Hành trình đầy cảm hứng của Christina Koch - nữ phi hành gia duy nhất của sứ mệnh Artemis II

Đầu tháng này, bốn phi hành gia Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) đã đáp xuống Thái Bình Dương ngoài khơi San Diego, bang California (Mỹ) sau khi hoàn thành một nhiệm vụ tưởng chừng không thể, bước ngoặt tạo nên làn sóng hy vọng lan tỏa khắp thế giới.

Các phi hành gia Christina Hammock Koch, Reid Wiseman, Victor Glover và Jeremy Hansen đã hoàn tất thành công sứ mệnh Artemis II - chuyến bay có người lái đầu tiên lên Mặt Trăng kể từ năm 1972. Họ là những con người đầu tiên từng nhìn thấy mặt khuất của Mặt Trăng - điểm xa Trái Đất nhất. Sứ mệnh kéo dài chỉ 10 ngày, song các phi hành gia đã chuẩn bị cho hành trình trong suốt nhiều năm.

Sau hành trình đáng nhớ này, bà Christina Koch - phi hành gia nữ duy nhất của sứ mệnh - đã kể lại những khoảnh khắc đáng nhớ trong chuyến đi và cách mà sứ mệnh Artemis II đã thay đổi cách nhìn của bà về thế giới xung quanh.

Trái Đất là một phi hành đoàn

Sau khi kíp Artemis II hạ cánh an toàn, bà Koch kể lại rằng một y tá trên con tàu hải quân làm nhiệm vụ đón phi hành đoàn đã xin bà một cái ôm - một trong nhiều khoảnh khắc đời thường mà bà cho rằng đã khép lại trọn vẹn hành trình. Theo bà, chính những khoảnh khắc ấy đã mang đến ý nghĩa sâu sắc nhất cho chuyến đi.

Kể lại hành trình với sứ mệnh Artemis II, bà Koch nói rằng Artemis II đã giúp bà thực sự hiểu ý nghĩa của từ “phi hành đoàn”.

“Một phi hành đoàn là một tập thể luôn sát cánh bên nhau trong mọi hoàn cảnh, cùng nhịp chèo từng phút với chung một mục tiêu, sẵn sàng âm thầm hy sinh vì nhau, biết bao dung và cũng biết nhắc nhở trách nhiệm. Một phi hành đoàn có chung những mối quan tâm và nhu cầu, và họ gắn kết với nhau một cách không thể tách rời, theo cách vừa đẹp đẽ vừa đầy trách nhiệm” - nữ phi hành gia nói.

Theo bà, nhận thức ấy không đến vào lúc bay lướt qua Mặt Trăng, cũng không phải khi phá kỷ lục về khoảng cách bay xa nhất của con người trong không gian. Nó đến một cách lặng lẽ, qua ô cửa sổ. Bà Koch mô tả một trong những khoảnh khắc mạnh mẽ nhất của sứ mệnh là khi nhìn Trái Đất nhỏ dần qua cửa sổ tàu Orion. Trái Đất lúc này như một quả cầu nhỏ bé, mong manh, bao quanh bởi khoảng không đen thẳm dường như kéo dài vô tận.

“Điều thay đổi trong tôi, khi nhìn lại Trái Đất, là tôi nhận ra không chỉ vẻ đẹp của hành tinh này mà còn là khoảng không đen thẳm bao quanh nó và chính điều đó khiến Trái Đất trở nên đặc biệt hơn nữa. Điều đó thực sự nhấn mạnh rằng chúng ta giống nhau đến mức nào, rằng cùng một điều đang duy trì sự sống cho tất cả mọi người trên hành tinh này. Chúng ta tiến hóa trên cùng một hành tinh và có những điểm chung trong cách chúng ta yêu thương và sống, những điều mang tính phổ quát. Và chính sự bao la vô tận xung quanh càng làm nổi bật giá trị đặc biệt quý giá ấy” - NASA dẫn lời nữ phi hành gia Koch.

“Tôi biết hành trình này vẫn còn nhiều điều để dạy tôi mà tôi chưa kịp hiểu hết. Nhưng có một điều mới mà tôi nhận ra, đó là: Trái Đất và tất cả chúng ta thực ra là một phi hành đoàn, cùng chung một con thuyền” - bà nói thêm.

Những người phụ nữ của vũ trụ

Trò chuyện với tạp chí Harper’s Bazaar vài ngày sau khi trở về, bà Koch không chỉ nói về hành trình thay đổi cuộc đời mình mà còn bàn đến quy trình chăm sóc da trong không gian và sự thật về giấc ngủ trong môi trường không trọng lực.

“Thật thú vị, vì khi lên đó, chúng tôi nhận ra độ ẩm rất, rất thấp, nên ai cũng nghĩ da sẽ bị khô đi nhiều, nhưng thực tế lại không đến mức như tôi tưởng” - bà cho biết.

Dù vậy, bà vẫn dưỡng ẩm: “Chúng tôi có mang theo kem dưỡng”. Nhưng món “đỉnh” nhất trong túi đồ không gian của bà chính là một gói khăn giấy ướt. “Tôi phải nói là thứ hữu ích nhất mà tôi mang theo mà các anh thì không có, đến mức tôi phải chia sẻ cho họ dùng đến chiếc cuối cùng, chính là những khăn giấy ướt chiết xuất lô hội để bắt đầu ngày mới và lau mặt cho tỉnh táo” - bà Koch kể lại.

“Và nó gần như trở thành dấu hiệu của một buổi sáng mới khi tôi phát khăn cho mọi người, ai cũng thích” - nữ phi hành gia nói thêm.

