM như thế nào?

+ Đây là một vấn đề rất lớn. Hiện tượng này trên thế giới có nhiều quan điểm khác nhau. Ngân hàng Thế giới đưa ra các phương án mực nước biển dâng 1 m, 2 m... và dựa trên các mức đó để đánh giá mức ngập lụt sẽ như thế nào. Tuy nhiên, dự án nghiên cứu của họ đối với TP.HCM còn đang đề nghị xem xét lại vì đề án quá khác so với dự đoán của chúng ta. Đề án của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn dự đoán vào năm 2100, mực nước biển dâng cao nhất là 0,7 m, thấp nhất là 0,3 m. Nhưng giả sử mực nước biển dâng khoảng 0,5 m mà ta chưa có phương án đối phó kịp thời thì một phần tư diện tích đất TP.HCM sẽ bị ngập. Hậu quả về đời sống kinh tế xã hội sẽ rất nghiêm trọng.

. Vấn đề cốt nền đóng vai trò thế nào trong giảm bớt các thiệt hại đó?

+ Trước kia chưa ai quan tâm, các cơ quan chủ quản như Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch-Kiến trúc... cũng chưa ý thức được vấn đề này. Người dân chỉ xây dựng nhà cửa, công trình theo thói quen, kinh nghiệm mà không chú ý về cốt nền. Không ai khống chế nền đất phải cao bao nhiêu thì mới được xây dựng. Do tồn tại lịch sử xã hội, hệ thống cống thấp dưới mực nước triều khiến cho nhiều tuyến đường ở TP.HCM không mưa cũng bị ngập. Đến nay, việc xác định cốt nền của thành phố vẫn chưa làm được.

Ngay từ bây giờ ta phải xác định những chỗ mới xây dựng bắt buộc phải nâng cao nền bao nhiêu. Phải có chuẩn về cốt nền xây dựng, ít nhất phải cao hơn mực nước triều cao nhất (khoảng 0,5 m). Cốt nền phụ thuộc vào từng điểm của thành phố. Nếu có cốt nền, việc làm đường, đặt cống, chúng ta phải tính cao trình (độ cao của nền công trình) bao nhiêu so với mốc quốc gia để thích nghi với triều cường và mực nước biển dâng. Viện Quy hoạch thủy lợi đang đề nghị tham gia xây dựng cốt nền cho thành phố.

. Bây giờ mới bắt tay nghiên cứu cốt nền liệu có quá muộn?

+ Muộn còn hơn không! Thành phố phải xác định năm 2050 triều bao nhiêu, mực nước biển dâng bao nhiêu để xác định cốt nền xây dựng cao bao nhiêu vượt trên mức đó. Nếu trường hợp không khả thi thì thành phố phải mở rộng về phía bắc để cốt nền cao hơn. Theo tôi, việc thành phố tiến về phía nam là sai lầm. Đó là khu trũng để chứa nước. Khu sinh thái mà bị phá vỡ về môi trường là không tốt, không khôi phục được. Thành phố càng mở rộng về phía nam (tính từ đường Nguyễn Văn Linh, quận 7 trở ra phía Cần Giờ), lúc đó để đối phó với mực nước biển dâng, thành phố sẽ phải tốn rất nhiều kinh phí xây cao lên.

Không thể xới tung thành phố để nâng nền

. Nếu đã có chuẩn cốt nền, những khu vực quá thấp sẽ giải quyết ra sao?

+ Đó chính là vấn đề phải nghiên cứu. Đối với những khu xây dựng đã tồn tại từ lâu thì không thể xới tung tất cả để nâng nền. Người ta có thể đắp đê bao, lắp cống để ngăn nước triều. Nhưng như thế thành phố lại phải đối mặt với nguy cơ ô nhiễm môi trường. Việc đóng cống trong thành phố sẽ làm hạn chế dòng chảy, nước ứ ở một số nơi, bao nhiêu chất thải bẩn cũng dồn lại. Điều này cũng cần được phân tích kỹ để tìm cách giải quyết.

. Thành phố đã có động thái gì đối với các dự báo về hậu quả của mực nước biển dâng chưa?

+ Thành phố mới chỉ khơi vấn đề. Có thể nói mức đầu tư khắc phục hậu quả của mực nước biển dâng chưa ngang tầm do thành phố cho rằng vấn đề chưa cấp bách lắm. Ngay dự án kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè đã đầu tư vốn rất lớn cũng chưa giải quyết xong. Tuy nhiên, các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu về mực nước biển dâng để đưa ra khuyến cáo thích hợp.

. Xin cám ơn ông.