Tình hình Trung Đông ngày 14-4 tiếp tục có những thông tin nóng, đặc biệt về eo biển Hormuz.
Rất ít tàu hoạt động gần các cảng Iran trong ngày đầu tiên của lệnh phong tỏa
Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy rất ít tàu thuyền ra vào các cảng của Iran tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman trong ngày đầu tiên Mỹ tuyên bố phong tỏa, theo đài CNN.
Hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz cũng tiếp tục giảm mạnh, khi chỉ có một số ít tàu chở dầu và tàu hàng khô đi qua tuyến đường thủy này trong ngày qua.
Các chuyên gia của hãng tư vấn hàng hải Windward nhận định: “Hoạt động quá cảnh vẫn diễn ra nhưng còn hạn chế và không đồng đều".
Theo dữ liệu từ Marine Traffic, một tàu chở dầu đã đi qua eo biển Hormuz vào rạng sáng 14-4 là tàu Rich Starry. Tàu Rich Starry bị Mỹ trừng phạt từ năm 2023 vì có liên quan Iran.
Một tàu chở dầu khác cũng nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ là Elpis đã đi qua eo biển Hormuz trong đêm, song sau đó gần như đứng yên tại Vịnh Oman. Hiện chưa rõ nguyên nhân.
Theo MarineTraffic, tàu Elpis đang chở một phần hàng hóa. Con tàu này bị Mỹ trừng phạt vào năm 2025 vì “liên quan hoạt động bán, mua và vận chuyển dầu mỏ Iran”, thuộc cái gọi là “hạm đội bóng tối” của Tehran.
Hiện vẫn chưa rõ Mỹ sẽ thực thi lệnh phong tỏa hải quân như thế nào, theo CNN.
Windward cho rằng việc thực thi với tàu rời cảng có thể đơn giản hơn, nhưng sẽ phức tạp hơn nhiều đối với tàu đi vào và những tàu hoạt động dưới hình thức che giấu thông tin.
Ông Bjorn Hojgaard, Giám đốc điều hành công ty quản lý tàu Anglo-Eastern, nhận định không nên hiểu lệnh phong tỏa này theo nghĩa Mỹ sẽ trực tiếp chặn tàu ngay tại eo biển Hormuz.
“Những tàu từng đi qua eo biển có thể bị can thiệp sau đó, ở bất kỳ nơi nào trên thế giới” - ông Hojgaard nói với CNN.
Chuyên gia tư vấn hàng hải Erik Bethel đánh giá: “Việc thực thi điều này sẽ rất phức tạp".
Theo ảnh vệ tinh, khoảng 20 tàu đang neo gần bờ biển Iran trong tình trạng tắt bộ phát đáp, đặc biệt quanh đảo Kharg và cảng Assaluyeh.
Ônh Macron kêu gọi Mỹ-Iran nối lại đàm phán, mở cửa eo biển Hormuz
Ngày 14-4, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết ông đã điện đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian trong ngày 13-4, đồng thời kêu gọi hai bên nối lại đàm phán sau khi vòng đầu tiên kết thúc mà không đạt thỏa thuận.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Macron thúc giục tiếp tục các cuộc đàm phán “bị gián đoạn” diễn ra tại Islamabad cuối tuần qua nhằm “làm rõ những hiểu lầm và tránh các giai đoạn leo thang mới”.
Ông Macron nhấn mạnh việc tuân thủ nghiêm ngặt lệnh ngừng bắn là điều thiết yếu, đồng thời cho rằng thỏa thuận này cần bao gồm cả Lebanon. Tuy nhiên, phía Mỹ khẳng định xung đột tại Lebanon là vấn đề riêng biệt, không liên quan đến đàm phán với Iran.
Nhà lãnh đạo Pháp cũng cho rằng eo biển Hormuz cần được mở lại vô điều kiện, không áp đặt kiểm soát hay thu phí, trong thời gian sớm nhất. Theo ông Macron, động thái này sẽ tạo điều kiện để các cuộc đàm phán nhanh chóng được nối lại.
Ông Macron cho biết Pháp và Anh sẽ đồng chủ trì một hội nghị trực tuyến vào ngày 17-4 với các chính phủ sẵn sàng tham gia sứ mệnh phòng thủ thuần túy nhằm khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz khi điều kiện an ninh cho phép.
Trong khi đó, truyền thông Iran dẫn lời Tổng thống Pezeshkian nói với ông Macron rằng “những yêu sách quá mức và sự thiếu thiện chí chính trị từ các quan chức cấp cao Mỹ” đã khiến đàm phán không thể đạt kết quả.
Theo hãng thông tấn Fars, ông Pezeshkian cảnh báo rằng các cách tiếp cận dựa trên “đe dọa, gây sức ép và hành động quân sự” không chỉ không mang lại hiệu quả mà còn làm tình hình thêm phức tạp, đồng thời khiến những vấn đề trở nên nghiêm trọng hơn.
Theo hãng thông tấn IRNA, hiện vẫn chưa có thỏa thuận nào về việc tổ chức thêm một vòng đàm phán tại Islamabad, dù trước đó các hãng như Reuters, CNN,... dẫn nguồn tin cho biết phái đoàn Mỹ và Iran có thể quay lại Pakistan vào cuối tuần này để nối lại đàm phán.
“Trước những tuyên bố từ một số nguồn tin Pakistan và truyền thông phương Tây về khả năng diễn ra vòng đàm phán tiếp theo tại Islamabad, một nguồn tin ngoại giao cho biết hiện chưa có bất kỳ thông tin nào về việc đạt được thỏa thuận tổ chức đàm phán tại Islamabad hoặc dưới các hình thức khác” - theo IRNA.
Iran dọa tung năng lực quân sự mới nếu chiến sự leo thang
Ngày 13-4, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ sử dụng các năng lực quân sự mới nếu cuộc chiến với Mỹ và Israel tiếp diễn, Fars đưa tin.
“Chúng tôi vẫn chưa sử dụng hết năng lực của mình. Nếu chiến tranh tiếp tục, chúng tôi sẽ phô bày những khả năng mà đối phương chưa từng biết tới” - người phát ngôn IRGC Hossein Mohebbi tuyên bố.
Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Iran - ông Reza Talaeinik cho biết năng lực quân sự của lực lượng vũ trang Iran đang tiếp tục được tăng cường, với đủ tên lửa, máy bay không người lái, vũ khí, đạn dược và các khí tài khác để duy trì các chiến dịch tấn công và phòng thủ trong thời gian tới, theo IRNA.
Ngoài ra, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - ông Esmaeil Baghaei viết trên mạng xã hội X rằng nỗ lực của Mỹ nhằm áp đặt phong tỏa tại eo biển Hormuz là một “hành động trả đũa có chủ đích” nhằm vào nền kinh tế toàn cầu.
