Hôm 8-3, trả lời tờ The Times of Israel, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết quyết định về thời điểm kết thúc xung đột với Iran sẽ là một quyết định “chung” mà ông sẽ đưa ra cùng với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Tuy nhiên, ông Trump cũng nhấn mạnh ông là người giữ quyền quyết định về vấn đề này.
Điều này cho thấy đối với ông Trump, thủ tướng Israel có một vai trò không nhỏ trong việc ra quyết định về cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran.
Theo tờ The Wall Street Journal, đối với ông Netanyahu, cuộc xung đột với Iran hiện tại có thể là một thành tựu mang tính chiến lược của ông. Cuộc chiến này có thể sẽ làm thay đổi cục diện chiến lược của khu vực, nhấn mạnh vai trò của Israel như là một cường quốc quân sự không thể sánh kịp.
Yếu tố then chốt dẫn đến thành bại của cuộc xung đột này là sự ủng hộ từ phía Mỹ.
“Ông ấy [ông Netanyahu] đã dồn hết nỗ lực vào một đối tượng duy nhất – Tổng thống Trump” – ông Aviv Bushinsky, cựu cố vấn của ông Netanyahu, cho biết.
Sự kiên nhẫn của ông Netanyahu
Tờ The New York Times đánh giá quyết định của Mỹ về việc tấn công Iran là một chiến thắng đối với ông Netanyahu. Trong nhiều tháng liền thủ tướng Israel đã nhiều lần nhấn mạnh với ông Trump về việc cần tấn công Iran.
The New York Times dẫn một số nguồn tin cho biết trong một cuộc gặp tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông Trump vào tháng 12-2025, ông Netanyahu đã đề nghị tổng thống Mỹ ủng hộ Israel tấn công các địa điểm phóng tên lửa của Iran trong những tháng tới.
Vào giữa tháng 1, khi ông Trump lần đầu tiên dọa tấn công Iran, Lầu Năm Góc cho biết Mỹ không đủ khả năng tiến hành một cuộc chiến kéo dài ở Trung Đông.
Thời điểm đó, Mỹ không có tàu sân bay nào trong khu vực. Các phi đội máy bay chiến đấu đang đóng quân ở châu Âu và Mỹ. Các căn cứ Mỹ rải rác khắp Trung Đông – nơi đóng quân của khoảng 40.000 binh sĩ Mỹ – lại thiếu hệ thống phòng không.
Israel cũng chưa sẵn sàng cho chiến dịch quân sự mà ông Netanyahu đã thảo luận với ông Trump trong cuộc gặp tại Mar-a-Lago hồi tháng 12-2025. Nước này cần thêm thời gian để tăng cường nguồn cung cấp tên lửa đánh chặn và triển khai các khẩu đội phòng không trên khắp Israel.
Theo The New York Times, ngày 14-1, ông Netanyahu gọi điện cho ông Trump và đề nghị hoãn cuộc tấn công quân sự cho đến cuối tháng 1, cho đến khi công tác chuẩn bị quốc phòng của Israel hoàn tất. Ông Trump đồng ý.
Hai nhà lãnh đạo đã nói chuyện với nhau nhiều lần trong những tuần tiếp theo.
Ông Netanyahu cũng hội đàm với Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và ông Steve Witkoff – trưởng đoàn đàm phán của Nhà Trắng với Iran. Các quan chức quân sự và tình báo hàng đầu của Israel cũng đã bay đến Washington. Trong khi đó, Trung tướng Eyal Zamir – Tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel, thường xuyên liên lạc với Đô đốc Brad Cooper thuộc Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ.
Ngày 11-2, ông Netanyahu có cuộc gặp với ông Trump tại Nhà Trắng. Trong gần ba giờ, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận về triển vọng quan hệ với Iran và thậm chí cả những thời điểm có thể diễn ra cuộc tấn công, cũng như khả năng đàm phán hạt nhân giữa Mỹ và Iran.
Vài ngày sau, Tổng thống Trump công khai bày tỏ sự hoài nghi về con đường ngoại giao với Iran, cho rằng lịch sử đàm phán với Tehran chỉ là nhiều năm "nói chuyện, nói chuyện và nói chuyện".
Khi được các phóng viên hỏi liệu ông có muốn thay đổi chính quyền ở Iran hay không, ông Trump nói rằng "có vẻ như đó sẽ là điều tốt nhất có thể xảy ra".
