Khi Israel và Hezbollah đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 11-2024 phần lớn cho rằng nhóm vũ trang thân Iran ở Lebanon này đã suy yếu. Vào thời điểm đó, việc Israel leo thang chiến tranh ở Lebanon đã loại bỏ phần lớn lãnh đạo cấp cao của nhóm, bao gồm Tổng thư ký lâu năm Hassan Nasrallah.
Ở cấp chính phủ, vào tháng 4, Lebanon - dưới sự trung gian của Mỹ - đã bắt đầu đàm phán trực tiếp với Israel về việc chấm dứt xung đột và giải giáp hoàn toàn Hezbollah. Trong khi đó, các cuộc tranh luận gay gắt diễn ra trong nước về tương lai của Hezbollah cả về mặt quân sự và chính trị.
Tuy nhiên, Hezbollah hiện đã trở lại chiến trường, chiến đấu chống lại Israel ở miền nam Lebanon, và dường như không còn là một lực lượng chiến đấu suy yếu như nhiều người từng nghĩ. Tổng thư ký nhóm Hezbollah Naim Qassem ngày 27-4 chỉ trích các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Israel và Lebanon, đồng thời từ chối chấm dứt chiến dịch tấn công xuyên biên giới trước các cuộc tấn công dai dẳng của Israel vào miền nam Lebanon.
Các nhà phân tích nói với kênh Al Jazeera rằng vận mệnh của nhóm này dường như đã thay đổi, nhưng tương lai của họ vẫn chưa rõ ràng và có thể gắn liền với các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran.
Hezbollah không yếu như đã tưởng
Sau thỏa thuận ngừng bắn tháng 11-2024, Israel tiếp tục tấn công Lebanon định kỳ, với cường độ thấp hơn, khiến hàng trăm người thiệt mạng. Hezbollah tránh đáp trả cho đến ngày 2-3, vài ngày sau khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel ám sát Lãnh tụ tối cao của Iran - ông Ayatollah Ali Khamenei.
Chính phủ Lebanon đã cấm các hoạt động quân sự của Hezbollah vào cùng ngày. Tuy nhiên, Israel đã tăng cường các cuộc tấn công, bao gồm ở thủ đô Beirut, mở rộng chiến dịch quân sự và kiểm soát lãnh thổ Lebanon, và khiến hơn 1,2 triệu người dân phải di dời.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lệnh ngừng bắn trong 10 ngày giữa Israel và Lebanon vào ngày 16-4, sau đó được gia hạn lên 3 tuần. Tuy nhiên, giao tranh dữ dội vẫn tiếp diễn ở miền nam Lebanon.
Hezbollah tuyên bố sẽ không chấp nhận một thỏa thuận ngừng bắn đơn phương, trong đó Israel vẫn tấn công các thành viên và cơ sở hạ tầng của nhóm. Ngày 27-4, một lãnh đạo quân sự của Hezbollah nói với Al Jazeera rằng nhóm sẽ quay trở lại thực hiện các chiến dịch cảm tử nhắm vào các mục tiêu của Israel trên lãnh thổ Lebanon. Đây là một chiến thuật mà Hezbollah từng sử dụng vào những năm 1980 nhưng đã không dùng đến trong những năm gần đây.
Các nhà phân tích cho rằng sự sụp đổ của Hezbollah đã bị phóng đại. “Mặc dù nhiều người nói rằng Hezbollah đã bị đánh bại, nhưng rõ ràng là Hezbollah vẫn mạnh mẽ và đã thành công trong việc tái cấu trúc hàng ngũ” - ông Kassem Kassir, một nhà báo Lebanon thân cận với Hezbollah, nói.
Chuyên gia Nicholas Blanford thuộc Hội đồng Đại Tây Dương rằng sự trỗi dậy trở lại của nhóm này không có gì đáng ngạc nhiên. “Họ vẫn giữ được năng lực đáng kể, họ có rất nhiều chiến binh, họ có thời gian để tái tổ chức và họ vẫn còn rất nhiều vũ khí” - ông Blanford cho hay.
“Tương lai của Hezbollah giờ đây chỉ có thể được quyết định sau khi các cuộc đàm phán kết thúc, dù là giữa Iran, Mỹ hay với Lebanon. Hezbollah đang ngày càng trở nên phổ biến và mạnh mẽ hơn, có khả năng đáp ứng mọi thách thức, nhưng vai trò của tổ chức này trong tương lai đều phụ thuộc vào kết quả của các cuộc đàm phán" - ông Kassir nhận định.
Vẫn còn nhiều trở ngại
Mặc dù Hezbollah không yếu như nhiều người từng nghĩ, nhưng tổ chức này vẫn còn nhiều trở ngại cần vượt qua.
Hezbollah nhận được phần lớn sự ủng hộ từ cộng đồng Hồi giáo Shia ở Lebanon và không được lòng các nhóm khác. Khi Hezbollah tái tham chiến vào ngày 2-3 nhóm này đã phải đối mặt với sự phản đối, kể cả từ cộng đồng Shia.
Hezbollah vẫn phụ thuộc rất nhiều vào Iran về mặt tài chính. Mặc dù phần lớn giới lãnh đạo Iran đã bị ám sát trong cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại nước này, Tehran dường như khó có khả năng đầu hàng về mặt quân sự hay trong các cuộc đàm phán. Các nhà phân tích cho rằng Iran cũng coi Hezbollah là yếu tố thiết yếu cho sự tồn tại và lợi ích của chính mình.
Gần đây có thông tin cho rằng Mỹ đã yêu cầu Iran ngừng tài trợ cho các đồng minh trong khu vực, bao gồm Hezbollah và Hamas. Nhưng các nhà phân tích cho rằng sự không tin tưởng của Iran đối với Mỹ và Israel đồng nghĩa với việc nước này khó có thể bỏ rơi đồng minh Lebanon.
Về mặt kinh tế, sự sụp đổ của Tổng thống Bashar al-Assad ở Syria là một tổn thất lớn đối với nhóm này, vì chính phủ mới của Syria đã siết chặt các tuyến đường buôn lậu vào Lebanon. Nhưng điều này chưa tạo ra sự thay đổi cán cân quyền lực bất lợi cho Hezbollah.
