Hơn một thập niên trước, khi Mỹ đàm phán thỏa thuận hạt nhân với Iran, người phụ trách chính về phía Mỹ lúc bấy giờ là Ngoại trưởng John Kerry. Trong hơn 20 tháng đàm phán, ông Kerry đã gặp gỡ người đồng cấp Iran ít nhất 18 lần khác nhau. Mỗi lần gặp kéo dài nhiều ngày, theo tờ The New York Times.
Ngoại giao hạt nhân cấp cao vốn là vấn đề rất quan trọng, thường được giao cho ngoại trưởng Mỹ. Theo truyền thống, ngoại trưởng Mỹ đảm nhận vai trò lãnh đạo trong các nhiệm vụ ngoại giao lớn nhất của đất nước, từ các hiệp ước kiểm soát vũ khí đến các thỏa thuận ngừng bắn.
Tuy nhiên khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cử phái đoàn tham dự vòng đàm phán giữa Mỹ và Iran tại Pakistan những lần qua, Ngoại trưởng Marco Rubio không được nhắc tên.
Ít xuất hiện hơn
Ông Rubio đã không tham dự cuộc gặp gần đây nhất giữa Mỹ và Iran hồi đầu tháng này. Ông cũng không tham gia một số cuộc họp của phái đoàn Mỹ được tổ chức trong năm qua tại Geneva (Thụy Sĩ) và Doha (Qatar).
Ông Rubio cũng vắng mặt trong các phái đoàn của Mỹ ở nước ngoài làm việc để giải quyết cuộc chiến ở Ukraine và cuộc chiến ở Gaza. Bất chấp thời kỳ khủng hoảng và xung đột kéo dài trong khu vực, ông cũng đã không đến thăm Trung Đông, kể từ chuyến dừng chân ngắn ngủi tại Israel vào tháng 10-2025.
Trong những tháng gần đây, ông Rubio hầu như không có nhiều chuyến công du và bận rộn với vai trò thứ hai mà ông đang đảm nhận – cố vấn an ninh quốc gia Mỹ.
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden, Ngoại trưởng Antony J. Blinken đã thực hiện 11 chuyến công du nước ngoài từ tháng 1-2024 đến cuối tháng 4-2024, dừng chân tại khoảng 30 thành phố. Từ đầu năm đến nay, ông Rubio đã đến thăm 6 thành phố nước ngoài, bao gồm cả chuyến dừng chân tại Milan (Ý), tham dự Thế vận hội Mùa đông 2026.
Ông Trump đã ủy thác phần lớn công việc ngoại giao cho những người khác, bao gồm người bạn Steve Witkoff và người con rể Jared Kushner. Ông Witkoff và ông Kushner đã dẫn đầu các hoạt động ngoại giao với Israel, Ukraine và Nga, kể cả Iran.
Việc ông Rubio không trực tiếp tham gia vào các hoạt động ngoại giao phản ánh vai trò kép của ông trong đội ngũ an ninh quốc gia của ông Trump. Trong năm qua, ông đảm nhiệm vị trí cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, song song với vai trò lãnh đạo Bộ Ngoại giao.
Ông Rubio đã nhận chức cố vấn an ninh quốc gia vào tháng 5-2025, sau khi ông Trump điều chuyển người tiền nhiệm Michael Waltz đến vị trí mới. Tuy nhiên, The New York Times dẫn lời một số quan chức cho biết ông Rubio dự kiến sẽ giữ chức vụ này vô thời hạn dưới nhiệm kỳ ông Trump.
Ngoại trưởng Mỹ điều hành Bộ Ngoại giao, giám sát các nhà ngoại giao, đại sứ quán Mỹ trên toàn thế giới và các nhà hoạch định chính sách ngoại giao tại Washington. Làm việc từ Nhà Trắng, cố vấn an ninh quốc gia điều phối các bộ và cơ quan, bao gồm Bộ Ngoại giao, để đưa ra lời khuyên về chính sách cho tổng thống Mỹ.
Hai vai trò này phản ánh tầm ảnh hưởng của ông Rubio đối với ông Trump. Đối với ông Rubio, ít thời gian ở nước ngoài hơn có nghĩa là nhiều thời gian hơn bên cạnh Tổng thống Trump để đưa ra những cố vấn kịp thời.