Hai tuần sau đó, Mỹ và Israel đã bắt đầu cuộc chiến với Iran.
Ông Trump đã cho phép quân đội tiến hành một cuộc oanh tạc quân sự quy mô lớn phối hợp với Israel, làm nhiều lãnh đạo Iran thiệt mạng, tàn phá các tòa nhà dân sự và các địa điểm hạt nhân quân sự của Iran.
Trong phát biểu sau đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết ông Trump đã đưa ra một “quyết định dũng cảm” để đối mặt một mối đe dọa mà chưa có tổng thống Mỹ nào trước đây sẵn sàng đối đầu.
Hầu như không ai trong những người thân cận của ông Trump phản đối hành động quân sự. Theo một số nguồn tin, trong một cuộc họp tại Nhà Trắng, ngay cả Phó Tổng thống Mỹ JD Vance – người từ lâu đã hoài nghi về các cuộc can thiệp quân sự của Mỹ ở Trung Đông – cũng lập luận rằng nếu Mỹ định tấn công Iran, thì nên “hành động mạnh mẽ và nhanh chóng”.
Sự thay đổi chiến lược của ông Netanyahu
Việc ông Netanyahu tập trung vào việc thuyết phục ông Trump về vấn đề Iran là một sự thay đổi so với quan điểm lâu nay của thủ tướng Israel khi ông thường cho rằng con đường gây ảnh hưởng chính phủ Mỹ là vận động sự ủng hộ của cử tri Mỹ. Trước đây, ông Netanyahu thường xuyên xuất hiện trên các kênh truyền hình Mỹ, trực tiếp nói về tình hình của Israel.
Tuy nhiên, trong cuộc chiến lần này, ông Netanyahu nhấn mạnh vai trò trung tâm của ông Trump trong cuộc chiến và ghi nhận công lao của ông Trump trong các quyết định quan trọng. Thủ tướng Israel miêu tả ông Trump là động lực chính đằng sau nỗ lực tấn công Iran.
Trong các cuộc phỏng vấn trên truyền hình và các tuyên bố công khai, ông Netanyahu nhấn mạnh rằng ông Trump hành động vì lợi ích của Mỹ và tự đưa ra quyết định.
“Ông ấy [ông Netanyahu] đã tìm ra cách thuyết phục, hợp tác và lấy lòng ông Trump theo những cách cực kỳ hiệu quả trong việc thúc đẩy các mục tiêu của mình” – ông Daniel Shapiro, cựu phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, phụ trách Trung Đông, cho biết.
Trong suốt thời gian diễn ra xung đột, Văn phòng Thủ tướng Israel đã liên tục gửi đi hình ảnh và video về ông Netanyahu. Ông thường mặc đồ đen, từ các địa điểm bị tên lửa Iran tấn công, căn cứ quân sự, đề cập mối quan hệ cá nhân với ông Trump.
Trong một loạt video và hình ảnh từ một căn cứ không quân của Israel vào đầu tháng 3, ông Netanyahu xuất hiện với phía sau ông là một máy bay chiến đấu F-22, cùng với cờ Mỹ và Israel.
“Tôi muốn một lần nữa cảm ơn người bạn của tôi – Tổng thống Trump, vì sự hợp tác giữa chúng ta, giữa Israel và Mỹ. Cùng nhau, chúng ta sẽ đạt được mục tiêu của mình, nếu Chúa muốn” – ông Netanyahu nói.
Một số quan chức Mỹ đương nhiệm và cựu quan chức cho rằng mối quan hệ đối tác giữa ông Trump và ông Netanyahu gợi nhớ đến các liên minh thời chiến trong quá khứ giữa các nhà lãnh đạo phương Tây.
Trong Thế chiến II, Thủ tướng Anh Winston Churchill đã tập trung mạnh mẽ vào việc giành được sự ủng hộ của Tổng thống Mỹ Franklin Roosevelt. Trong giai đoạn Chiến tranh Lạnh, Tổng thống Mỹ Ronald Reagan và Thủ tướng Anh Margaret Thatcher cũng đã xây dựng một mối quan hệ đối tác chặt chẽ.
“Mối quan hệ của họ là mối quan hệ chuyên nghiệp. Họ không tham gia các hoạt động xã giao cùng nhau. Họ hiểu rõ lợi ích chung của Mỹ và Israel” – bà Victoria Coates, người từng là phó cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, phụ trách Trung Đông và Bắc Phi trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump, cho biết.
