Nghị quyết 205 đang được VKSND hai cấp TP.HCM quyết liệt thực hiện. Đảng ủy VKSND TP xác định việc triển khai thực hiện Nghị quyết 205 là nhiệm vụ chính trị quan trọng, là sứ mệnh lịch sử của ngành kiểm sát nhân dân trong giai đoạn mới.
Những con số “biết nói”
Ngay từ những ngày đầu chuẩn bị thí điểm, VKSND TP.HCM đã tăng cường tuyên truyền sâu, chỉ đạo 19 VKSND khu vực tổ chức hội nghị quán triệt, triển khai nghị quyết; phối hợp với chính quyền địa phương phổ biến thông tin đến người dân.
Viện cũng đã tham mưu Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Chỉ thị 06 ngày 28-1-2026 về việc về lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 205 trên địa bàn TP.HCM.
Bà Huỳnh Thị Ngọc Hoa, Phó Viện trưởng VKSND TP.HCM. Ảnh: SONG MAI
VKSND TP đã tham mưu Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Chỉ thị 06 ngày 28-1-2026 về việc về lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Nghị quyết 205 trên địa bàn TP.HCM.
Đặc biệt, để quá trình thực hiện diễn ra suôn sẻ, VKSND TP.HCM đã ký kết quy chế phối hợp với sáu hội có chức năng bảo vệ người dễ bị tổn thương; ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện. Cử thành viên trực tiếp tham gia đoàn công tác khảo sát thực tế tại một số địa phương của Trung Quốc về thực hiện nhiệm vụ tố tụng công ích. Lực lượng lãnh đạo và kiểm sát viên nòng cốt cũng nhanh chóng được phân công, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ.
Với sự chủ động, quyết liệt đó, VKSND TP.HCM đã tiếp nhận 152 vụ việc, thông qua công tác kiểm sát, phản ánh của các tổ chức, cá nhân và thông tin từ báo chí, mạng xã hội… Đến nay, VKSND đã chính thức thụ lý 91 vụ việc. Trong số này, có 14 vụ việc nhằm bảo vệ người dễ bị tổn thương, tập trung vào nhóm trẻ em, người cao tuổi và người gặp khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Phần lớn số vụ việc còn lại là bảo vệ lợi ích công, với các lĩnh vực trọng điểm như đất đai, tài nguyên, tài sản công, đầu tư công, môi trường và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
VKSND Khu vực 3 - TP.HCM phối hợp với UBND phường Minh Phụng, TP.HCM để trao giấy khai sinh cho ông Nguyễn Thành Trận - trường hợp thuộc đối tượng của Nghị quyết 205. Ảnh: SONG MAI
Quá trình xử lý, VKSND hai cấp TP đã ban hành 43 kiến nghị cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền phòng ngừa, khắc phục, xử lý vi phạm pháp luật. Trong đó, bảo vệ người dễ bị tổn thương 20 vụ việc; bảo vệ lợi ích công 23 vụ việc. Nhờ đó, 11 vụ việc đã nhanh chóng được chấp nhận khắc phục, trong khi 32 vụ khác đang trong thời hạn chờ phản hồi.
VKSND hai cấp TP cũng đã ban hành 20 quyết định yêu cầu chấm dứt vi phạm, áp dụng biện pháp ngăn chặn, khắc phục hậu quả, nhằm bảo vệ kịp thời quyền lợi hợp pháp của Nhà nước và nhân dân.
Tổng kết thực tiễn để hoàn thiện cơ sở pháp lý
Có thể nói giai đoạn đầu thí điểm đã đạt được những kết quả tích cực, nhờ sự phối hợp của các cơ quan, tổ chức liên quan, sự chủ động trong việc cung cấp thông tin, hỗ trợ VKS; đồng thời, đội ngũ cán bộ, công chức, kiểm sát viên cũng chủ động rà soát, tiếp nhận và quyết liệt trong việc xử lý thông tin vụ việc dân sự công ích.
Tổ Nghị quyết 205 của VKSND Khu vực 5 làm việc với Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận Bình Thạnh trong một vụ bảo vệ lợi ích công. Ảnh: VKSND khu vực 5 - TP.HCM
Tuy nhiên, VKS hai cấp TP cũng gặp một số khó khăn. Một số vụ việc liên quan đến lợi ích công có tính chất phức tạp, cần có thời gian thu thập chứng cứ. Trong khi đó, khối lượng án phải giải quyết nhiều nên thời gian đầu tư cho việc nghiên cứu, xác minh chuyên sâu còn hạn chế. Cộng thêm nguồn kinh phí để triển khai, thực hiện Nghị quyết 205 còn hạn hẹp.
Để tháo gỡ khó khăn, VKSND TP.HCM hướng tới việc đầu tư nguồn lực về con người, kinh phí, cơ sở dữ liệu, trang thiết bị và ứng dụng công nghệ thông tin. Tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa VKSND cấp trên với cấp dưới; giữa VKSND với các tổ chức, cá nhân liên quan trong việc cung cấp thông tin, tài liệu chứng cứ và việc thực hiện nhiệm vụ khởi kiện vụ án dân sự công ích. Các dạng vi phạm điển hình xâm phạm đến quyền dân sự cũng sẽ liên tục được Phòng Kiểm sát án dân sự đúc kết, chia sẻ để toàn ngành cùng nắm bắt, học hỏi.
Trong thời gian tới, trên cơ sở Chỉ thị 06 của Thành ủy TP.HCM, VKSND TP.HCM sẽ ký kết quy chế phối hợp với cơ quan công an, tòa án, thi hành án và các sở, ban ngành có chức năng, nhiệm vụ liên quan.
Đơn vị cũng sẽ tiếp tục tăng cường công tác quán triệt, phổ biến đầy đủ các quy định pháp luật, các văn bản hướng dẫn liên quan đến việc thực hiện Nghị quyết 205. Đẩy mạnh thông tin tuyên truyền về Nghị quyết 205 và kết quả thực hiện Nghị quyết của VKSND hai cấp Thành phố. Tổ chức tập huấn chuyên sâu và trao đổi kinh nghiệm, tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện. Thực hiện việc sơ kết đánh giá, rút kinh nghiệm định kỳ để nhân rộng mô hình và hoàn thiện cơ sở pháp lý, thực tiễn cho hoạt động khởi kiện dân sự công ích trong ngành kiểm sát nhân dân.