Bà cho biết phần duy nhất trong sinh hoạt của bà tốt hơn hẳn so với ở Trái Đất là giấc ngủ. “Hãy tưởng tượng bạn ngủ mà không bao giờ cần trở mình, không bị mỏi, không có chỗ nào bị nóng lên, không cần lật gối sang mặt mát hơn. Tôi cảm thấy suốt thời gian đó, cơ thể bạn tự nhiên ở đúng tư thế mà nó muốn, không cần bất kỳ nỗ lực nào, và điều đó thật yên bình, thật tuyệt vời. Tôi sẵn sàng trải nghiệm điều đó cả triệu lần” - bà nói.

Theo bà Koch, trong sứ mệnh Artemis II, bà có thể là nữ phi hành gia duy nhất tham gia chuyến bay, nhưng phía sau còn có hàng chục phụ nữ khác làm việc trong phòng điều khiển NASA và các vị trí hậu cần. Với người ngoài, đó là một hình ảnh đầy ấn tượng, còn với bà Koch, đó là một điều “thật tuyệt vời”.

“Khi tôi ở trên trạm vũ trụ, tôi đã làm việc với một số người để cùng suy ngẫm và diễn đạt cảm nhận về những trải nghiệm như chuyến đi bộ ngoài không gian toàn nữ đầu tiên. Và điều chúng tôi nhận ra là: trở thành những người phụ nữ đầu tiên làm được những điều ấy trong ngành này đã là một điều đáng kinh ngạc. Nhưng còn tuyệt vời hơn nữa khi có cả những tập thể phụ nữ cùng sát cánh để làm nên những điều đó” - bà chia sẻ với Bazaar.

“Nhưng chúng tôi đã thấy điều đó từ lâu rồi. Ở bất cứ nơi nào mà việc hoàn thành nhiệm vụ là ưu tiên hàng đầu, bạn sẽ thấy phụ nữ sẵn sàng đón nhận thử thách và vượt qua nó” - nữ phi hành gia nhấn mạnh.

Xáo trộn sau khi trở về từ không gian

Một tuần sau khi sứ mệnh Mặt Trăng lịch sử kết thúc, bà Koch gặp khó khăn khi cố bước đi theo đường thẳng trong một bài kiểm tra bị bịt mắt.

Sau khi đăng một đoạn video cho thấy bà loạng choạng và suýt ngã đến mức những người hỗ trợ phải sẵn sàng lao vào giúp, bà Koch đã đùa về quá trình hồi phục của mình: “Có lẽ tôi sẽ phải chờ thêm một thời gian nữa mới lướt sóng lại được”.

Viết trên Instagram, bà cho biết trong môi trường vi trọng lực, não bộ học cách bỏ qua những tín hiệu mà cơ thể tự động tạo ra khi chúng ta di chuyển. Vì vậy, các phi hành gia khi trở về Trái Đất gặp những vấn đề tương tự như những người mắc một số tình trạng y khoa, bao gồm chấn động não và chóng mặt.

Những thay đổi do vi trọng lực gây ra phần nào phụ thuộc vào thời gian. Bà Koch chỉ ở trong không gian 10 ngày trong sứ mệnh Artemis 2, từ lúc phóng ngày 1-4 đến khi đáp xuống biển ngày 10-4. Con số này còn rất xa so với gần một năm bà từng ở trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) trong chuyến bay đầu tiên, hoặc so với khoảng nửa năm mà một phi hành đoàn trên trạm thường phải ở lại làm nhiệm vụ.

Dù vậy, các nhà khoa học vẫn theo dõi quá trình hồi phục của bà cũng như các phi hành gia khác của Artemis 2.

Tình trạng không trọng lượng gây xáo trộn cơ thể, ngay cả trong thời gian ngắn. Vi trọng lực làm rối loạn cảm nhận “trên – dưới” và khả năng xác định vị trí tay chân. Nếu kéo dài nhiều tuần hoặc nhiều tháng, các vấn đề thể chất sẽ tích tụ: xương mất canxi, cơ bắp suy giảm, thậm chí có những thay đổi nhỏ ở cấp độ gen.

Để hạn chế điều này, ISS trang bị nhiều máy tập, dùng thuốc làm chậm quá trình suy giảm, đồng thời theo dõi sức khỏe phi hành gia. Các biện pháp này cũng được áp dụng ở quy mô nhỏ trong Artemis 2, gồm chế độ ăn cân bằng, thực phẩm bổ sung và thiết bị tập luyện; phi hành gia cũng có thể liên lạc về Trái Đất để được tư vấn y tế khi cần.

Ngoài ra, sức khỏe tinh thần cũng là một thách thức lớn. Dù rời Trái Đất là đặc ân hiếm có, việc xa gia đình trong thời gian dài, sống trong không gian chật hẹp và môi trường cô lập, nhiều áp lực vẫn không hề dễ dàng.

Bà Koch viết vào ngày 18-4 rằng bà không hề sợ hãi trước sứ mệnh trong những ngày trước khi rời đi dù hiểu rõ các rủi ro. Nhưng điều bà trân trọng nhất vẫn là cuộc sống giản dị thường ngày của mình. “Có lúc tôi thấy nhớ những điều đó đến da diết” - bà chia sẻ.

Chính vì vậy, sau khi trở về, nữ phi hành gia chia sẻ trên Instagram rằng bà cảm thấy biết ơn khi được ngồi ngoài hiên, nhâm nhi một tách cà phê cùng người bạn thân. Theo bà, “đó là một điều rất đỗi bình thường, ai cũng có thể trải qua, nhưng đồng thời nó cũng là tất cả”.