Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã hủy bỏ các cuộc tấn công nhằm vào Iran, viện dẫn những tiến triển trong các cuộc đàm phán với Tehran.
Ông Trump huỷ kế hoạch tấn công Iran
Tổng thống Trump cho biết ông đã hủy bỏ các cuộc tấn công nhằm vào Iran vào tối 11-6 vì “các điểm cuối cùng” của một thỏa thuận giữa hai bên đã được thông qua, theo đài CNN.
“Dựa trên thực tế là các cuộc thảo luận với Iran đã được đưa lên cấp lãnh đạo cao nhất của Iran và được chấp thuận, với tư cách là Tổng thống Mỹ tôi đã hủy bỏ các cuộc tấn công và ném bom theo kế hoạch nhằm vào Iran tối nay” - ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Tổng thống Trump nói rằng “các cuộc thảo luận và các điểm cuối cùng, cả về khái niệm và chi tiết, đã được tất cả các bên liên quan chấp thuận”.
Ông Trump liệt kê Mỹ, Israel, Saudi Arabia, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Bahrain, Kuwait, Jordan và Ai Cập là những quốc gia đã chấp thuận.
“Việc phong tỏa hải quân sẽ vẫn được duy trì đầy đủ cho đến khi giao dịch này được hoàn tất. Thời gian và địa điểm ký kết sẽ được thông báo trong thời gian ngắn” - ông Trump cho biết thêm.
Sau đó, tại Phòng Bầu dục ngày 11-6, ông Trump cho biết hành động quân sự mới nhất của Mỹ chống lại Iran đã buộc Tehran phải thực sự đồng ý một thỏa thuận hòa bình lần này.
“Họ đã phải chịu đựng rất nhiều. Họ đã bị tấn công rất mạnh gần đây, như các bạn biết đấy, và tôi không thích phải làm mọi việc theo cách đó, nhưng tôi cảm thấy điều đó là cần thiết” - ông Trump cho hay.
Nhà lãnh đạo Mỹ ca ngợi “một bản ghi nhớ rất mạnh mẽ,” gọi đó là “hơi mang tính nguyên tắc,” nhưng khẳng định Iran đã cam kết từ bỏ việc theo đuổi hạt nhân.
“Họ sẽ không có vũ khí hạt nhân, họ đã đồng ý với điều đó. Họ sẽ không chỉ không có, mà họ sẽ không mua, phát triển dưới bất kỳ hình thức nào” - ông Trump nói.
Ông Trump cho biết một “thỏa thuận tuyệt vời” có thể giải quyết cuộc chiến với Iran sẽ được hoàn tất trong những ngày tới, thêm rằng ông dự đoán một lễ ký kết sẽ sớm diễn ra sớm nhất vào cuối tuần, và có thể ở châu Âu, với sự tham dự của Phó Tổng thống J.D. Vance.
Ông Trump cũng cho hay ông vừa nói chuyện với một số nhà lãnh đạo, bao gồm Thủ tướng Israel - ông Benjamin Netanyahu và các nguyên thủ quốc gia vùng Vịnh.
Bên cạnh đó, Tổng thống Trump cho rằng Lãnh tụ tối cao Iran ủng hộ thỏa thuận với Mỹ, đồng thời nói rằng ông tin các nhà đàm phán ở Iran muốn một thỏa thuận “nhiều như tôi, hoặc hơn thế nữa”.
“Tôi nghĩ câu trả lời là có” - ông Trump nói với các phóng viên trong Phòng Bầu dục khi được hỏi liệu Lãnh tụ tối cao Iran có chấp thuận thỏa thuận hay không.
Đây không phải là lần đầu tiên ông Trump ám chỉ rằng một thỏa thuận với Iran sắp đạt được.
Về phía Iran, theo một nguồn tin, Iran đã chuyển bản dự thảo thỏa thuận mới nhất của mình cho Mỹ thông qua các trung gian hòa giải Qatar vào đầu tuần này.
Các quan chức Mỹ cũng đã liên lạc thường xuyên với các trung gian hòa giải, ngay cả khi Mỹ và Iran liên tục tấn công lẫn nhau trong những ngày liên tiếp của tuần này.
Phản ứng của Iran
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran - ông Esmail Baghaei nói với hãng thông tấn IRNA rằng các thông tin về một thỏa thuận đã được hoàn tất với Mỹ chỉ là “suy đoán” và cho biết Tehran vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về bất kỳ thỏa thuận nào.
“Quy trình ra quyết định [của Iran] hoàn toàn rõ ràng. Các cơ quan chức năng có thẩm quyền phải đưa ra quyết định cuối cùng về nội dung thỏa thuận và bất kỳ hợp đồng tiềm năng nào một cách chi tiết. Sau khi có quyết định cuối cùng, chúng tôi sẽ đưa ra tuyên bố chính thức” - ông Baghaei nói.
Ông Baghaei cho biết Qatar và Pakistan “đang tích cực làm trung gian hòa giải”, nhưng nói thêm rằng “các hành động của Mỹ đang ảnh hưởng đến tiến trình ngoại giao”.
“Ngay từ đầu, tình trạng đàm phán đã rõ ràng với chúng tôi, và phần lớn văn bản đã được hoàn thiện. Tuy nhiên, Mỹ liên tục thay đổi lập trường của họ” - ông Baghaei nói, thêm rằng Iran đã “chứng minh rằng chúng tôi không thỏa hiệp về những gì đã xác định là lằn ranh đỏ của mình”.
Ông Baghaei cũng cáo buộc tình hình ở eo biển Hormuz đã trở nên “kém an toàn hơn do các hành động của Mỹ.
Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bày tỏ sự nghi ngờ về việc ông Trump nói rằng “những điểm cuối cùng” của thỏa thuận với Tehran đã đạt được.
“Trong khi các quan chức Iran chưa phản hồi về tuyên bố của ông Trump, báo cáo lưu ý rằng kể từ khi bắt đầu cuộc chiến, ông Trump đã nhiều lần đưa ra những tuyên bố mâu thuẫn và không chính xác” - theo IRGC.