Làm việc tại hai vị trí cùng lúc
Bà Emma Ashford – nhà phân tích về ngoại giao Mỹ tại Trung tâm nghiên cứu Stimson (Mỹ) – cho biết khi ông Witkoff, ông Kushner và Phó Tổng thống JD Vance gặp gỡ các quan chức Iran tại Pakistan hồi đầu tháng này, ông Rubio lại ở bên cạnh ông Trump tại một sự kiện của Giải vô địch võ thuật tổng hợp.
“Ông Rubio rõ ràng thích ở gần ông Trump” – bà Ashford nói.
Bà Ashford cho biết sự sắp xếp đó không hẳn là bất thường. Theo bà Ashford, các tổng thống trước đây đã giao phó các nhiệm vụ ngoại giao quan trọng cho những người khác ngoài ngoại trưởng Mỹ.
Ví dụ, Tổng thống Joe Biden đã giao cho Giám đốc Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ William J. Burns phụ trách ngoại giao với Nga và các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Israel và Hamas.
Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh việc ông Rubio ít xuất hiện với vai trò ngoại trưởng Mỹ có thể tạo nên một số hiệu ứng không tốt.
“Tôi thực sự nghĩ rằng việc chức vụ ngoại trưởng bị bỏ trống là gây bất lợi cho toàn bộ Bộ Ngoại giao Mỹ và khả năng tiến hành ngoại giao của Mỹ nói chung” – bà Ashford nói.
Tuy nhiên, ông Tommy Pigott – người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Mỹ – đã phản bác những tuyên bố như vậy.
“Bất cứ ai cố gắng miêu tả sự phối hợp chặt chẽ của Ngoại trưởng Rubio với Nhà Trắng và các cơ quan khác là tiêu cực đều hoàn toàn sai lầm. Hiện nay chúng ta có Hội đồng An ninh Quốc gia và Bộ Ngoại giao hoàn toàn đồng bộ, một mục tiêu mà các chính quyền trước đây đã không đạt được trong nhiều thập niên" – ông Pigott nói.
Ông Rubio cũng đã phân chia thời gian của mình cho Bộ Ngoại giao và Nhà Trắng. Ông được cho là đã thường dành thời gian ở cả hai nơi trong cùng một ngày. Trong một cuộc phỏng vấn với tờ Politico hồi tháng 6-2025, ông Rubio cho biết ông đã đến thăm Bộ Ngoại giao “hầu như mỗi ngày”.
Trong thời gian ở đó, ông thường gặp gỡ các vị quan chức cấp cao trước khi trở về Nhà Trắng. Giữa tháng 4, ông Rubio đã chủ trì một cuộc họp tại Bộ Ngoại giao giữa các quan chức Lebanon và Israel, tạo tiền đề cho thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên.
Ông nói rằng hai công việc của ông “thực sự chồng chéo nhau trong nhiều trường hợp”.
“Trong nhiều trường hợp, bạn sẽ tham dự cùng một cuộc họp hoặc ở cùng một địa điểm; chỉ là ít hơn một người mà thôi. Ví dụ, nhiều người sẽ đến Washington để họp, và họ muốn gặp cố vấn an ninh quốc gia rồi sau đó gặp tôi với tư cách là ngoại trưởng Mỹ. Giờ đây, họ có thể làm cả hai trong một cuộc họp” – ông Rubio nói.
Khi được hỏi về lịch trình đi lại của mình trong một cuộc họp báo hồi tháng 12-2025, ông Rubio cho biết ông ít có lý do để đi nước ngoài hơn vì “chúng tôi có rất nhiều nhà lãnh đạo liên tục đến đây” để thăm ông Trump tại Nhà Trắng. Ông Rubio cũng tham gia các chuyến công du nước ngoài của ông Trump với tư cách là cố vấn an ninh quốc gia.
“Việc ông Rubio kiêm nhiệm hai vai trò và ít xuất hiện trước công chúng không hẳn là điều xấu. Đặc biệt là khi sự chú ý đang tập trung vào ngoại giao căng thẳng với Iran, cần có người quản lý chính sách đối ngoại trên khắp thế giới” – ông Matthew Waxman, người từng giữ các chức vụ cấp cao tại Hội đồng An ninh Quốc gia, Bộ Ngoại giao và Lầu Năm Góc dưới thời chính quyền Tổng thống George W. Bush, nhận định.
