Chính phủ vừa ban hành Nghị định 90/2026 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, có hiệu lực từ ngày 15-5-2026.
Xử phạt hành vi bán thuốc kê đơn khi không có đơn thuốc
Nghị định quy định rõ hành vi bán thuốc kê đơn khi không có đơn thuốc sẽ bị phạt tiền từ 10-20 triệu đồng. Hành vi thay thế thuốc đã kê trong đơn thuốc bằng một thuốc khác có cùng hoạt chất, cách dùng, liều lượng khi chưa có sự đồng ý của người mua bị phạt tiền từ 3-5 triệu đồng.
Bên cạnh đó, nếu cơ sở bán lẻ thuốc không ghi rõ tên thuốc, hàm lượng, hạn dùng cho người sử dụng khi bán lẻ thuốc không đựng trong bao bì ngoài; hoặc không ghi thêm liều dùng, số lần dùng và cách dùng trong trường hợp không có đơn thuốc đi kèm bị phạt tiền từ 1-3 triệu đồng.
Nghị định cũng quy định mức phạt tiền dựa trên giá trị hàng hóa đối với hành vi mua, bán thuốc, dược liệu đã có thông báo thu hồi; không rõ nguồn gốc, xuất xứ; đã hết hạn dùng; không có giấy phép nhập khẩu hoặc không có giấy đăng ký lưu hành (trừ trường hợp không bắt buộc theo quy định).
Các mức phạt được quy định từ 1-2 triệu đồng đối với hàng hóa có giá trị dưới 1 triệu đồng, và tăng dần lên mức từ 40-50 triệu đồng đối với hàng hóa có giá trị từ 100 triệu đồng trở lên.
Hành vi không có biện pháp cách ly hoặc để ở khu vực biệt trữ đối với thuốc, dược liệu không đạt tiêu chuẩn chất lượng, đã có thông báo thu hồi, đã hết hạn dùng hoặc không rõ nguồn gốc, xuất xứ bị phạt từ 10-20 triệu đồng.
Trường hợp cơ sở mua, bán thuốc vi phạm chất lượng ở mức độ 3 sau khi đã có thông báo thu hồi bị phạt từ 1-3 triệu đồng; vi phạm ở mức độ 2 bị phạt từ 3-5 triệu đồng; vi phạm ở mức độ 1 bị phạt từ 10-20 triệu đồng.
Xử phạt người tham gia bán lẻ thuốc không có bằng cấp chuyên môn
Khoản 1 Điều 59 quy định phạt tiền từ 1-3 triệu đồng đối với người trực tiếp tham gia bán lẻ thuốc không có bằng cấp chuyên môn theo quy định của pháp luật.
Theo Điều 52, người chịu trách nhiệm chuyên môn về dược của cơ sở bán lẻ thuốc vắng mặt trong thời gian hoạt động của cơ sở dược (trừ trường hợp ủy quyền theo quy định) bị phạt từ 3-5 triệu đồng. Hành vi thuê, mượn chứng chỉ hành nghề dược để hành nghề dược bị quy định mức phạt từ 10-20 triệu đồng.
Nghị định cũng quy định mức phạt từ 3-5 triệu đồng đối với cơ sở bán lẻ thuốc không có thiết bị công nghệ thông tin kết nối internet và thực hiện quản lý hoạt động mua, bán thuốc bằng phần mềm ứng dụng; hoặc không bảo đảm kiểm soát xuất xứ, giá cả, nguồn gốc thuốc; không bảo đảm truy xuất hoặc trích xuất dữ liệu, liên thông dữ liệu với hệ thống thông tin về dược.
Đồng mức phạt từ 3-5 triệu đồng được áp dụng với cơ sở không có khu vực riêng cho các sản phẩm không phải là thuốc, không có biển hiệu "sản phẩm này không phải là thuốc" hoặc để lẫn sản phẩm không phải là thuốc cùng với thuốc.
Đối với hoạt động kinh doanh trực tuyến, hành vi bán lẻ thuốc theo phương thức thương mại điện tử nhưng không tổ chức tư vấn trực tuyến, không đăng tải đầy đủ thông tin về giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược, chứng chỉ hành nghề dược bị phạt từ 5-10 triệu đồng.
Đặc biệt, hành vi kinh doanh theo phương thức thương mại điện tử đối với thuốc phải kiểm soát đặc biệt, thuốc thuộc danh mục hạn chế bán lẻ hoặc thuốc kê đơn (trừ trường hợp cách ly y tế khi có dịch bệnh truyền nhiễm nhóm A) bị phạt từ 10-20 triệu đồng.
Nghị định cũng quy định phạt tiền từ 5-10 triệu đồng đối với hành vi bán lẻ vaccine; lưu trữ, bán lẻ thuốc không thuộc phạm vi kinh doanh, thuốc sử dụng cho chương trình mục tiêu quốc gia, thuốc viện trợ.
Tại Điều 66, cơ sở bán lẻ thuốc trong khuôn viên cơ sở khám chữa bệnh bán thuốc với mức thặng số bán lẻ cao hơn quy định sẽ bị phạt từ 10-20 triệu đồng (thặng số bán lẻ là khoản chênh lệch giữa giá bán lẻ thuốc và giá mua vào của cơ sở bán lẻ).
