Tình hình Trung Đông tiếp tục nóng sau khi Iran phản hồi đề xuất của Mỹ về chấm dứt xung đột.
Ông Trump thất vọng về đàm phán với Iran
Ngày 11-5, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ sự thất vọng về tình trạng các cuộc đàm phán với Iran, nói rằng giới lãnh đạo ở Tehran “thay đổi ý định” ngay khi các bên dường như đã đạt được những điểm đồng thuận, theo đài CNN.
“Nghe này, tôi đã phải làm việc với họ 4 hoặc 5 lần rồi, cứ tưởng chốt được thỏa thuận thì họ lại đổi ý. Ban lãnh đạo của họ là những người rất không đáng tin” - ông Trump nói với các phóng viên tại phòng Bầu dục.
Ông cho biết những lãnh đạo Iran lên thay sau khi những người tiền nhiệm thiệt mạng trong các cuộc không kích đã “hợp lý hơn”. Tuy nhiên, điều đó vẫn chưa giúp đạt được thỏa thuận.
Nhà lãnh đạo Mỹ nói rằng trong nội bộ Iran có “phe ôn hòa” và “phe cực đoan”, đồng thời nhận định “phe ôn hòa rất muốn đạt được thỏa thuận”.
“Có phe ôn hòa và phe cực đoan. Và tôi nghĩ phe ôn hòa được tôn trọng hơn. Phe cực đoan muốn chiến đấu tới cùng” - ông lưu ý.
Tổng thống Trump cũng tuyên bố ông có “kế hoạch tốt nhất từ trước đến nay” để chấm dứt chiến tranh với Iran.
“Tôi có một kế hoạch – đó là một kế hoạch rất đơn giản, tôi không hiểu vì sao các vị không nói thẳng ra như vậy, Iran không thể có vũ khí hạt nhân” - tổng thống Mỹ nói.
Ông Trump tiếp tục chỉ trích đề xuất mới nhất của Iran - mà ông gọi là “một đề xuất ngu ngốc” - và cho rằng bất kỳ thỏa thuận nào giữa hai nước cũng phải yêu cầu Iran cam kết từ bỏ việc theo đuổi chương trình hạt nhân.
“Trong chiến tranh, bạn phải thay đổi, phải linh hoạt, bạn có rất nhiều kế hoạch, nhưng phải áp dụng những kế hoạch khác nhau vào những ngày khác nhau” - theo ông Trump.
Ông Trump cũng cáo buộc Iran nuốt lời về việc cho phép Mỹ tiếp nhận lượng uranium đã làm giàu của Tehran.
Chủ tịch quốc hội Iran: Tehran “sẵn sàng cho mọi phương án”
Ngày 11-5, Chủ tịch Quốc hội Iran - ông Mohammad Bagher Ghalibaf, nói rằng Tehran “sẵn sàng cho mọi phương án” trong bối cảnh các cuộc đàm phán với Mỹ vẫn rơi vào bế tắc.
“Các lực lượng vũ trang của chúng tôi sẵn sàng đưa ra đòn đáp trả mang tính răn đe đối với bất kỳ hành động gây hấn nào” - ông Ghalibaf viết trên mạng xã hội.
“Chiến lược dựa trên sự tính toán sai lầm và những quyết định sai lầm sẽ luôn dẫn đến kết quả sai lầm; đến nay cả thế giới đều đã hiểu điều đó. Chúng tôi sẵn sàng cho mọi phương án. Họ sẽ phải bất ngờ” - nhà đàm phán chủ chốt của Iran cho biết thêm.
Cuối ngày 11-5, ông Ghalibaf tiếp tục đăng tải một bài viết khác, cho rằng “không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận các quyền của người dân Iran như được nêu trong đề xuất 14 điểm” mà Tehran đưa ra hồi đầu tháng này.
“Bất kỳ cách tiếp cận nào khác đều sẽ hoàn toàn không mang lại kết quả; chỉ hết thất bại này đến thất bại khác. Họ càng kéo dài thời gian, người nộp thuế Mỹ càng phải trả giá” - theo ông Ghalibaf.
Đàm phán Mỹ-Iran phụ thuộc vào kết quả thượng đỉnh Trump-Tập?
Đài CNN ngày 11-5 dẫn nguồn tin rằng tiến triển trong các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ có thể sẽ phụ thuộc vào kết quả chuyến thăm của ông Trump đến Trung Quốc trong tuần này.
Nguồn tin khu vực thân cận với tiến trình đàm phán nói với CNN rằng các cuộc đối thoại sẽ “không có bước tiến đáng kể” trước khi Tổng thống Trump gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.
Nguồn tin cũng nhấn mạnh rằng “nhiều khả năng” Ngoại trưởng Iran Abbas Aragchi sẽ có mặt tại Ấn Độ để tham dự cuộc họp Ngoại trưởng BRICS vào ngày 14 và 15-5 - trùng với thời gian ông Trump ở Bắc Kinh.
Theo nguồn tin, sự hiện diện của ông Araghchi tại cuộc họp BRICS “rất quan trọng”, bởi Ngoại trưởng Saudi Arabia và Egypt nhiều khả năng cũng sẽ tham dự. Ai Cập và Saudi Arabia nằm trong số các quốc gia đang hỗ trợ các kênh đối thoại hậu trường giữa Mỹ và Iran, với vai trò trung gian của Pakistan.
Tuy nhiên, ngoại trưởng Saudi Arabia và Ai Cập hiện vẫn chưa xác nhận sẽ tham dự hội nghị.
“Trung Quốc sẽ là một nhân tố quan trọng trong việc bảo đảm đối thoại tiếp tục được duy trì” - nguồn tin nói thêm.
Chứng khoán, giá dầu đều tăng
Phần lớn các thị trường chứng khoán toàn cầu tăng điểm trong ngày 11-5, giá dầu đi lên sau khi ông Trump bác các điều kiện của Iran nhằm chấm dứt chiến tranh, theo hãng tin AFP.
Sau khởi đầu khá dè dặt, ba chỉ số chính của Phố Wall khép lại phiên giao dịch với mức tăng nhẹ. Chỉ số S&P 500 tăng 0,2%. Chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng 95 điểm, tương đương 0,2%, và chỉ số Nasdaq Composite tăng 0,1%.
Tại châu Âu, các thị trường Anh và Đức đi lên, trong khi Pháp giảm điểm. Tại châu Á, chứng khoán Tokyo giảm điểm, Hong Kong (Trung Quốc) gần như đi ngang, còn Thượng Hải tăng hơn 1%, trong khi Seoul tăng khoảng 4% nhờ đà đi lên của nhóm cổ phiếu công nghệ.
Giá dầu Brent chuẩn quốc tế chốt phiên tăng gần 3%, lên mức 104,21 USD/thùng.
“Giá dầu vẫn phản ứng rất mạnh với các thông tin liên quan việc tái mở cửa eo biển Hormuz, dù là tin tích cực hay tiêu cực” - bà Kathleen Brooks, Giám đốc nghiên cứu của tập đoàn giao dịch XTB, nhận định.
Tuy nhiên, nhà phân tích Patrick O'Hare của Briefing.com cho rằng giới giao dịch tin rằng ông Trump khó có khả năng làm tình hình nguồn cung dầu thêm căng thẳng trước cuộc gặp thượng đỉnh với ông Tập trong tuần này.
