Podcast:
Theo NDTV, gan không chỉ bị tổn thương vì rượu bia. Trên thực tế, nhiều người không hề uống rượu vẫn có thể gặp các vấn đề như gan nhiễm mỡ, viêm gan hoặc suy giảm chức năng gan do lối sống, chế độ ăn uống và rối loạn chuyển hóa. Điều đáng lo là những bất thường này thường xuất hiện rất âm thầm, dễ bị nhầm với mệt mỏi thông thường hay rối loạn tiêu hóa nhẹ. Dưới đây là 7 dấu hiệu cảnh báo sớm bạn tuyệt đối không nên chủ quan để kịp thời thăm khám và bảo vệ lá gan.
1. Mệt mỏi kéo dài, ngủ đủ vẫn không thấy khỏe
Nếu bạn thường xuyên cảm thấy uể oải, thiếu năng lượng dù đã nghỉ ngơi đầy đủ, nguyên nhân có thể không chỉ là áp lực công việc mà còn liên quan đến chức năng gan suy giảm. Khi gan hoạt động kém, quá trình chuyển hóa năng lượng và đào thải độc tố bị ảnh hưởng, khiến cơ thể luôn trong trạng thái mệt mỏi, kiệt sức.
2. Tăng cân bất thường hoặc giảm cân mãi không hiệu quả
Tăng cân không rõ lý do, đặc biệt là tích mỡ vùng bụng, hoặc khó giảm cân dù đã ăn kiêng và tập luyện, có thể liên quan đến gan nhiễm mỡ không do rượu. Khi gan bị tích tụ mỡ, quá trình chuyển hóa đường và chất béo dễ rối loạn, làm tăng nguy cơ kháng insulin và khiến việc kiểm soát cân nặng trở nên khó khăn hơn.
3. Thường xuyên đầy hơi, khó tiêu sau ăn
Gan đóng vai trò sản xuất mật để hỗ trợ tiêu hóa chất béo. Khi chức năng này suy giảm, bạn có thể dễ gặp tình trạng đầy bụng, chậm tiêu, khó chịu sau bữa ăn, nhất là sau khi ăn nhiều dầu mỡ. Nếu triệu chứng lặp lại thường xuyên, đây có thể là tín hiệu cho thấy gan đang hoạt động không tối ưu.
4. Âm ỉ khó chịu vùng bụng trên bên phải
Cảm giác nặng tức, âm ỉ hoặc khó chịu nhẹ ở vùng bụng bên phải – vị trí của gan – là dấu hiệu cần lưu ý. Tình trạng này có thể xuất hiện khi gan bị viêm, sưng to hoặc liên quan đến các vấn đề ở gan và túi mật.
5. Da ngứa, xỉn màu hoặc sạm hơn bất thường
Khi gan lọc thải độc tố kém, các chất cặn có thể tích tụ trong cơ thể và biểu hiện ra ngoài qua làn da. Bạn có thể nhận thấy da ngứa không rõ nguyên nhân, da xỉn màu, sạm hơn hoặc xuất hiện tăng sắc tố ở một số vùng.
6. Hay quên, khó tập trung, đầu óc "mơ hồ"
Khả năng tập trung giảm, dễ quên hoặc thường xuyên cảm thấy đầu óc thiếu tỉnh táo cũng có thể liên quan đến chức năng gan. Khi gan xử lý độc tố kém hiệu quả, các chất chuyển hóa tích tụ lâu ngày có thể ảnh hưởng đến hoạt động của não bộ.
7. Đường huyết hoặc cholesterol tăng bất thường
Gan là cơ quan trung tâm của quá trình chuyển hóa đường và mỡ. Vì vậy, nếu kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết, triglyceride hoặc cholesterol xấu tăng cao bất thường, đây có thể là dấu hiệu gan đang gặp vấn đề, đặc biệt là gan nhiễm mỡ.
Cách bảo vệ gan từ sớm
- Ăn uống cân bằng, hạn chế đường và chất béo xấu
- Kiểm soát cân nặng hợp lý
- Tập thể dục đều đặn mỗi tuần
- Ngủ đủ giấc, hạn chế thức khuya
- Khám sức khỏe định kỳ để theo dõi men gan và mỡ gan
Phát hiện sớm luôn là chìa khóa giúp gan phục hồi tốt hơn và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm.
